Suriye’deki görevi süresince Araplara ve Siyonist Yahudilere (bilhassa Filistin’deki) yönelik uyguladığı sert politikalarla bilinen Cemal Paşa’nın Ermeni tehcirindeki rolü tartışma konusu olagelmiştir. Bilhassa son dönemde Cemal Paşa’nın Ermenilerin tehciri ve imhası sürecinde İttihat ve Terakki oluşumu ve ardından bu partinin iki temel direği Enver ve Talat’tan farklı olarak aktif rol oynamadığı; tam tersine bu süreçte Ermenilere, otoritesi ve gücü el verdiği ölçüde yardımlarda bulunduğu hattâ bu yardımları gerçekleştirebilmek adına İstanbul’daki merkezî hükümet ve İttihat ve Terakki Merkez-i Umumisi mensupları ile karşı karşıya bile geldiği gibi hususlar üzerine önemli çalışmalar yapılmıştır.

Ümit Kurt ve Mert Kayhan Tarih Konuşmaları'nın bu bölümünde hem bu iddiayı sorguluyor hem de kolektif şiddet faili olarak Cemal Paşa’nın failliğinin nasıl bir bağlama ve durumsallığa tekabül ettiğini tartışıyor.

Kıraathane Kitapları etiketiyle yeni yayımladığımız Ne Mutlu Eşitim Diyene: Milliyetçilik Tartışmaları kitabı, burada İstanbul Edebiyat Evi'nde tam bir yıl önce başlattığımız bir konuşma serisine paralel olarak kaleme alınmış 23 makaleden oluşuyor. Kitapta makaleleri olan Necmiye Alpay, Ayhan Kaya, İştar Gözaydın ve Foti Benlisoy'la İstanbul Edebiyat Evi ekibinden Ayşen Güven'in moderatörlüğünde buluşup, 2021 dünyasında milliyetçiliklerin kimlere neler ettiğini konuştuk.

Şair Burak Acar'ın moderatörlüğünde, Emre Varışlı, Mehmet Karaca, Umut Durmuşoğlu, Rahman Yıldız ve Sinan Özdemir'den şiirler dinliyoruz. On yıldır yalnızca şiir ve şiir üstüne yazılmış düşünce kitapları yayımlayarak, “Şiir direnirse kazanacak” şiarıyla Türkiye’de büyük yayınevlerinin şiir yayımlamaya gösterdiği dirence karşı mücadele eden, bu konuda öncülük eden 160. Kilometre yayınevi, onuncu yılında yeni bir diziye başladı: Gulyabani.

Kıraathane'de 26 Mart'taki Şiir Gecemizde 160. Kilometre'nin onuncu yılını kutladık, dizinin ilk kitaplarının şairleri Burak Acar'ın seçtiği şiirlerini seslendirdiler. Kıraathane Kitap Şenliği kapsamındaki bu Şiir Gecesi'nde ise Gulyabani'nin önümüzdeki günlerde çıkacak yeni kitaplarının şairleri yine Burak Acar’ın seçtiği şiirlerini seslendiriyorlar.

Biz Kıraathane ekibi olarak Türkiye'de biyografi yazarlığının henüz yeterince gelişmediğini, nitelikli biyografilerin sayısının az olduğunu ve bunun ister istemez biyografi okurluğunu da -en azından Türkçe ile sınırlı bir biyografi okurluğunu- güdük bıraktığını düşünüyoruz.

Biraz da bu buruk izlenimden yola çıkarak, Tanıl Bora ve İrvin Cemil Schick'i biyografi okurluğu ve biyografi yazarlığı üzerine karşılıklı bir konuşma yapmaları için davet ettik. Nitelikli bir biyografinin hangi özellikler taşıması gerektiğinden biyografinin "kurgusal" boyutuna ve biyografi okumaktan alınan edebî lezzete uzanan kapsamlı bir sohbet bekliyor hepimizi.

2021 Kıraathane Kitap Şenliği kapsamındaki bu forumda sözü kitaplarımızın vefakâr, cefakâr ve çoğunlukla isimsiz emekçileri olan editörlere bıraktık.

Bir meslek olarak editörlük ve bu mesleğin Türkiye'deki durumu, editör-yazar ve editör-çevirmen ilişkisi, yayınevlerinin editörlerle çalışma pratiğinde yaşanan sorunlar, üç deneyimli editörün öncülüğünde ele alındı.

Naveen Kishore tarafından 1982'de Hindistan'da, 2005'te Britanya'da kurulan Seagull Books dünya edebiyatından eserlerin İngilizce çevirilerinin yanı sıra, kültürel araştırmalar, sanat, sinema, performans ve kurmaca dışı diğer kitaplar yayımlarken tasarıma ve kitapların üretim kalitesine de özel bir önem veriyor. Seagull Books'un şenliğimize katılması ve İstanbul'dan Delhi'ye uzanıp, Naveen Kishore ile, yayınevini tanımaya yönelik çevrimiçi bir söyleşi imkânı bulmuş olmak bizim için çok kıymetli.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Kıraathane Kitap Şenliği kapsamında Kara Plak Yayınları'nın düzenlediği bu çevrimiçi buluşmanın konuğu, yerli müzik çevrelerinde yıllardır beklenen kitabı "Türkiye'de Bağımsız Müzik: Başlangıç" Kıraathane Kitap Şenliği'nde okurlarla ilk kez buluşan Tayfun Polat'tı.

Yerli müzik piyasası ve bağımsız müzik üzerine sohbetin moderatörlüğünü, kültür sanat yazarlığı ve müzik direktörlüğünün yanı sıra on beş yılı aşkın radyo programcılığına son yıllarda eklediği müzik söyleşilerini 2020 Kasım ayından beri Sonsuz Çilek Tarlaları programıyla sürdüren Tuğçe Yapıcı üstlendi.

Kara Plak Yayınları'nın 2021 Kıraathane Kitap Şenliği'nde düzenledikleri bu ikinci etkinliğe ilişkin notları şöyle: Kara Plak'tan çıkan ve kısa sürede kaynak niteliği kazanan Caz Çok Zor'un yazarı Batu Akyol, Kıraathane Kitap Şenliği'nde okur ve dinleyicilerle festival direktörü olarak buluştu. Akyol, birkaç yıldır İngiltere'de Türkiyeli müzisyenlerle festival düzenliyor ve bu sohbette, buralı müziğin dünyada nasıl algılandığına dair biriktirdiklerini paylaşıyor.

2021 Kıraathane Kitap Şenliği'nde İstos Yayınları tarafından Yesayan Salonu'nda düzenlenen bu toplantıda, Seçkin Erdi'nin moderatörlüğünde Özgür Kaymak ve Anna Maria Beylunioğlu konuğumuzdu. "İstanbul’un gayrimüslim toplumlarında karma evlilikler" konusunu, bu konuya odaklanan Kısmet Tabii kitabının iki yazarından dinledik: Farklılıklarla bir arada yaşamak nasıl mümkün?

Farklı etno-dinsel gruplara ait “azınlıkların” geniş toplumdan bireylerle deneyimledikleri evlilikler/ilişkiler özel alanda azınlık olma hâlini kamusal alandan nasıl farklılaştırıyor? Kısmet Tabii… karma evliliklerin çok derinlerde gömülü olan toplumsal önyargıları, ayrımcılıkları sağaltmada, sınırları aşmada, farklılıklar arasında köprü kurmada ne derece işlevsel olduğunu, karma ailelerde hibrit kimliklerin ne tür pratikler aracılığıyla inşa edildiğini mercek altına alıyor.

Bu yılki Kıraathane Kitap Şenliği'ne katılımıyla bizi özel olarak heyecanlandıran yayınevleri arasında Meksika'dan, İspanyolca yayın yapan Sexto Piso da vardı. 2002 yılında Mexico City'de kurulmuş olan Editorial Sexto Piso’nun 2005'ten beri İspanya'da da bir merkezi bulunuyor. Şu anda Sexto Piso, Meksika'daki en büyük bağımsız yayıncılardan biri. Sexto Piso'nun yayıncısı Diego Rabasa, Kıraathane'den Thomas Roueché'nin sorularını yanıtlıyor.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.