Kıraathane

Kıraathane Kitap Şenliği'ne Türkiye dışından İspanyolca, İtalyanca, Yunanca, İngilizce yayın yapan sekiz yayınevi katılıyor. Minneapolis'ten Yeni Delhi'ye, Ciudad de México'dan Londra'ya, Roma'dan Atina'ya, New York'tan İstanbul'a uzanan bir buluşma!

Uzak kentlerden bize katılan yayıncı konuklarımızla bu kez İstanbul'da yüz yüze gelemiyoruz ama seneye daha sağlıklı günlerde yapmak istediğimiz tam da bu. Kıraathane'nin ev sahipliğinde gerçekleşen bu akşamki programda Europa Editions, Seagull Press, Editorial Sexto Piso, Edizioni e/o, To Rodakio, New Directions, Graywolf Press gibi hepsi bağımsız, hepsi kendi dilinde ve coğrafi alanında çok etkin yayıncılık yapan dostlarımızla pandemi sonrasında dünyada yayıncılığı enine boyuna konuşuyoruz.

Kırathane'den Thomas Roueché moderatörlüğündeki buluşmaya katılan yayıncılar: Leonella Basiglini, Barbara Epler, Julia Tsiakiris, Diego Rabasa, Ethan Nosowsky, Bishan Samaddar.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Kıraathane'de "Ev Konseri" geleneğimizi Kıraathane Kitap Şenliği'ne de taşıdık ve bunu, Fulya Özlem'in sesi ve Ceyda Pirali'nin piyanosu sayesinde, tango ile edebiyatın dramatik ilişkisine bakarak yaptık.

“Uzakları özleyen bir martı gibi kaçtın / Sevginin sahilinden, gözlerimin ufkundan…”

Seyyan Hanım, “Bir Martı Gibi” tangosunda sanki bu sözleri gözlerimizin ufkundan yıllardır kaçıvermiş bulunan Türkçe tangolara da söylüyor gibi. 19. yüzyıl sonunda Montevideo ve Buenos Aires’te “gizlice” doğan tango, Borges’e göre “cesaretin coşkusu”dur; Carlos Gardel’le birlikteyse bir melodram kimliğine bürünür, sözler ve ritimdeki neş’e yerini azaba bırakırken, 1920’lerde artık bu samimi ve tutkulu dans ve müzik tüm dünyayı etkisi altına alır.

1930’larda Arjantin tangosundan esinlenen Türkiye tangosu da altın çağını yaşar, pek çok tango bestecimiz ve şarkıcımız döneme damgasını vuran tangoları taş plaklara okurlar. Tangodan, Buenos Aires’ten, tangoların Buenos Aires kenar mahalle argo dili Lunfardo ile bezeli sözlerindeki edebiyattan, ”Jorge Luis Borges ve tango”dan, Türkiye tangosunun unutulmuşluğundan bahsetmek ve her biri adeta bir roman olan tango şarkılarının sözlerine, Arjantin ve Türk tangolarında kulak vermek isteyenler için bu konser.

“Sen de bir martı gibi dönsen sana kavuşsam / Bir yaz yağmuru gibi içime yağsan yine.”

2015 yılında Diyarbakır, Suruç ve Ankara’da katliamlara yol açan bombalamaları tanıklıklarla anlatan Ölüm Ne Yana Düşer Usta belgeselinin yapımcı ve yönetmenleri Gül Büyükbeşe ve Sibel Tekin, belgesel için iki yılı aşkın süreyle yaptıkları çalışmayla elde ettikleri belge, bilgi ve çeşitli çözümlemeleri, belgesele sığmayan daha geniş kapsamıyla kitaba dönüştürdüler. Ankara katliamının altıncı yıldönümünde, 10 Ekim 2021 günü, okuyucu ile buluşan Ölüm Ne Yana Düşer Usta kitabını Gül Büyükbeşe ile konuştuk.

Ölüm Ne Yana Düşer Usta’nın Filiz Kerestecioğlu tarafından yazılan önsözünden bir alıntı: Bu kitabın yazarlarının da ifade ettiği gibi 'Evet, o gün de hayat 10.04’te durdu!' ve 10 Ekim 2015’te ölüm tüm coşkusuyla ve barış isteğiyle Ankara Garı’nda toplanan insanlara, arkadaşlarımıza, can dostlarımıza düştü. 5 Haziran 2015’te Diyarbakır’da, 20 Temmuz 2015’te Suruç’ta patlayan bombalar da Gar Katliamı’nın benzer öncülleriydi! Türkiye ondan sonra 7 Haziran’da yeşeren umutlardan çok uzak bir noktaya savruldu. Bizleri 10 Ekim’e götüren politik iklimi, bu katliamların yaşandığı günler ve sonrasında delilleri karartmak, suçluları korumak için yapılanları irdelemek, katliamların aydınlatılmasını sağlamakta ısrar etmek belki de bu ülkenin dönüm noktası olacak.
Bu kitap “o ölümün” nasıl adım adım ülkeye ve bizlere ulaştırıldığını, istendiğini, adeta kararlaştırıldığını anlatırken, katliamları gerçekleştiren örgütsel yapıyı da inceleyerek, olanları her boyutuyla zihin açıcı bir biçimde sergiliyor.

Kıraathane Kitap Şenliği'nin katılımcılarından Edizioni E/O ve Europa Editions, biri İtalyanca diğeri İngilizce yayın yapan, birbirine kardeş iki yayınevi. Edizioni E/O, 1979 yılında Roma'da Sandro Ferri ve Sandra Ozzola tarafından kuruldu, büyük ölçüde kurmaca ağırlıklı yayın yapıyor, özel durumlarda edebî denemeler de yayımlıyor. Europa Editions ise New York merkezli bağımsız bir yayıncı. Şirket, 2005 yılında Edizioni E/O'nun sahipleri tarafından kuruldu ve kurmaca, polisiye öyküler ve kurmaca dışı edebiyat türlerinde uzmanlaştı. Europa Editions, özellikle İtalyanca ve diğer Avrupa dillerinde yazan edebiyatçıların kitaplarının İngilizceye kazandırılmasında öncü rol üstleniyor.

Bu iki yayınevinin kurucusu Sandro Ferri'yle Kıraathane'den Yasemin Çongar konuşuyor. Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Felsefe Konuşmaları serimizin düzenli konuşmacılarından Hakan Yücefer'in bu konuşmasına ilişkin notu şöyle: Deleuze ve Guattari “minör edebiyat” kavramına ilk kez 1975’te, Kafka üzerine kitaplarında başvuruyorlar ve azınlık edebiyatlarının üç ayırt edici özelliğinden (dilin yersizyurtsuzlaşması, her şeyin politik hâle gelmesi, kolektif sözce üretimi) yola çıkarak Kafka’yı minör bir yazar olarak ele alıyorlar. İlk bakışta, minör yazarları majör yazarlardan ayırmayı sağlayan sınıflandırıcı bir kavramla karşı karşıya gibiyiz. Öte yandan, Deleuze ve Guattari bu izlenimin tam tersi yönde bir hamle yapıp minörlüğün belli bir edebiyat biçimiyle sınırlı olmadığını, “her edebiyatın devrimci koşullarını nitelediğini” de söylüyorlar. Yazarları minör ya da majör iki kümeden birine dahil etmemizi sağlayan sınıflandırıcı bir kavram mı “minör edebiyat”, yoksa edebiyat gibi bir şeyin ortaya çıkmasını mümkün kılan koşulları araştırmamızı sağlayan oluşumsal bir kavram mı? Bu konuşmada minör edebiyat kavramını kuşatan bu belirsizliğe odaklanacağım ve problemin doğrudan Deleuze ve Guattari’nin minör edebiyatı ele alışlarındaki bir eksiklikten kaynaklandığını, kulağa ne kadar tuhaf gelirse gelsin minör edebiyatın tamamlanmamış bir kavram olduğunu göstermeye çalışacağım. Deleuze ve Guattari’nin çeşitli metinlerinden yardım alarak kavramın eksik bileşenlerini açığa çıkarmayı ve belirsizliği ortadan kaldırmayı deneyeceğim.

2019'daki ilk Kıraathane Kitap Şenliği'ne İstos Korosu'nun Kıraathane binasındaki konseriyle veda etmiştik. 2021 Kıraathane Kitap Şenliği'nin son günü olan 18 Eylül akşamı yine İstos Korosu'nu dinleme fırsatı bulduk. Bu eşsiz konseri artık bu kanalda da dinleyebilirsiniz.

İstos Yayınevi'ne, terasını koroya ve bizlere açan Yesayan Salonu'na ve Aras Yayınları'na ve tabii İstos Korosu'nun bütün üyelerine gönülden teşekkür ediyoruz.

Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi bünyesindeki Kıraathane Kitapları'nın bu etkinliğinde, ilkin 2019'da yayımladığımız Haysiyet kitabının Eylül 2021'de yapılan üçüncü baskısını kutluyoruz. Kıraathane Kitapları'nın Kitap Stüdyosu serisinin bu ilk kitabında, yazarlar Gaye Boralıoğlu ve Ümit Kıvanç serinin usulü gereği birçok kez bir araya gelerek haysiyet kavramının kendileri açısından taşıdığı anlam, toplumsal ve bireysel ilişkilerde nasıl bir işlev üstlendiği, haysiyetin varlığının/yokluğunun sonuçları üzerine dallanıp budaklanan bir konuşma gerçekleştirdiler. Bu konuşmanın ses kayıtlarına dayalı metin, daha sonra, yazarların da aktif biçimde katıldıkları uzun bir editoryal çalışmayla kitaplaştı.

Şenlikte konuk etmekten büyük mutluluk duyduğumuz Gaye Boralıoğlu ve Ümit Kıvanç, Yesayan Salonu'ndaki bu buluşmada, kitaptan yola çıkarak haysiyet konusunu, bugünün gözüyle yeniden ele adılar, bu erdemin 2021'in Türkiye'si ve dünyasında kendisine nasıl bir yer bulabildiğini konuştular. Boralıoğlu ve Kıvanç'ın kitabın yayımlanması vesilesi ile Kıraathane Edebiyat Evi'nde yaptıkları ilk konuşmayı ise podcast kanalının arşivinden dinleyebilirsiniz.

Şenliğimize Yunanistan'dan katılarak bizi daha da şenlendiren To Rodakio'nun yayın yönetmeni Julia Tsiakiris'le Kıraathane'den Nilüfer Kuyaş söyleşti.

To Rodakio 1992’de Julia Tsiakiris ve eşi Vassilis Dioskouridis tarafından kuruldu. Dimitris Hatzis gibi modern klasik sayılan yazarların yanı sıra birçok genç yazarın da ilk kitaplarını yayımlayarak başarılı kariyerler yapmalarının yolunu açtı. Romancı ve oyun yazarı Vangelis Haciyanidis ve şairler Dimitri Houliarakis ile Nikos Panayatopoulos gibi. Yayınevinin önemli bir özelliği 2005 yılına kadar klasik matbaa dizgisi kullanmış ve halen kapak tasarımları için tanınmış sanatçılarla çalışıyor olması.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Ümit Kurt ve Mert Kayhan, Tarih-i Ahval & Ahval-i Tarih konuşma serisinin 2021 sonbahar sezonunun ikinci bölümünde romancı Kemal Tahir’in eserlerinin neredeyse tamamında döne döne kullandığı “istibdat” kavramının Tahir’in romanları üzerinden tarihsel ve epistemolojik bir yolculuğunun izlerini sürüyorlar.

2021 Kıraathane Kitap Şenliği'ni, Lîs Yayınevi'nin düzenlediği Zerdüşt Öztürk'ün moderatörlüğünde Dengbêj Tefik Deniz, Dengbêj Celal, Dengbêj Sebrî Agirî'nin katıldığı bir sohbet ve dinletiyle noktalamıştık. Yesayan Salonu'nda düzenlenen bu seyircili etkinliğin kaydını buradan dinleyebilirsiniz!