Kıraathane

Alev Dudaklı Kadın, Suat Derviş tarafından yazılmış, 1952'de Son Telgraf gazetesinde tefrika edilmiş, Osmanlı İmparatorluğu’nun duraklama döneminde geçen bir tarihi roman. Üçüncü Murad, Nurbanu ve Safiye Sultan gibi Osmanlı tarihinin en bilinen simaları, başka romanlardan da aşina olduğumuz bir iktidar çekişmesiyle eser boyunca tansiyonu arttırıyor. Ancak Suat Derviş, daha ilk sayfadan kendini gösteriyor. Çünkü Şemsiaşk adlı bir cariyenin gözünden esir olmayı, İstanbul’u usul usul saran veba salgınını, halkın zevk ve sefaya dalan saraya isyanını anlatıyor.

Alev Dudaklı Kadın, hem tam anlamıyla popüler bir tarihî roman, aksiyonu güçlü, cinsel gerilimi yüksek, olaylar okuyucunun merak duygusunu tahrik ederek ardı ardına diziliyor, hem de Suat Derviş ezilenden, hakkı yenenden, sesi duyulmak istenmeyen yana tavrını tüm romana ustalıkla yediriyor. İthaki Yayınları tarafından okuyucuyla buluşturulan Suat Derviş Külliyatı’nın dizi editörü, araştırmacı Serdar Soydan, yazarın ustalık dönemi eserlerinden biri olan Alev Dudaklı Kadın’ı, romanın Suat Derviş Külliyatı ve popüler tarihî roman türü içindeki yerini anlatıyor.

Ahmet Altan Eylül ayında Kıraathane'de stüdyo konuğumuzdu. 10 Eylül 2016'dan 14 Nisan 2021'e kadar tam dört buçuk yıl, zaman içinde birçok kez değişen iddialar, verilen ve bozulan mahkeme kararlarıyla özgürlüğünden mahrum bırakılan Ahmet Altan'la hapiste yazdığı üç yeni kitabı konuştuk:

- On dokuz denemeden oluşan ve otuza yakın ülkede yayımlanan, Ahmet Altan'a birçok ülkede ödül getiren Dünyayı Bir Daha Görmeyeceğim;

- Günümüz Türkiyesinde geçen bir roman; dünyadaki ilk baskılarını Mayıs 2021'de İtalya'da, Eylül 2021'de ise Fransa'da yapan, halen İngilizce ve Almanca dahil birçok dilde baskı hazırlıkları süren ve Fransa'da Transfuges Dergisi'nin En İyi Avrupa Romanı Ödülü'nü kazanan, Prix Médicis dahil üç önemli edebiyat ödülünün de aday listesine giren Hayat Hanım;

- Ve Ahmet Altan'ın son rötuşlarını bu yaz tamamladığı, yirminci yüzyıl başında Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanmış gerçek bir olaydan esinlenen bir diğer roman, Zarlar.

Ahmet Altan bu kitaplardan bölümler de okuduğu programda, üç kitabı ve cezaevindeki hayatı üzerine Yasemin Çongar'ın sorularını cevaplıyor.

Kıraathane müdavimiyseniz, artık her sezon bir "Ev Konseri" düzenlemeye başladığımızı biliyorsunuzdur. Şimdi Yaz 2021 sezonumuza geri dönerek Dayanışma Mevsimi adı altında gerçekleştirdiğimiz ve pandemiden olumsuz etkilenen müzisyenlerin hikâyelerini ve müziklerini dinlemeye ayırdığımız serimizi taçlandırdığımız Cümbüş Cemaat grubunun bizler için düzenlediği özel konseri podcast dinleyicilerimizle paylaşıyoruz.

Konserin canlı görüntülerini her zamanki gibi YouTube kanalımızdan izleyebilirsiniz. Tam bir şölen, tam bir cümbüş bekliyor sizleri.

1988 doğumlu Ocean Vuong, gerek K24'ü hazırlayanlar gerekse Kıraathane ekibi olarak bizim epeyce bir zamandır yakından izlediğimiz bir şair ve yazar. Temmuz 2016'da K24'te dünya edebiyatının 36 yaşına varmamış en iyi yazarlarını seçerken, Ocean Vuong'a de yer vermiştik. O sırada Ocean Vuong, henüz ilk romanı On Earth We’re Briefly Gorgeous'u yazmamıştı ama şiirlerinin gücüyle dikkatimizi çekmişti.

On Earth We’re Briefly Gorgeous 2019'da yayımlandı ve ABD'de büyük yankı yapan, eleştirmenlerin övgüsünü toplayan bu roman sayesinde Ocean Vuong'un da tanınırlığı arttı, okur kitlesi genişledi. Kitap 2020’de, Harfa Yayınları tarafından Deniz Koç’un ödüllü çevirisiyle, Yeryüzünde Bir An İçin Muhteşemiz adıyla Türkçeye kazandırıldı. "Genç Amerikalı Yazarlar" serimizde, sizlere Ocean Vuong'la kapsamlı bir sohbet sunmaktan büyük heyecan duyuyoruz.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Kırılganlığın fay hatlarında bir kitap sohbeti. Bu sohbette, Nilüfer Kuyaş'ın konuğu, Metis Yayınları tarafından yayımlanan Vulnus: Kırılganlık Üzerine kitabının yazarı Gamze Hakverdi.

Hakverdi, kitabının girişinde onu bu metne ulaştıran süreci şöyle anlatıyor: "Bu çalışmayı 2016 yılının kasım ayında bitirdim ve doktora tezi olarak sundum. Aradan geçen dört yılı aşkın süre içinde kendi hayatımın fay hatları da yer değiştirdi. Başka bir ülkeye taşındım, evlendim, akademideki çok sevdiğim işimi bıraktım. Kırılganlığı bir akademik konu olarak görece daha güvenli bir konumdan ve kuramsal bir korunaklılık çerçevesinde, teorik bir dille ve bakışla düşünüp yazdıktan hemen sonra yaşanan bu kişisel dönüşüm, bana hem bu metnin ilk hâliyle hem de kırılganlık meselesiyle yeni bir ilişkilenmenin de kapısını açtı. Bir alan araştırmasının sonucu olarak yazılmış bu metne tekrar geri dönüp bakmanın zorunlu olduğunu hissettim." Okumak isteyeceğiniz bir kitap üzerine kaçırmak istemeyeceğiniz bir konuşma!

Günümüz öykücülüğünün usta kalemlerinden Ethem Baran ile yeni öykü kitabı Güzelliğini Gördükçe Ağlayasım Geliyor’dan hareketle yazarlık yaşamına odaklanan bir kitap ve edebiyat sohbeti. Baran'a Mesut Varlık eşlik ediyor.

Sürgün, hareket halinde olma hâli ve göç konuları Azareen Van Der Vliet Oloomi'nin edebiyatının merkezinde yer alıyor. Sonbahar 2020 sezonumuzda ABD'den çevrimiçi programlara konuk ettiğimiz Oloomi ile bu kez, bütün bu konuları kapsayan enine boyuna bir sohbet için İstanbul'daki stüdyomuzda buluşuyoruz.

Oloomi'nin kitaplarında yürümek, seyahat, coğrafya nasıl bir yer tutuyor? Özellikle son bir buçuk yılın kaos ortamı ve kısıtlamaları düşünüldüğünde, yer değiştirmek yazar için ne anlam ifade ediyor? Bu konuşmada, Oloomi'nin Türkçeye çevirisi devam eden yeni kitabı Savage Tongues'dan da söz edeceğiz. Kimlik, cinsiyet, iktidar, yaş konularını merkeze alan bu politik roman, Margot Livesey'nin deyişiyle "hafıza ile deliliğin arasındaki bıçak sırtı çizgide yürüyerek gençliğini kurtarmaya çalışan" bir kadınla tanıştırıyor okuru. Oloomi ile İstanbul Edebiyat Evi'nin çekirdek ekibinden Thomas Roueché söyleşiyor.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Gazetecilik Konuşmaları serimizin bu bölümünde konumuz emek. Emeğin, emekçilerin, gazetelerin ekonomi sayfalarından nasıl kovulduğunu ve televizyonların ekonomi programlarında nasıl kendilerine hemen hiç yer bulamadıklarını konuşacağız. Medyadaki sınıfsal tahakkümden de bahsedeceğiz dolayısıyla. İşçi sınıfının ekonomi basınından dışlanmasının hikâyesini, süreci içinden yaşamış ve sürece direnmiş, direnilmesi gerektiğini savunmuş iki değerli gazetecinin gözlemleriyle hatırlayacağız. Elbette, hâlihazırda bağımsız gazetecilik yapma uğraşındaki kuruluşların emek haberciliğine gereken yeri vermeye başlamaları için neler yapılabileceği de gündemimizde olacak.

Ve "Mutluluk" konuşmaları serimiz, Levent Kavas'ın bir "anlam ortalaması" arayışıyla sürüyor. İşte üçüncü konuşmanın özeti: "Bir kavramı (‘mutluluk’ gibi anlamlılığı su götürür bir kavram da olsa) kurcalamanın yollarından biri, onun anlamını kuran anlam alanını yoklamaktır. Böyle bir yordam ‘mutluluk’un dilbilgisinin kuruluşunu da ele verir. ‘Mutluluk’ ister bir nesne dili, ister bir üstdil deyimi olarak dilimize dolansın, dolayını, dolayımlarını, dolaylamalarını, belki de dolantılarını dolaşırsak bir ‘anlam ortalaması’na varmayı umabiliriz, kimbilir. 'Mutluluğun formülü': İzel, Hegel’le Nietzsche’ye karşı."

İnsan Hakları Konuşmaları serimizin bu konuşmasında, Türkiye'de işkence suçunun dününe ve bugününe, hayatını işkenceyle mücadeleye adamış bir hekimin gözünden bakacağız.