klookluustert

Dat Mammut, de Saveltähntiger oder de Dodo sünd al vör lange Tiet utstorven. Man hest du weten, dat vundaag noch veel mehr Deertenoorden utstarvt as dunntomalen? Een geiht dorvun ut, dat dat elkeen Dag 150 sünd, siet de 1970ers also 2/3 vun all Deertenoorden op de Eer. Wi steekt direktemang in en Biodiversitätskries. Wo arg dat üm de Veelfoolt bestellt is, wat de Utlösers sünd un wat wi dorgegen maken köönt, dor hett Vanessa Kossen dat mit Dr. Christine Ewers över. Se is Evolutschoonsbioloogsche ut Kiel un ornt dat Slagwoort "dat sösste Massenutstarven" för uns in.

Wenn du nich allens verstahn hest oder sülvens ne'e Wöör bruukst, wenn du över düt Thema snacken wullt, finnst du hier en lütte Utwahl.

das Artensterben – dat Oordenstarven (saaklich)
die Vielfalt – de Veelfoolt (wieflich)
die Zerstörung – dat Tweimaken, dat Tonichtmaken (s)
der Naturschutz – de Naturschuul (w)
die Flächenversiegelung – de Flachversegeln (w)
die Abholzung – dat Kahlslaan (s)
die Rodung – de Raad (w)
das Wattenmeer – de Waddensee (w)
die Nische – de Niesch (w)
die Wilderei – Wilddeveree, Kruupschütteree (w)
das Säugetier – dat Söögdeert (s)
das Wirbeltier – dat Warveldeert (s)
der Meerespiegelanstieg – de Seespegelanstieg (männlich)
die Versauerung – de Versuren (w)
die Korallenbleiche – de Kurallenbleek (w)
das Treibhaus – dat Drievhuus (s)
die Hitze – de Hitt (w)
das Schutzgebiet – dat Schuulrebeet (s)
die Ansiedlung – de Ansetteln (w)
der Kohlenstoff – de Kahlenstoff/Köhlenstoff (m)
der Meeressäuger – de Seesöger, Pl. Seesögers (m)
die Meeresspiegelschwankung – de Seespegelswanken (w)
der Kreislauf – Krinkloop, Ümloop, Rundloop (m)
die Entstehung – de Opkumst (w); Artenentstehung – Opkumst vun ne’e Oorden
das Gleichgewicht – dat Liekgewicht (s)
das Tierreich, Pflanzenreich – dat Deertenriek, dat Plantenriek (s)
der Säbelzahntiger – de Saveltähntiger (m)
das Erdzeitalter – dat Eertietöller (s)

In de drütte Folg vun klookluustert geiht dat üm ökoloogsche Landweertschop un ehr Tokumst. Lina Bande snackt mit Dietrich Lange vun de Hoff-Imhorst-Stiften un Jürgen Rademacher vun den Levenshoff Lunetal ut Neddersassen. Beide kaamt se ut de Landweertschop un hebbt en annern Weg inslaan, as een em ut de traditschonelle Landweertschop kennen deit.

In de twete Folg vun klookluustert geiht dat üm de Versmudden vun’n Weltruum. Mit dat Vörankamen vun de Ruumfohrt warrt jümmers mehr Schrott in de Eerdümloopbahn bröcht un dat gifft meist keen Weg, den dor ok wedder wegtokriegen. Wat över uns Köpp egentlich allens langsflüggt, wat dor för en Gefohr vun utgeiht un wat wi dorgegen maken köönt, dor snackt wi mit Helmut Luttmann över. He weer lange Tiet Programmbaas vun't Weltruumlabor Columbus bi Airbus Defence Space in Bremen.

Wenn ji nich allens verstahn hebbt oder sülvens ne'e Wöör bruukt, wenn ji över düt Thema snacken wüllt, finnt ji hier en lütte Utwahl:

die Verschmutzung - de Versmudden (wieflich)

____________________

Du fraagst di, welke Dialekten de Lüüd snackt hebbt? We've got you covered:

Vanessa Kossen un Helmut Luttmann snackt beid Süüdollnborger Noordneddersass'sch ut de Neeg vun Cloppenborg.

Stütt geven för dat Projekt hett de Beopdraagte vun de Bunnsregeren för Kultur un Medien (BKM).

In de eerste Folg vun klookluustert gaht wi de Fraag na, wat de Klimawannel för dat Biosystem in de See bedüden deit un wat wi un de Politik dorgegen maken köönt. Över düsse Fragen snackt wi mit Dr. Christine Ewers, Evolutschoonsbioloogsche vun de Christian-Albrechts-Universität to Kiel, un Perf. Dr. Thomas Saretzki, Ümweltpolitoloog vun de Leuphana-Universität Lümborg.

Wenn ji nich allens verstahn hebbt oder sülvens ne'e Wöör bruukt, wenn ji över düt Thema snacken wüllt, finnt ji hier en lütte Utwahl. Wenn ji noch Fragen hebbt, schrievt uns geern eenfack an: ⁠[email protected]⁠

____________________

Stütt geven för dat Projekt hett de Beopdraagte vun de Bunnsregeren för Kultur un Medien (BKM).