នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ បញ្ហា​សិទ្ធិ​ដីធ្លី​គឺ​ជា​ប្រភព​មួយ​នៃ​ភាព​តានតឹង​ឥតឈប់ឈរ។ ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ធំ​ជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ​ គ្រោង​នឹង​ដំណើរការ​ក្នុង​រយៈពេល​តែ​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ខាង​មុខ​នេះ​ ដែល​អាច​បន្ថែម​ថាមពល​អគ្គិសនី ៤០០ មេហ្កាវ៉ាត់​ទៀត ទៅ​លើ​បណ្តាញ​អគ្គិសនី​ដែល​ទន់ខ្សោយ​ខ្លាំង​នៅ​កម្ពុជា។ ​ប៉ុន្តែ ​ផល​ប៉ះពាល់​ខាង​សង្គម ​និង​បរិស្ថាន​នៃ​គម្រោង​នេះ​ គឺ​មាន​ទំហំ​ធំ ជាពិសេស​សម្រាប់​អ្នក​ភូមិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច ដែល​ប្រឈម​នឹង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីលំនៅ។ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង សមាជិក​មួយ​ចំនួន​នៃ​ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​មួយ​កំពុង​ប្រកាន់​ជំហរ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​សាង​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នេះ។ លោក David Bolyle រាយការណ៍​ពី​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ហើយ​អ្នកនាង ទែន សុខស្រីនិត ជូន​សេចក្តី​ប្រែសម្រួល៕

នាពេលថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានព្រមានបិទអង្គការវិទ្យាស្ថានជាតិប្រជាធិបតេយ្យ (NDI) និងកាសែតឌឹខេមបូឌាដេលី (The Cambodia Daily) និងបានរឹតបន្តឹងលើសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងសកម្មភាពរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល មុនការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០១៨។ ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពតានតឹងនេះ នៅរសៀលថ្ងៃពុធ ទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ ម៉ោងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាសេចក្តីដកស្រង់អំពីសន្និសីទសារព័ត៌មាននេះដូចតទៅ៕

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ទស្សនវិជ្ជា​នៅ​កម្ពុជា​ ថ្លែង​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​គួរ​រៀន​សូត្រ​អំពី​ផ្នត់​គំនិត​និង​វប្បធម៌​នយោបាយ​របស់​ប្រទេស​ជឿនលឿន​នានា​រួម​ទាំង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ផង ដើម្បី​រៀបចំ​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​រឹងមាំ។ លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន ​នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​ទស្សនវិជ្ជា​អនុវត្តន៍​និង​សីលធម៌​កម្ពុជា បាន​ថ្លែង​ថា បើ​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ប្រកាន់​យក​វប្បធម៌​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន នោះ​ប្រទេស​នេះ​នឹង​មិន​អាច​រីកចម្រើន​និង​រុងរឿង​ដូច​បណ្ដា​ប្រទេស​ជឿនលឿន​ផ្សេងទៀត​ទេ។ ​លោក សាយ មុន្នី នៃ​វីអូអេ​បាន​សម្ភាសន៍​លោក​ ប៉ា ច័ន្ទរឿន នៅ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីតោន ដែល​លោក​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កម្មវិធីសិក្សា​អំពី​ស្ថាប័ន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (Study of the U.S. Institute for Scholars)​ រយៈពេល​៦​សប្ដាហ៍​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២២​ខែ​មិថុនា​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៤​ខែ​សីហា​នេះ ដោយ​ផ្ដោត​សំខាន់​ទៅលើ​គំនិត​នយោបាយ​និង​នយោបាយ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក៕

«វត្តខ្មែរ​ចរចា‍»​ គឺជា​វត្ត​ដ៏ចំណាស់​មួយ​ដែល​ជាទី​សក្ការៈ​សម្រាប់​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ទីនេះ​គោរព​បូជា​អស់​រយៈពេល​ជាង​៣០ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ វត្ត​ខ្មែរ​ចរចា ​ក៏​បាន​ដើរ​តួនាទី​ជួយ​ដល់​ការ​លើក​កម្ពស់​ប្រពៃណី​ និង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​ផង​ដែរ។ លោកមែន គឹមសេង​រាយការណ៍​ពីរដ្ឋ Georgia។​

នាង Autumn Allen ដែល​ធ្លាប់​រស់​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​ធ្លាប់​ប្រកួត​ក្នុង​កម្មវិធី​ប្រឡង​ចម្រៀង​នៅ​ទីនោះ ទើប​តែ​ចេញ​ផ្សាយ​ចម្រៀង​ថ្មី​មួយ​បទ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស ក្រោម​ចំណងជើង​ថា «Beautiful Scar»។ សព្វថ្ងៃ​នាង Autumn កំពុង​រស់នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ លោក ប៉ូច រាសី នៃ VOAបាន​សម្ភាស​យុវតី Autumn Allen នៅ​ទីក្រុង Irvine រដ្ឋ California ដែល​នៅ​ទី​នោះ នាង​កំពុង​ថត​ចម្រៀងថ្មី​២​បទ​ទៀត៕

មួយ​សប្តាហ៍ក្រោយពី​អង្គការ​អប់រំ ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​និង​វប្បធម៌របស់​អ.ស.ប.​ UNESCO​ បញ្ចូល​ប្រាសាទ​សម្បូរ​ព្រៃគុហ៍ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ប្រារព្ធពិធី​អបអរសាទរ​ជាផ្លូវការ​កាលពី​ថ្ងៃចន្ទ​ ស្រប​ពេល​ដែល​អ្នក​ទេសចរ​ចាប់​អារម្មណ៍ទៅ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​បុរាណ​នេះ។ លោក​ពិន ស៊ីសុវណ្ណ​ជូនសេចក្តី​រាយ​ការណ៍​របស់​ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ​ពីរដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន។​

ការជួបជុំ​គ្នា​របស់​កូនកំព្រា​កម្ពុជា និង​ ក្រុមគ្រួសារ​អាមេរិកាំង​របស់​ពួកគាត់​នៅ​រមណីយដ្ឋាន Snow Mountain Ranch រដ្ឋColorado បាន​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​ហើយ។ នេះ​ជា ការជួបជុំគ្នា​លើក​ចុងក្រោយ​ជាផ្លូវការ​ដោយសារ​ពួកគាត់​ធំ​ពេញវ័យ​អស់ហើយ ហើយ​ពុំ​មាន​កូនកំព្រា​ថ្មី​តាំងពី​ឆ្នាំ២០០១​រហូត​មក​ទល់នឹង​ពេល​នេះ។ ការលាគ្នា​នេះ ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ការអាឡោះអាល័យ និង​ការក្តុកក្តួល​ក្នុងចិត្ត​ របស់​មាតាបិតា​កូនៗ​របស់​ពួកគាត់ ហើយនឹង​ បងប្អូន​ខ្មែរទាំងអស់​ដែល​បាន​ស្ម័គ្រចិត្ត​មក​ជួយ​បង្ហាត់​បង្រៀន​កុមារ​កំព្រា​កម្ពុជា​អំពី​អត្តសញ្ញាណ និង​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ ព្រមទាំង​ធ្វើម្ហូប​អាហារ​ខ្មែរ​ឲ្យ​ពួកគាត់​ទទួលទាន​ផង៕

ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​មក​ពី​រដ្ឋ​ផ្សេងៗ​នាំ​គ្នា​ធ្វើដំណើរ​មក​រមណីយដ្ឋាន​ Snow Mountain Ranch រដ្ឋ Colorado ជារៀងរាល់ឆ្នាំ​ដើម្បី​ជួយ​ធ្វើ​ម្ហូប និង​រៀបចំ​កម្មវិធី​វប្បធម៌​ផ្សេងៗ​ជូន​កុមារ​កំព្រា​កម្ពុជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​សុំ​យក​មក​ចិញ្ចឹម។ ពួកគាត់​ស្ម័គ្រចិត្ត​មក​ជួយ​ដោយ​ចំណាយ​ពេលវេលា និង​ថវិកា​របស់​ខ្លួន​ផ្ទាល់​ ដោយសារ​ទឹកចិត្ត​ស្រឡាញ់​ខ្មែរ​ដូចគ្នា៕

ប្រាសាទ​សម្បូរ​ព្រៃគុហ៍​មាន​អ្នក​ទេសចរ​ទៅ​ទស្សនា​កើន​ឡើង​ច្រើន​ក្នុងពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ជា​ពិសេស​ពលរដ្ឋខ្មែរដែល​ជា​អ្នក​ទេសចរ​ក្នុងស្រុក ក្រោយពី​ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​អង្គការ UNESCO ​សម្រេច​ដាក់​ជា​សម្បត្តិបេតិក​ភណ្ឌពិភព​លោក។​ ពួក​គេមាន​សង្ឃឹម​ថា ​ ក្រោយពី​បាន​ក្លាយ​ជាសម្បត្តិបេតិក​ភណ្ឌពិភព​លោក ​ប្រាសាទ​សម្បូរ​ព្រៃគុហ៍នឹងទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​បរទេសបន្ថែម​ពីលើ​អ្នក​ទេសចរណ៍​ក្នុង​ស្រុក។​ ពិន ស៊ីសុវណ្ណជូន​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍៕

កុលាលភាជន៍​ខ្មែរ​ដុត​នៅ​ក្នុង​ឡ​អុស​ ដែល​ល្បីឈ្មោះ​តាំងពី​សម័យ​អង្គរ​មក​នោះ ​បានល្បីឈ្មោះ​ម្តងទៀត​នៅសារមន្ទីរ​ដ៏ល្បីល្បាញ​នៅ​វិចិត្រសាល Arthur M. Sackler Gallery របស់​សារៈមន្ទីរ Smithsonian ក្នុង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន។ ​ប្រិយមិត្ត​វីអូអេ​ចង់ដឹង​ទេថា ​តើកុលាលភាជន៍​តាំង​នៅ​សារមន្ទីរ​នេះ​គឺជាស្នាដៃ​របស់​អ្នកណា? លោក ពិន ស៊ីសុវណ្ណ Pin Sisovann, VOA News ​ជូន​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍។