دوران خلافت مهدی و هارون و مامون و آغاز قدرت گرفتن طاهر

باب دهم: در ترتیب طعام خوردن. باب یازدهم: در ترتیب شراب خوردن. باب دوازدهم: در مهمانی کردن و مهمان شدن

برآمدن ابومسلم در خراسان، پایان کار امویان و تاسیس خلافت عباسیان

باب هشتم: در پندهای نوشیروان عادل با پسر خود. باب نهم: در پیری و جوانی

امرای خراسان در دوران یزید بن معاویه تا دوران هشام بن عبدالملک

باب هفتم: از نیک و بد در سخن گفتن

آغاز فتح خراسان توسط اعراب

باب ششم: در افزونی گهر از افزونی هنر

در این قطعه دوران خلافت متقی، مستکفی، مطیع، طائع، قادر و اوایل خلافت قائم یعنی دورانی در حدود صد سال روایت می شود. 

در این قسمت کند و کاوی کرده ام در اصول حکمرانی از دیدگاه سیاستنامۀ خواجه نظام الملک طوسی.

حکمرانی را محدود به اوامر و نواهی یک پادشاه خودکامه کردن نه با تاریخ حکمرانی ما سازگار است و نه با اصول رفتاری آدمیان. آنچه تاریخ حکمرانی ما را بهتر توضیح می دهد، گرد آمدن گروهی از آدمیان حول محور یا محورهای هماهنگ کننده برای کسب حشمت و مکنت است. مهمترین مسئلۀ این چنین گروهی نحوۀ اعمال محدودیت بر اعضای گروه است تا از غلبۀ منافع کوتاه مدت شخصی به نفع منافع بلند مدت جمعی صرف نظر شود.

مشابه این نظریات در ادبیات اقتصاد سیاسی وجود دارد. در بسط این نظریه از کتاب زیر استفاده زیادی کرده ام ولی این نظریه کاملاً مطابق نظریۀ آنها نیست.

 Violence and Social Order (North, Wallis, Weingast)