Kültürel Miras Ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?

Ekim ayından bu yana Marmara Denizi’nin çeşitli yerlerinde müsilaj tekrar görülmeye başlandı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Marmara Denizi Eylem Planı kapsamında oluşturulan Bilim ve Teknik Kurulu’nu geçtiğimiz günlerde acil toplantıya çağırdı. Toplantıda 'alternatif çözümler' kısmında sunum yapan Doç. Dr. Ahsen Yüksek’e sorduk: Denizin karşı karşıya olduğu ekolojik felaket karşısında atılması gereken en acil “alternatif” çözüm öneriniz nedir? 

23 Aralık 2024’te Belgrad Ormanı’nda yer alan Bentler, Neşetsuyu, Kömürcü Bendi tabiat parkları ile Bahçeköy ve Kurtkemeri giriş kapılarının işletmesi İBB’den alındı ve İBB personeli o gün tahliye edildiler. Aynı günlerde, bazı medya kanallarında Belgrad Ormanlarının bir kısmının Milli Park ilan edilmesi için girişimler bulunduğu yazıldı. Halihazırda “muhafaza ormanı” statüsüne sahip Belgrad Ormanı’nın bir kısmının “milli park “ilan edilmesinin sonuçları ne olur, 2013 yılında Belediyelere verilen Tabiat Parklarını işletme hakkı bugün neden gerekçe gösterilmeden geriye alınıyor, bu soruları Doç. Dr. Cihan Erdönmez ile konuşuyoruz.  

Bu akşam 4-8 Kasım tarihlerinde Şanlıurfa’da toplanan Dünya Neolitik Kongresi’ni, Bilim Komitesinin ve Organizasyon Komitesinin üyesi Prof. Dr. Necmi Karul ile konuşuyoruz. Kongre neolitik araştırmalar alanında 63 ülkeden binin üzerinde bilim insanlarını, uzmanları bir araya getirmekle kalmadı hem yerel hem dünya basının ve kültür kurumlarının odağındaydı. Neolitik çağın, insanlık ve çevre tarihinde işaret ettiği “büyük dönüşümün coğrafyası”nı, bu dönüşümün, anahtar gelişmelerinin nerelerde ve nasıl meydana geldiğini, bu ve benzeri kavramları Necmi Karul’la ele aldık. Yoğunlaşarak artan ilginin bir turizm baskısı şeklinde arkeolojik alanlara geri dönmesinin kaçınılmaz olduğu gerçeğinden hareket ederek, bu baskının Taş Tepeler-Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi kapsamında nasıl yönetileceğini; Göbeklitepe örneğinde gördüğümüz olumsuz durumların diğer Neolitik Çağ kazı alanlarında yaşanmaması için kongre vesilesiyle bilimsel bir tavır ortaya koyuldu mu sorularını ele aldık.  

Kültürel Miras ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?'de Asu Aksoy ve Burçin Altınsay, Esra Ekşi Balcı ile dünyada ve Türkiye’de bu yıl 60. yılı kutlanan Venedik Tüzüğü’nün günümüzden bakınca nasıl değerlendirildiğini, o günden bugüne kültürel miras ve koruma anlayışının nereye doğru yönlenmekte olduğunu ele alıyorlar.

Gelibolu Yarımadası’nın güneybatı ucunda yer alan Seddülbahir Kalesi’nin restorasyon projesi müellifi Arzu Özsavaşçı (AOMTD) ve yeniden kullanım tasarım projesini yürüten Burak Dolu (KOOP Mimarlık) ile kendilerine Dezeen 2024 Miras Ödülü'nü getiren projelerini konuşuyoruz. 

Hrant Dink Vakfı tarafından İstanbul’da düzenlenen 'Tarihi Yeniden Keşfetmek: Arşivler, Hafıza ve Siyaset' başlıklı panel etkinliğinin moderatörü Ayfer Bartu Candan ile konuşuyoruz. Resmi tarih anlatısında yok sayılan halkların, toplulukların, kimlik gruplarının, bireylerin geçmişlerini miraslaştırma çabasının öneminden yola çıkan bu panelde bireysel ve kurumsal arşivler üzerine çalışmalar ve savaş ve yıkım gibi olağanüstü koşullarda ya da siyasi baskı ortamlarında hafızanın nasıl kayda alınabileceği sorusu ele alındı. 

Konuklarımız Avukat Tuncay Koç ve Kaş Çevre ve Kültür Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Akoy ile ‘Orman Parkları’ adı verilen orman alanlarının konaklamalı ve konaklamasız rekreasyonel kullanımlar için ticari olarak işletilmesinin önünü açan ve kiralama yetkisini Kültür ve Turizm Bakanlığına devreden Orman Parkları Yönetmeliği’ni konuşuyoruz. 

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 31 Ekim’de açıkladığı Haydarpaşa ve Sirkeci Garlarını kültür ve sanat odaklı olarak yeniden işlevlendireceklerine dair planlarını ele alıyor ve bu yaklaşımda kültür ve sanatın nasıl görüldüğünü, kültür etkinliklerine, müzelere ne tür roller yüklendiğini, sorgulamaya çalışıyoruz.

Antakya’dan iki sanat kolektifi Antakya Performative Collective ve Janus Artzine ortaklığında, çoğu Antakyalı olan farklı disiplinlerden sanatçıların depremin özneleri olarak hala akut ihtiyaçlarının da devam ettiği post travma sürecinde kendilerinden yola çıkarak yarattıkları ‘Sıfır Noktasında Sanat’ projesi; Antakya’nın iyileşme sürecine sanatı aracı kılarak, sanatçıların bakışıyla durumu anlayarak, katılımcılara başka türlü bir ifade alanı açarak, bir arada güçlenmek, iyi olma haline katkıda bulunarak iyileşme niyetiyle yola çıkmış bir girişim. 

Bu girişimin kurucularından Melisa Kurtuluş ve gerçekleştirdikleri sanat atölyelerinin birinin yürütücüsü fotoğraf sanatçısı Murat Germen ile sanat yoluyla iyileşme kavramını ve sanat için Antakyalılarla bir araya geliş süreçlerinin yol açtığı konuşmalardan çıkan başlıkları ele alıyoruz.

Açık Radyo susturulamaz! Açık Radyo her zaman açık kalacak! Açık Radyo Yayınları devam edecek.