Dizi Gündemi'nin bu haftaki bölümünde Berlin Film Festivali izlenimleri ve perşembe akşamı televizyon ekranında değişen reyting dengelerini konuştuk. Oksijen yazarı Elçin Yahşi ve akademisyen Aylin Dağsalgüler Dizi Gündemi podcasti'yle Oksijen TV ve Oksijen Podcast'te.

Fenerbahçe neden bunları yaşıyor? Sürekli bir inişler çıkışlar çağında mıyız?

Kasımpaşa ile Fenerbahçe arasında oynanan karşılaşmadan yola çıkan Yaz Deftere ekibi, Trendyol Süper Lig’deki zirve yarışını, Fenerbahçe taraftarının içinde bulunduğu duygu durumunu ve Bağış Erten’in 24 yıl evvel yazdığı “Fenerbahçe nedir?” başlıklı yazıyı odağına alıyor. Sarı-lacivertli camianın yaşadığı travmalar ve zirve yarışında puan farkının 3’ten 2’ye inişi gibi konular üzerine sohbet eden İnan Özdemir ve Bağış Erten, sosyal medyanın gücüne de eleştirel pencereden yaklaşıyor.

Rüzgâra Karşı bölümünde ise ilk konumuz Kış Olimpiyatları ve ABD ile Kanada arasında oynanan tarihi buz hokeyi finaliydi. Buz hokeyindeki xG tartışmaları ne durumda? Gelenekçiler ile modernler hangi konularda karşı karşıya geliyor? Bu karşılaşma nasıl tuhaf bir ‘Soğuk Savaş’ anlatısına sahip oldu? ABD’nin ‘underdog’luğu sahici mi? NHL oyuncuları ne oldu da yıllar sonra olimpiyat sahnesine geri döndü? Johannes Hosflot Klaebo’nun altı olimpiyat altını, kış oyunları tarihinde nereye oturuyor? Doping iddiaları, körlingde Kanadalıların içinde olduğu tartışmalar, Norveç kültüründe kayaklı koşunun aldığı yer konularımız arasında.

Bir diğer konumuz ise Fenerbahçe Beko Başantrenörü Sarunas Jasikevicius. Son olarak Türkiye Kupası’ndan da zaferle çıkan Fenerbahçe’nin başarısını nasıl yorumlamalı? Litvanyalı antrenör geldiği günden beri bütün kupalara talip olan Sarı-Lacivertliler, Jasikevicius’la nasıl bir konuma ulaştı? Geride bıraktığımız haftanın en önemli gündemlerinden bir diğeri ise Sepp Piontek’in vefatıydı. Doksanlı yıllarda Türkiye’ye gelen ve farklı bir iz bırakan Danimarkalıyı nasıl hatırlıyoruz? Ondan sonra milli takımda neler değişti? Hepsi ve dahası Yaz Deftere’nin yeni bölümünde sizi bekliyor.

Bağış Erten ve İnan Özdemir'le Yaz Deftere, her hafta yeni bölümüyle Oksijen TV ve Oksijen Podcast'te.

"Kenan İmirzalıoğlu'nun projesi olduğu için bu iş tutar dedim."

A.B.İ dizisinin yıldızlarından Sinan Tuzcu, Oksijen'de Gülay Afşarı'n konuğu.

Hestia, Yunan panteonunun en az "aksiyon" yaşayan ancak en merkezi figürlerinden biridir. Onun anlatıları dramatik çatışmalardan ziyade, süreklilik, kutsiyet ve merkezin korunması üzerinedir.

Hestia’nın en önemli tanımlaması Hesiodos’un Theogonia (Tanrıların Doğuşu) eserinde yapılır. Hestia, Kronos ve Rhea’nın ilk doğan çocuğudur. Kronos tarafından yutulan ilk çocuktur ve Zeus babasını kusturduğunda en son o çıkmıştır. Bu durum ona paradoksal bir şekilde hem "en yaşlı" hem de "en genç" (son doğan) sıfatını kazandırır. Hesiodos onu tanrıların hiyerarşisinde en başa yerleştirerek, ev ve ocak kavramının (oikos) medeniyet için kurucu unsur olduğunu vurgular.

Hestia’nın karakterini belirleyen en önemli olaylardan biri, evlenmeyi reddetmesidir. Bu anlatı özellikle Homerosçu İlahiler’in Aphrodite bölümü içinde detaylandırılır. Deniz tanrısı Poseidon ve güneş tanrısı Apollon onunla evlenmek ister. Hestia, Zeus'un başına dokunarak ebediyen bakire kalacağına yemin eder. Zeus, bu karar karşılığında ona Olimpos'un merkezinde oturma ve ölümlülerin sunduğu her kurbandan ilk payı alma onurunu verir.

Homeros’un eserlerinde (İlyas ve Odysseia) Hestia doğrudan bir karakter olarak nadiren görünür; çünkü o, hareket eden bir figür değil, sabit bir ilkedir. Ancak ona adanan Homerik İlahiler’de genellikle Hermes ile anılır. Hestia iç mekanı (ev/ocak), Hermes ise dış dünyayı (ticaret/yolculuk) temsil eder. Bu ikilik, Yunan dünyasındaki "iç" ve "dış" dengesini kurar. Apollon'un Pythian tapınağındaki kutsal ocağın koruyucusu olarak betimlenir.

Hestia ve Hephaistos, her ikisi de "ateşin efendisi" olarak anılsa da, antik Yunan düşüncesinde temsil ettikleri ateşin doğası birbirinden tamamen farklıdır. Hestia, sabit, sönmeyen, evcil ve besleyici ateşi temsil eder. Onun mekanı, evin merkezi, tapınağın kalbidir. Amacı ise yaşamı sürdürmek, birliği korumaktır.

Hephaistos’un ateşi ise hareketli, yakıcı, dönüştürücüdür. Mekanı yanardağlar ve atölyesidir. Amacı araç gereç, silah ve sanat üretmektir. Yani biri içerideki, biri dışarıdaki ateşle uğraşır.

Hephaistos'un ateşi technē (zanaat/teknoloji) ile ilişkilidir ve doğayı değiştirir. Hestia’nın ateşi ise ethos (karakter/gelenek) ile ilişkilidir ve toplumu bir arada tutar.

Her Yunan polis’inin (şehir devleti) merkezinde Prytaneion adı verilen resmi bir bina bulunurdu. Bu bina şehrin kalbiydi ve içinde Hestia’ya adanmış, hiç sönmeyen bir kutsal ateş yanardı. Hestia burada "Hestia Koine" (Ortak Ocak) olarak anılırdı. Şehrin birliği ve siyasi varlığı bu ateşin yanmasına bağlı kabul edilirdi.

Bir grup vatandaş yeni bir koloni kurmak üzere ana kentten (metropolis) ayrılacağı zaman, en kritik dini görev Hestia’nın ateşini yanlarında götürmekti. Yeni kurulan koloninin merkezine de bir Prytaneion inşa edilir ve ana kentten getirilen bu ateşle oranın ocağı tutuşturulurdu. Bu, yeni şehrin ana kentin bir "yavrusu" olduğunu ve aynı dini/kültürel DNA’yı taşıdığını sembolize ederdi. Hestia başlangıçta aile ocağının (oikos) koruyucusuyken, kolonizasyon süreciyle birlikte bu kavram genişleyerek devletin ocağı haline gelmiştir.

Roma mitolojisinde Hestia, Vesta adını alır ve Yunan dünyasındaki "merkezi ama sakin" rolünden sıyrılarak, Roma devletinin bekası için en hayati dini figür haline gelir. Roma'da Hestia/Vesta kültü, "Vesta Bakireleri" (Vestaleler) aracılığıyla kurumsallaşmış ve siyasi bir güç odağına dönüşmüştür.

Bazı geç dönem listelerde 12 Olimposlu tanrı arasında Hestia'nın yerine Dionysos'un geçtiği görülür. Yorumlar, Hestia'nın sırasını "gönüllü olarak" bıraktığını savunur. Bu, onun egodan arınmış ve barışçıl doğasını simgeler.

Film eleştirmeni ve Oksijen yazarı Burak Göral son dönemdeki roman uyarlaması dizi ve filmleri değerlendirdi.

• Masumiyeti Müzesi başarılı mı?
• Edebiyat uyarlamaları yeniden mi keşfediliyor?
• İyi bir edebiyat uyarlaması nasıl olmalı?
• Tarihin en iyi kitap uyarlamaları hangileri?
• Kürk Mantolu Madonna, İnce Memed, Bir Gün Tek Başına neden şimdiye dek uyarlanmadılar?
• Hangi romanların dizi veya film uyarlamasını yapmak çok iyi olur?

TÜİK’in yeniden güncellediği enflasyon sepetinde gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı yüzde 24.44’e, konut grubunun ağırlığı yüzde 11.40’a düştü. Bu noktada şu soru kaçınılmaz hale geliyor: Açıklanan enflasyon, hangi hane halkını temsil ediyor?

Cambridge Üniversitesi doçenti ve Oksijen yazarı Özge Öner, “Enflasyon yalnızca bir oran değil, aynı zamanda bir deneyimdir. Ve deneyim ile temsil arasındaki makas açıldığında, tartışma teknik olmaktan çıkar, güven meselesine dönüşür” diyor.

Özge Öner enflasyon hesaplamasındaki yeni tercihleri Oksijen’de İlke Gürsoy’a değerlendirdi.

Büyük zaferden neler çıkarabiliriz?Galatasaray’ın 5-2'lik Juventus galibiyetinin ardından buluşan Yaz Deftere ekibi, haftanın sorusunu buradan soruyor. Farklı zafer, futbolseverlere nostaljik bir keyif mi vermeli yoksa buradan bir gelecek inşa etmek mümkün mü? Okan Buruk ile Fatih Terim arasındaki köprü nasıl yeniden ortaya çıktı? Galatasaraylıların andıkları kültürel referanslar, Umut Sarıkaya karikatürleri, 2000’li yıllarda gazetelerde atılan “Anneciğim! Türkler geliyor” manşetleri, Juventus’un 2026 yılında Avrupa futbolunda kapladığı alan, Avrupa Süper Ligi projesinin fikri olarak iktidara gelişi, yerel başarılar ile uluslararası başarılar arasındaki yaklaşım farkı gibi konular sizleri bekliyor.

Rüzgâra Karşı bölümünde ise ilk olarak Milano-Cortina’da devam eden kış oyunları var. Artistik patinajda Ilia Malinin etrafında yaşanan fırtınalı gündem ve olimpiyat oyunlarındaki rekabet tartışmalarının dozajından yola çıkan Bağış Erten ve İnan Özdemir, uçsuz diyarlardaki ‘steril’ rekabetlerin sosyal mecralarda Galatasaray-Fenerbahçe seviyesine gelmesini de ele alıyor. Artistik jimnastik ve buz pateni gibi sporlardaki atletizm yoğunluğunun sporları getirdiği yer de kış oyunlarına dair ekibimizin tartışmak istediği ayrı bir konu daha.

Peki EuroLeague sezonuna kötü bir başlangıç yapan ancak son haftalarda galibiyet üstüne galibiyet alan Fenerbahçe Beko’yu nasıl konuşmalıyız? Sarı-lacivertli takımın son çeyrek oynama becerisi, koç Sarunas Jasikeivicus’un takımla kurduğu ilişki, Final Four formatında temsilcimizin ne yapabileceği, kış oyunlarından ve NBA’den fikstür önerileri konular arasında.

Bağış Erten ve İnan Özdemir'le Yaz Deftere, her hafta yeni bölümüyle Oksijen TV ve Oksijen Podcast'te.

Yapay zekayla yapılabilecek onca şey varken neden dünyada bu kadar gerçek olmayan ama gerçekçi görüntüler üretmeye dair bir yarış var? Ve gördüklerimizin hangisinin gerçek, hangisinin yapay zeka üretimi olduğunu nasıl anlayacağız?

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Cem Say, Oksijen Gazetesi’nden Zeynep Atmaca’ya anlattı.

Türkiye'nin en üretici yazarlarından Yekta Kopan bu kez bir çocuk kitabıyla raflarda. 'Ejderhalar, Ağaçlar ve Dedem' zaman içinde fark etmeden uzaklaştığımız ortak geçmişi, hikâyeleri, deneyimleri hatırlatıyor ve en titiz okurlar olan çocuklara sesleniyor.

Kopan, Oksijen’de Zeynep Miraç’ın konuğu oldu.

Olimpos hiyerarşisinde tanrılar genellikle iki nesle ayrılır. Hermes, Dionysos ile birlikte "ikinci nesil" Olimposlular arasındadır. Yani Zeus'un kardeşlerinden (Hestia, Demeter, Hera vb.) değil, Zeus'un çocuklarından biridir.

Hermes, antik panteonun en dinamik, en akışkan ve en karmaşık figürüdür. O sadece "tanrıların habercisi" değil; sınırların, ticaretin, hırsızların, yolcuların ve hitabetin tanrısıdır. Hermes, "Liminalite" (eşiktelik) kavramının kişiselleşmiş halidir; her zaman iki dünya, iki durum veya iki kişi arasındadır.

Hermes, Yunan panteonunun "yağlayıcı dişlisidir". O olmasaydı tanrılar arası iletişim kopar, ruhlar yolunu kaybeder ve ticaret dururdu. O, ahlakın ötesinde (amoral), pragmatik ve her zaman hareket halindeki zekayı temsil eder.

Hermes, Zeus ve nympha Maia’nın oğlu olarak Arkadya’daki Kyllene Dağı’nda bir mağarada doğar. Diğer tanrıların aksine, doğduğu gün yetişkin bir zekaya ve kurnazlığa sahiptir.

Mağaradan çıktığı ilk gün bir kaplumbağa bulur, onu öldürür ve kabuğuna inek bağırsakları gererek Lir’i icat eder. Bu, Hermes’in yıkım ve yaratıcılığı (kaos ve sanat) birleştiren doğasının ilk kanıtıdır.

Henüz bir günlükken Apollon’un kutsal ineklerini çalar. İz bırakmamak için ineklere tersten yürütür veya ayaklarına otlar bağlar. Apollon onu bulduğunda Hermes bebek taklidi yapar. Ancak Zeus araya girer. Hermes, Apollon’un gönlünü almak için icat ettiği Lir’i ona hediye eder; Apollon da karşılığında ona haberci asasını (Kerykeion/Caduceus) verir.

Onu nasıl tanırız?

Hermes’in fiziksel betimlemeleri zamanla evrilmiştir. Ayın dördüncü günü doğar, 4 günlük beşikten çıkar, her ayın 4.günü Hermes günüdür. Arkaik dönemde sakallı ve yaşlı bir adamken, Klasik dönemde atletik, genç ve çevik bir figüre dönüşmüştür. Kanatlı şapkası Petasos, kanatlı sandeletleri Talaria ve birbirine dolanmış iki yılanın olduğu asası Caduceus (Kerykeion) onu tanımaya yeter.

Hermes’in dört ana sıfatı vardır:

Hermes Psychopompos (Ruh Sürükleyici): Yaşayanların dünyasından ölüler diyarına (Hades) geçebilen tek tanrıdır. Ruhları sınırdan geçirip Kharon’a teslim eder. Bu yönüyle ölüm ve yaşam arasındaki "elçidir".

Hermes Agoraios: Ticaretin ve pazar yerlerinin koruyucusudur. İletişimin ve değiş-tokuşun (hem mal hem fikir) efendisidir.

Hermes Kleptes: Hırsızların tanrısıdır. Ancak buradaki "hırsızlık" sadece çalmak değil, kurnazlık ve zekayla elde edilen kazançtır.

Hermes Logios: Hitabetin ve dilin tanrısıdır. Sözcüklerin manipülasyonu ve mesajın doğru (veya istenilen şekilde) iletilmesi onun alanıdır.

Gerisi podcast’te...