Kış kapıdan girdi. Bu dönemde hasta olmamak için hangi önlemleri alabiliriz? Kışın neden kendimizi depresif hissederiz? Kafeinin sağlıkla ilişkisi nedir? Gripten nasıl kaçarız? Oksijen sordu, Fonksiyonel Tıp Uygulayıcısı Dr. İrem Ergün yanıtladı.

“Beyaz Tavşan Kırmızı Tavşan” isimli oyunla seyirciyle buluşan Demet Akbağ ve oyunun yapımcısı Nisan Ceren Özerten Oksijen’de Gülay Afşar’ın konuğu oldu. İranlı yazar Nassim Soleimanpour’un ülkesinden çıkamadığı yıllarda yazdığı oyun 2011’den bugüne dünyayı dolaştı ve ilk kez Türkiye’ye geldi. 40 farklı oyuncuyla 40 kez sahnelenecek oyun, Demet Akbağ ile perdeyi açıyor.

ABD’nin Venezuela’da Başkan Maduro’yu kaçırması, Aralık 2025’te yayınlanan Ulusal Güvenlik Stratejisi Belgesi’nde yazılanların hayata geçirilmesi gibiydi. Batı Yarımküre’yi egemenlik alanı ilan eden, Avrupa’ya sert eleştiriler getiren, NATO ile somutlaşan güvenlik stratejisini sarsan Trump’tan bundan sonra neler görebileceğimizi ve Türkiye’nin neler yapması gerektiğini Oksijen yazarı Sedat Ergin değerlendirdi.

Hephaistos isminin kökeni tam olarak Grekçe değil; büyük olasılıkla Helen öncesi (Pre-Hellenic) bir dile dayanıyor. Girit'teki Knossos'ta bulunan Lineer B tabletlerinde "A-pa-i-ti-jo" olarak geçmesi, kültünün Miken dönemine kadar uzandığını kanıtlıyor.

Mitolojide fiziksel engeli (topallığı) olan tek tanrı. Doğumuyla ilgili iki ana anlatı var:

Hera'nın Tek Başına Doğurması: Hesiodos'a göre Hera, Zeus'un Athena'yı tek başına (kafasından) doğurmasına misilleme olarak Hephaistos'u babasız dünyaya getirir. Ancak çocuk sakat doğunca, Hera utancından onu Olympos'tan aşağı atar.

Homeros'un İlyada eserindeki bir başka versiyona göre ise; Zeus ve Hera arasındaki bir kavgada annesini savunduğu için babası Zeus tarafından gökten atılır. Bir gün boyunca düşmüş ve Lemnos adasına çakılarak sakat kalır.

Deniz tanrıçaları (Thetis ve Eurynome) tarafından büyütülülür. Bu arada Thetis önemli bir detay çünkü Troya savaşında silahlarını savaş meydanında bırakan Akhilleus’un annesi. Oğlu savaşa yeniden dönmek istediği zaman Hephaistos’a gidiyor Thetis ve oğlu için ricacı oluyor. Hephaistos onu büyüten tanrıçaya hayır diyemiyor ve Akhilleus’un o meşhur kalkanını yapıyor.

Hephaistos, tanrıların "mimarı" ve "zanaatkarı". Olympos'taki tüm görkemli saraylar, tanrıların tahtları ve mücevherleri onun elinden çıkar. Zeus'un yıldırımları, Akhilleus'un zırhı, pandoranın yaratılması, mitolojinin ilk robotları olarak kabul edilen üç ayaklar…

Bu arada Hephaistos, onu Olympos’tan attığını düşündüğü annesinden intikam almak için ona muhteşem, altın bir taht yapar ve hediye olarak gönderir. Hera tahta oturduğu an, görünmez kelepçeler onu bağlar. Hiçbir tanrı onu kurtaramaz. Hera'nın serbest kalması için Hephaistos'un Olimpos'a dönmesi gerekir. Ancak o, annesine olan öfkesi nedeniyle dönmeyi reddeder. Onu ikna eden kişi tanrı Dionysos olur; Hephaistos'u sarhoş ederek bir eşeğin üzerinde Olimpos'a getirir.

Annesini serbest bırakır ancak bu bir barışmadan ziyade bir "pazarlık" sonucudur. Karşılığında güzellik tanrıçası Afrodit ile evlenmeyi talep eder.

Bir diğer görüşe göre, Tanrıların babası Zeus, Aphrodite’nin güzelliği yüzünden tanrılar arasında savaş çıkmasından korktuğu için onu en çirkin tanrı olan topal demirci Hephaistos ile evlendirir. Ancak Aphrodite, bu evlilikten mutsuz olur ve savaş tanrısı Ares ile uzun süreli bir yasak aşk yaşar.

Hephaistos, eşi ve Ares’in kendisini aldattığını öğrenince yatay görünmez, metalden bir ağ örer. İki aşık yatağa girdiğinde ağ üzerlerine kapanır ve Hephaistos tüm Olimpos tanrılarını onları bu halde görmeleri için çağırarak rezil eder.

Diğer tanrılar genellikle soyluluğu ve estetik mükemmelliği temsil ederken, Hephaistos alın terini ve el emeğini temsil eder.

Atina'da Athena ile birlikte zanaatkarların koruyucusu olarak tapınım görür. Atina Agorası'ndaki Hephaisteion (Hephaistos Tapınağı), günümüze en iyi durumda ulaşmış Antik Yunan tapınaklarından biridir.

Roma mitolojisindeki karşılığı Vulcanus'tur. Atölyesinin Etna Yanardağı'nın altında olduğuna ve yanardağ patlamalarının onun örsüne vurduğu darbeler olduğuna inanılırdı.

Süper Kupa’dan ne bulduk, ne bekliyoruz? Programa Galatasaray-Trabzonspor ve Fenerbahçe-Samsunspor yarı finallerinden söz açarak giren Yaz Deftere ekibi, odağına finali alıyor. Formatın devşirildiği yer olarak İtalya ve İspanya’daki Süper Kupa formatları, bir maç yerine üç maç oynatmanın finansal getirileri, Adana-Gaziantep-İstanbul üçgeninde maçın seyircisinin kim olacağı tartışmaları, Süper Kupa’nın Suudi Arabistan’dan getirdiği mirası, Uzak Şehir’in reyting raporlarındaki dominasyonu bu bölümün konuları arasında.Peki pek çok şeyi kenara ayırırsak Galatasaray-Fenerbahçe finalinden ne bekleyebiliriz? Bir kupa finali neden lig maratonundaki bir maçtan ayrılır? İki ezeli rakibin kupalarda karşılaştıkları maçların farklı atmosferi ve Sadettin Saran yönetiminin final müsabakasına bakışını ele alan İnan Özdemir ve Bağış Erten, Galatasaray orta sahasının Fenerbahçe’yi nasıl karşılayacağını, Victor Osimhen’in yokluğunun yaratacağı etkiyi ve Domenico Tedesco’nun nasıl bir oyun anlayışıyla takımını sahaya süreceğini analiz ediyor.Rüzgâra Karşı’da ilk gittiğimiz başlık ise Fenerbahçe Beko’nun formu oldu oldu. Sarı-lacivertli takımın yakaladığı ivme, Talen Horton-Tucker’ın çıktığı seviye, koç Sarunas Jasikevicius’un takım üzerindeki dokunuşları… Peki Nando de Colo'nun üç buçuk sene sonra İstanbul’a dönmesini nasıl yorumlayabiliriz? Bu hamle, Chris Silva transferiyle birlikte, Fenerbahçe’yi Avrupa’nın bir numaralı kupasına bir kez daha talip hale getirebilir mi? Chelsea’nin ve Manchester United’ın Enzo Maresca ve Ruben Amorim’in görevlerine son verme kararları İngiltere futboluna dair bir şey anlatıyor mu? Bugünlerde koltuğu sallanan Arne Slot başta olmak üzere pek çok hoca, sezon sonunda aynı koltukta oturmaya devam edebilir mi? Peki Chelsea'nin Liam Rosenior hamlesi ne söylüyor?Bağış Erten ve İnan Özdemir'le Yaz Deftere, her hafta yeni bölümüyle Oksijen TV ve Oksijen Podcast'te.

Bu yıl yapay zeka ile üretilen görüntüler sosyal medyanın gündemine oturdu. Başta, WhatsApp gruplarında yakınlarımıza takıldık, “Bunun yapay zekayla yapılmış olduğunu anlamamış olamazsın” dedik. Sonra hayvanlar ve bebekler hiç olmayacak durumlarda karşımıza çıktı. Her yeni güncelleme görüntüleri daha da gerçekçi bir hale getirdi. Peki gördüklerimizin hangisinin geçek olduğunu nasıl anlayacağız? Yapay zekanın yaratıcılarından olan Geoffrey Hinton bu konuyla ilgili ne düşünüyor. Teknoloji editörü Çiçek Çizme Devge, Oksijen Gazetesi’nden Zeynep Atmaca’ya anlattı.

Yeni oyunu Fora'yla tiyatro sahnesinde olan Şükran Ovalı, Oksijen’de Gülay Afşar’ın konuğu oldu. Çekimleri devam eden Organize İşler'deki rolünden özel hayatına, yer aldığı dizi ve filmlerden estetik iddialarına kadar pek çok konuyu konuştu.

Yaz Deftere ekibi, 2025’in son gününde geride bıraktığımız yılı masaya yatırıyor ve sorular soruyor. 2025'ten geleceğe ne kalacak? 2050'de neleri hatırlayacağız? Süper Lig gündemindeki bahis ve kumar soruşturmasını nasıl okuyacağız? EuroBasket 2025’te ve Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası’nda elde ettiğimiz ikincilikler zirveye doğru gidecek bir başlangıç mı yoksa zirvenin ta kendisi miydi? Kaybederek öğrenme anlatısına ve 2002 Dünya Kupası’nda sonra yaşadığımız boşluğa referans veren İnan Özdemir ve Bağış Erten, Kenan Yıldız, Arda Güler ve Alperen Şengün gibi genç oyuncuların geleceğe dair vadettiklerini ele alıyor.Peki İnan’ın Paris’te takip ettiği Pacers-Spurs maçları NBA’in geleceğine dair ne anlatıyor? Fenerbahçe Beko’nun Avrupa’nın zirvesine çıktığı şampiyonluk yolculuğu ve Oklahoma City Thunder’ın NBA şampiyonluğu, Spurs denilince akla gelen şeyi tekrar dünyamıza mı getirdi? Paris Saint-Germain’in Messi-Neymar-Mbappe üçlüsüyle yollarını ayırdıktan sonra Şampiyonlar Ligi şampiyonu olması bu konuya bir örnek mi? Obradovic, Messina ve Popovich gibi isimleri nasıl görmek gerekiyor? 2025 yılı, Guardiola için sonun başlangıcı olabilir mi?Aryna Sabalenka ile Nick Kyrgios’un oynadığı Battle of the Sexes maçı neden bir tür ‘tekrar’ haline geldi ve bu çağın ürünü oldu? Billie Jean King, Kareem Abdul-Jabbar ve Muhammed Ali gibi isimlerin platformlarını kullanma biçimi, Black Lives Matter hareketi, sporun sahneleşme biçimi, 2050 yılında Tadej Pogacar’ı hangi ifadelerle ve sıfatla anlatacağımız, Alain Delon ve Brigitte Bardot’u hatırlama reflekslerimiz ve dahası bu bölümün konuları arasında.Bağış Erten ve İnan Özdemir'le Yaz Deftere, her hafta yeni bölümüyle Oksijen TV ve Oksijen Podcast'te.

Gök titanları Koios ve Phoebe’nın kızı olan Leto’nun diğer çocuğu Apollon’un karakteri farklılıkları barındırıyor. Elindeki lir müzik ve sanatı, başındaki defne tacı hem zaferi hem de Daphne'ye olan aşkını, gümüş yayı ve oku hem şifa dağıtan hem de hastalık getiren gücünü simgeler.

Anneannesi Phoebe, Delphoi Kehanet Merkezi’nin kurucusu ve torunu Apollon’a bıraktı ve o zamandan sonra Apollon kehanetin de tanrısı oldu. Merkez kurulduktan sonra kehanetleri ileten kişiye Pythia denirdi. Süreç oldukça katı kurallara bağlıydı: Pythia, Kastalia Pınarı'nda yıkanarak arınır ve defne yaprakları çiğnerdi. Tapınağın en iç kısmındaki (Adyton) yarığın üzerine yerleştirilen tripodun üzerine otururdu. Yerden çıkan etilen gazı (modern araştırmalar bu gazın varlığını doğrulamıştır) onu transa sokardı. Pythia'nın anlaşılmaz mırıltıları, rahipler tarafından genellikle çift anlamlı, gizemli şiirler veya vecizeler şeklinde "tercüme" edilirdi.

Efsanelerin ötesinde, merkezin nasıl keşfedildiğine dair daha "doğal" bir anlatı da vardır. Hikayeye göre, Parnassos Dağı eteklerinde keçilerini otlatan Koretas isimli bir çoban, bazı keçilerinin yerdeki bir çatlaktan çıkan gazları soluduktan sonra garip hareketler yaptığını, sıçradığını ve tuhaf sesler çıkardığını fark eder. Çoban çatlağa yaklaşıp gazı kendisi soluyunca, geleceğe dair vizyonlar görmeye başlar. Bölge halkı buranın kutsal bir yer olduğuna karar verir ve çatlağın üzerine bir tripod (üç ayaklı ocak) yerleştirilerek ilk kehanetler alınmaya başlanır.

Bu arada dünyanın merkezini belirten Omphalos’un (Göbek Taşı) da Delphoi’da olduğunu hatırlatalım.

Ve gelelim farelerin efendisi olarak Apollon’a… Troya Savaşı’nda oklarıyla veba salan Apollon için yapılan Smintheus Tapınağı ve farelerin hikayesi bu tanrının bambaşka bir yönünü gösteriyor.

Büyük aşkı Daphne’den yüz bulamaması, Daphne’nin onunla olmaktansa bir ağaç olmaya razı olması Apollon’un da red edilebileceğini hatırlatır. Apollon, aşk tanrısı Eros'un okçuluğuyla dalga geçince Eros intikam alır. Apollon’a altın (aşk) oku, su perisi Daphne'ye ise kurşun (nefret) oku fırlatır. Apollon Daphne’nin peşinden koşar, ancak Daphne ondan kaçmak için babası nehir tanrısından yardım diler ve bir defne ağacına dönüşür. Apollon, o günden sonra defne yapraklarını kendine sembol seçer.

Ve Myrsyas… Kibirli ve yetenekli olan Apollon, lir çalmakta ustadır. Satir Marsyas, Athena'nın attığı flütü bulup ustalaşınca Apollon'a meydan okur. Yarışmayı kazanan Apollon, kibrinden dolayı Marsyas'ı cezalandırarak derisini yüzer. Bu hikaye, tanrının kıskançlığından çok sanatın gücünü simgeler.

Bu noktada Apollon’a hizmet eden ve sanatın çeşitli dallarını tüm dünyaya yayan Mouse’lardan yani ilham perilerinden söz etmeden olmaz…

Ve bölüm bir soru ile bitiyor: Apollon ve Artemis aslında aynı tanrının  yansımaları mıydı?

-

Mitolojiyi Anlama Rehberi 

Klasik filolog ve gazeteci Pınar Çelikel ve klasik filolog ve eski çağ tarihçisi Emre Poyraz bu podcast serisini mitoloji sevenler için hazırlıyorlar. Kulaktan dolma hikayelerle değil Eski Yunanca orijinal metinlerinden aldıkları bilgilerle Olympos’tan, tanrıların dünyasından söz ediyorlar. Zeus, Hera, Athena, Apollon, Artemis, Aphrodite, Hermes, Dionysos ve Hephaistos kimdi? Günümüz dünyasında yaşasalar karşılıkları ne olurdu? Mitoloji aslında bize ne demek istiyor? Her bölümde ayrı bir mitos, ayrı bir tanrı…

Bir gıdanın sağlıklı mı sağlıksız mı olduğunu hangi kriterler belirler? Gıda güvenliği konusundaki endişelerimizde haklı mıyız? Eve sokulmaması gereken gıdalar hangileri? Sosyal medyadaki beslenme tavsiyeleri ve influencer'lara güvenmeli miyiz? Uzman Gıda Mühendisi Tuğba Bayburtluoğlu, Oksijen için cevapladı.