Có một gã chó sói già, ham ăn kẹo hơn tất thảy mọi thứ. Gã không muốn ăn thịt.  

Sáng, trưa, chiều, tối, lúc nào gã cũng nhai kẹo.  

Ngậm. Nhai. Nuột chửng. 

Gã lại chẳng bao giờ chịu đánh răng.  

Gã đến nhà Lợn nhỏ để trộm kẹo, hơi thở của gã bốc mùi kinh khủng khiến bé lợn ngất xỉu.  

Gã muốn ăn một chiếc kẹo cá sấu màu xanh lá cây nhưng gặp phải một con cá sấu đang khổng lồ đang xì hơi dưới nước. 

Gã cải trang thành cứu trắng để trộm kẹo lông cừu. 

Khi gặp một con cừu nhỏ: 

Sói: Có kẹo không, đưa ngay đây! 

Cừu: Ái chà, hihi  

Thật là tức giận, sao cừu nhỏ là chế giễu một con chó sói cơ chứ. Gã định ăn thịt cừu mà lại rụng hết răng rồi huhu.

Bức tường lớn màu đỏ đã luôn đứng ở đó, chạy dài đến ngút ngàn tầm mắt.  Không ai biết nó bắt đầu và kết thúc ở đâu hay nó đã xuất hiện ở đó như thế nào.  Tất cả các con vật vẫn sống với điều đó suốt bao nhiêu ngày tháng, chỉ có chuột nhỏ là vô cùng tò mò, chuột muốn biết phía sau bức tường đó có gì? 

Rồi chim xanh xuất hiện, chim xanh đưa chuột nhỏ vào một hành trình mới băng qua bức tường đến một vùng đất xinh đẹp, đầy sắc màu. Vùng đất bên kia của sự sợ hãi.  Khi quay lại, bức tường đã không còn nữa. 

"Chuột nhỏ ạ, nếu cậu mở tâm trí và trái tim mình, thì sẽ không có bức tường nào ngăn cản cậu cả và cậu sẽ khám phá ra thế giới này thực sự tươi đẹp biết bao".

Người mẹ cứ hát mãi khúc ca dành cho đứa con của mình từ khi cậu chàng còn bé xíu, đến khi cậu 2 tuổi thích chạy lăng xăng khắp nhà, nghịch như quỷ sứ, khi cậu lớn lên thành một cậu bé 9 tuổi, chẳng chịu ăn tối, đi tắm và hay nhấm nhẳng vài lời khó nghe với bà, khi cậu là thiếu niên với những người bạn kỳ quặc, nghe thứ âm nhạc kỳ quặc...và cả khi người con ấy trưởng thành, ra ở riêng rồi làm bố.  

Rồi người mẹ già quá rồi, bài hát ấy bà không thể hát được thêm nữa. Đã đến lượt người con, cất giọng hát ru người mẹ mỗi đêm bà đi ngủ và cho đứa con gái của mình. 

Một câu chuyện giản dị, như một lời ru dịu dàng khi đêm về với những đứa trẻ đang ở trong vòng tay mẹ và một lời nhắc nhở thấm thía với những người đã trưởng thành.

Chương 16 

Đây là một chương sách rất quan trọng khi nói về một điều không dễ dàng lý giải. Tiếng khóc của trẻ.

Trẻ giao tiếp bằng tiếng khóc và khóc vì nhiều lí do. Thực ra người lớn mình cũng vậy, nếu như sẵn sàng ở lại với bản thân trọn vẹn trước những cảm xúc đau buồn, mệt mỏi, khó khăn, bế tắc, tức giận, tổn thương, bất lực, tủi thân, mệt mỏi hay hạnh phúc, chúng mình cũng sẽ quan sát được đằng sau giọt nước mắt của mình là điều gì?

Có lúc, mình khóc vì mình quá mệt, mình cần người an ủi, có lúc mình khóc vì mình cô đơn, có lúc mình khóc vì mình thấy tổn thương, tủi thân cần được yêu thương, có lúc mình cần được che chở bảo vệ, có lúc mình bất lực quá, thương mình quá thì khóc và có lúc mình khóc vì mình hạnh phúc khi mình làm được điều có ý nghĩa với mình…10001 lý do với một hành động khóc. Thế nên, với trẻ em cũng vậy, có nhiều kiểu khóc khác nhau và nhiều lý do khác nhau đằng sau hành động ấy.

Khóc là cách trẻ thông báo có chuyện đang xảy ra với mình, đây là ngôn ngữ đầu tiên mà trẻ biết. Và một trong những cách phản ứng thường xuyên xảy ra là mình dễ có cảm giác không thích, không chịu được tiếng khóc và nhanh chóng làm bé nín.

Điểm đặc biệt của chương sách này là gì nhỉ?

À, một đứa trẻ khóc có thể làm mình cảm thấy căng thẳng, bất lực, thất vọng và một chút giận dữ, có thể như vậy. Và một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất khi chăm sóc trẻ là phân tích được lý do trẻ khóc trong khi cố gắng giữ bình tĩnh.

Điều mình vô cùng trân trọng khi đọc sách đó chính là – Việc một người lớn cảm thấy lo lắng khi nghe thấy trẻ khóc cũng là một phản ứng hoàn toàn bình thường. Là mẹ, là bố, ông bà, người chăm sóc… đứng trước một đứa trẻ khóc liệu rằng có tránh khỏi lo lắng. Nếu như bình tĩnh với đứa trẻ thì cũng hãy bình tĩnh trước sự lo lắng của một người lớn đang đối diện với tiếng khóc của một em bé mà chưa phát hiện ra được đâu là nguyên do.

Chỉ là tác giả có nhắc chúng ta rằng, khi quá vội vàng để mong giải quyết thật nhanh thì có thể lỡ mất cơ hội để hiểu bé thực sự cần gì. Càng nhiều tình huống xảy ra, sẽ cho chúng ta nhiều thông tin về bé. Và cả về chúng ta nữa.

Điều mình trân trọng tiếp theo là chương sách nói về một thực tế, rất nhiều người đánh giá sự thành công, đúng đắn khi chăm sóc trẻ đó là sự yên lặng, sự vui tươi, của một đứa trẻ đang cười chứ không phải là một đứa trẻ đang khóc. Những kì vọng nói ra hoặc không nói ra này đặt một áp lực cho người chăm sóc, cho cha mẹ, để luôn giữ cho bé hoặc các bé trong phòng không khóc. Chỉ bởi vì nỗi sợ bị phán xét rằng “mình là người chăm sóc không tốt, cha mẹ không tốt”…ôi chao mình cũng đã từng có những định kiến y hệt.

Chương sách không chỉ là một sự thấu hiểu cho trẻ mà còn thấu hiểu những thực tế đã diễn ra, đang và sẽ diễn ra với những người chăm sóc trẻ nói chung – dù ở vị trí nào đi chăng nữa.

"Con ăn quá nhiều, con kêu quá to, con lại quá vụng về, con chẳng làm được việc gì ra hồn cả!". Eli chạy về và khóc huhu với mẹ như vậy.

Bởi vì đến quán quà chiều, đến ban nhạc líu lo hay xưởng gốm của cô chim hồng hạc thì Eli đều nhận được câu nói "Ở đây không có việc gì cho voi cả".

Nhưng cuối cùng chính nhờ sự động viên của mẹ, và quán quà chiều đột nhiên bị cháy với tiếng kêu cứu hoảng hốt của các cô ngựa vằn mà Eli và tất cả mọi người đều đồng ý, công việc lính cứu hỏa là công việc hoàn hảo với voi con, một lính cứu hỏa dũng cảm và tài ba.

Percy là một chú chim cánh cụt rất bình thường chứ không hề hoàn hảo.

Trong khi những con chim cánh cụt khác ăn tối rất lịch sự thì anh chàng thường chơi đùa tung qua tung lại đồ ăn,

Trong khi những con chim khác đi lại rất nghiêm túc, thì anh lại nằm úp bụng và chổng mông lên rồi trượt,

Trong khi những con chim cánh cụt khác khéo léo bơi trong nước thì anh thích nhảy lên ngụp xuống, vỗ cánh phành phạch,

Anh chàng bình thường đến nỗi các bạn đều bảo: Percy à, cậu có mùi...mùi chim cánh cụt.

Ơ nhẩy, anh chàng là chim cánh cụt mà nhỉ?

Ra đi trong giá lạnh, tuyết rơi để cảm nhận sự lạc lõng, cô đơn và buồn bã, cảm nhận cái lạnh của việc ôm lấy một chú chim cánh cụt tuyết và cũng để những con chim cánh cụt khác trong đàn cảm nhận một cuộc sống không có Percy thì như thế nào. Percy đã đông cứng trong băng giá.

Cậu rồi sẽ ra sao?

Một câu chuyện với những câu hỏi để khơi gợi sự tôn trọng, đồng cảm, chấp nhận để gắn kết và hỗ trợ nhau trong chính chúng mình.

Có một chú Sóc nhỏ, mang theo xe kéo đỏ, vào rừng thu lượm hạt. Chiếc xe đã cũ kĩ, kẽo kẹt theo chú vào rừng sâu.  Chưa đi được bao xa, chú gặp thỏ nhảy từ bụi cây, chú gặp tiếp chuột đang bám trên cành cây, rồi gặp lửng nhờ chú chút việc, chú gặp cú và cáo khi cú mời chú tham gia lễ hội của khu rừng. Chà, thật là nhiều sự kiện hay nhưng gặp ai chú cũng nói chú không có thời gian, tớ đang vội lắm.  Rồi chiếc xe đỏ cũ kĩ đã gãy rắc trên đường đi lên dốc vì hạt chất đầy nặng ơi là nặng. Sóc nhỏ buồn bã lắm, nhưng sau đó, các bạn đã cùng Sóc nhặt hết hạt vào đấy. Sóc nhỏ biết ơn các bạn vô cùng.

Nhiều lần mình cũng thắc mắc và quan sát, cứ phải không sợ thì mới đáng yêu, cứ phải không sợ dạn dĩ thì mới tốt, đặc biệt là với trẻ nhỏ...  

Việc sợ trước một điều là điều bình thường với bạn rái cá là điều đáng xấu hổ sao? Nhìn theo một cách khác không hề chút nào. Mình thấy bạn rái cá nhỏ rất chân thật trong câu chuyện này. Sợ thì nói là sợ, dù cho có hét toáng lên thì đó cũng là điều chân thật từ bạn ấy.   

Thường với người cảm thấy an toàn, mình mới có thể bộc bạch những điều là một phần mà mình không mấy khi bày tỏ với người khác, hay theo ngôn ngữ người lớn là một phần ở trong bóng tối của mình. Vui vẻ mà chia sẻ thì là điều cũng dễ hiểu, nhưng sợ mà dám nói ra, tìm đến bố mẹ để chia sẻ khi mình chưa sẵn sàng thì cũng là điều rất đỗi bình thường và rất con người. Và cũng chính bởi vì sợ, nên mới hiểu được rằng, chúng ta cần có nhau.   

Rồi giây phút rái cá có thể tung tăng bơi lội cũng sẽ đến mà, và đã đến thật.  

"Courage is fear walking" - Susan David.

Chú bé sư tử đuổi theo bầy ngựa vằn giữa thảo nguyên, một bạn ngựa vằn nhỏ nói

- Này, câu chạy theo chúng tớ làm gì, trong khi cậu chẳng có đường kẻ sọc nào trên người?

- Không.

- Cậu tự coi mình là ngựa vằn à?

- Không.

- Vậy thì cậu tấn công chúng tớ phải không?

- Không.

- Đồ nói dối, cứu cháu với, một con sư tử đang tấn công chúng cháu!!!

- Không phải.

Dường như cậu chẳng biết nói gì thêm ngoài từ Không cả, cho đến khi cô báo đưa cậu đi một đoạn xa thật xa để đến đảo Có. Ở đó, có các cô bạch tuộc. Tưởng rằng đáng sợ nhưng thực ra các cô rất hiền, chỉ muốn tìm người ở cùng. Cái đáng sợ chắc là những cái hôn vừa dài vừa dính vừa lâu của các cô mỗi khi các cô thích ai đó.

Thế là ngoài nói Không, bạn sư tử đã nói thêm được câu “Xin cho cháu về nhà ạ”.

Cùng lắng nghe câu chuyện nhẹ nhàng và thú vị này nhé ^^

Chương 15 - Khoảng thời gian 1 năm gần đây, mình nghe ngày càng nhiều hơn về việc làm cha mẹ tỉnh thức, làm mình cũng tự suy nghĩ ngẫm nhiều về tỉnh – hiểu – biết. Làm thế nào để tìm hiểu kiến thức và không bám chấp vào kiến thức của các phương pháp mà vừa tin vào bản năng của người mẹ, bản năng nuôi dưỡng và chăm sóc sẵn có từ bên trong mình và vẫn tìm hiểu về các cách thức để hỗ trợ và cũng thả lỏng hơn khi đọc một cuốn sách cả đời – là đứa con của mình thay vì gồng gánh và cố.

Sau cùng, thì mọi thứ bên ngoài như ngay cả sách, khóa học, kinh nghiệm của bên ngoài cũng không phải là vấn đề, mà là mọi thứ xuất phát từ trong mình, và mình cũng hoàn toàn có thể vấp phải lỗi sai hay lệch pha khi vào tình huống thực tế. Cũng không nói trước điều gì nhưng cứ đi tiếp theo đúng cái tốt nhất mình có ở hiện tại, tại đây và bây giờ.

Trong chương sách lần này, cách thức giao tiếp với trẻ được phân biệt rõ hơn giữa việc nói chuyện với trẻ và nói chuyện về trẻ. Vì đôi khi, có mặt trẻ ở đó, chúng mình cần thông tin về trẻ nhưng không giao tiếp trực tiếp với trẻ cũng giống như việc chúng ta muốn hiểu về một người nhưng lại đi tìm hiểu thông tin từ một người khác.  Việc giao tiếp đôi khi chúng mình có thời gian, đôi khi vì một vai trò khác mà cần nói chuyện với một người thứ ba, đôi khi vì quá gấp gáp bởi nhiều những việc khác…muôn vàn các lý do nhưng dù gì đi nữa, việc nói chuyện với trẻ, để tự tìm hiểu thông tin và lấy thông tin một cách trực tiếp vốn dĩ không phải là một thói quen nhưng khi thực hiện được, thì dù chỉ một câu nói hay một hành động nhỏ thôi cũng tạo nên sự khác biệt lớn và mình cũng mắc lỗi sai đó không ít.

Để hiểu về một ai đó, thì cần nghe, quan sát, cần tò mò, thực sự với một cái tâm cái ý muốn hiểu. Và đôi khi tự quan sát mình thì sẽ thấy, rất dễ nói nhiều hơn nghe. Những gợi ý về cách tương tác trong chương sách cũng rất thực tế và cụ thể. Một trong những điều xuyên suốt những trang sách vẫn luôn nói đến là, cư xử với trẻ như một con người thực sự với những nhu cầu bình thường như người trưởng thành cả về thể chất, tinh thần, xã hội và xây dựng mối quan hệ giữa người chăm sóc và trẻ một cách chân thật, trực tiếp.