"Hãy hưởng thụ nhiều hơn và làm ít đi" là điều mà Magda Gerber nói với giáo viên và bà cũng nhận ra rằng đó là một nhiệm vụ không hề đơn giản. Thực tế sẽ luôn có nhiều hơn một biến số trong phép toán đó.

Lựa chọn sự toàn tâm toàn ý không chỉ trong một việc mà trở thành một lối sống cũng như sống "tại đây-bây giờ" cũng là điều không dễ dàng khi thực hành và thực sự sống với điều đó. Nhưng cũng rất đáng.

Không chỉ với trẻ, không chỉ với giáo viên mầm non mà là với bất cứ ai.

Nó trở thành cuộc sống, một cách tự nhiên, bình thường, bất kể môi trường, bất kể đối tượng và bất kể lý thuyết.

Lắng nghe bằng cả đôi tai và trí óc rộng mở. Lắng nghe âm thanh có lời và cả những âm thanh không lời.

Khi bủa vây xung quanh là trẻ nhỏ, công việc tại lớp, công việc tại trường, những sự hỗn loạn của tiếng khóc và công việc ở nhà, những mối quan hệ cá nhân và cả những bộn bề trong lòng mình thì vốn dĩ với người chăm sóc, đây là điều không hề dễ dàng.

Thực hành - Thực hành và thực hành.

Một điểm nữa mình thích trong cuốn sách này là sự thực tế trong việc nhìn nhận 3 nguyên tắc này không phải là ba nguyên tắc phải đạt được mang tính chủ nghĩa hoàn hảo mà vẫn nhìn nhận những lý do gây ảnh hưởng đến người chăm sóc trẻ trong quá trình chăm sóc và nhìn nhận những mục tiêu ở mức cố gắng để cung cấp sự chăm sóc có cả sự tôn trọng và đáp ứng nhu cầu.

Tình huống được đưa ra trong chương này cũng cho thấy, để tôn trọng và đáp ứng nhu cầu của trẻ, người chăm sóc cần trước hết tôn trọng phần công việc mà chính mình đang làm và đáp ứng nhu cầu của việc cô cần sự tôn trọng từ cấp trên khi cô đang trong quá trình chăm sóc.

Sự nhạy bén với nhu cầu của trẻ cũng sẽ đạt được kết quả tốt khi chính người chăm sóc có sự nhạy bén với nhu cầu của chính mình và có một sự đính hướng cho bản thân khi giải quyết những tình huống trong chính cuộc sống của mình. Điều gì chưa làm được cho chính mình thì chưa làm được cho người khác. Làm được cho mình rồi làm được cho người rồi lại làm được cho mình và làm được cho người, điều này sẽ tạo nên một vòng lặp đi lên của sự tôn trọng và đáp ứng.

" Trẻ trong chăm sóc nhóm phát triển như một phần của mối quan hệ với người chăm sóc, chúng được tham gia vào quá trình chăm sóc bởi một người lớn thực sự mong muốn chăm sóc mình".

Người chăm sóc chính có thể là người trong gia đình, hoặc là người chăm sóc tại cơ sở chăm sóc trẻ. Đây là người sẽ đóng vai trò quan trọng liên quan đến sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ, đóng góp trong quá trình hình thành - sense of self (cảm nhận về bản thân) - sense of the world ( cảm nhận về thế giới trong đó có cảm nhận về người khác)

Mối quan hệ giữa người chăm sóc chính và trẻ sẽ ảnh hưởng đến sự tin tưởng và tạo cơ hội cho suy nghĩ, cảm giác và hành vi của trẻ bộc lộ trong suốt quá trình diễn ra mối quan hệ này. Với sự mấu chốt nằm ở sự hài hòa và thích thú được tạo nên giữa người chăm sóc chính và trẻ.

Thực ra, cách mà tất cả chúng ta, không chỉ em bé học đó đều là thử và sai.

Trong thực tế, với những công việc và hoạt động của chúng ta hằng ngày, đều là các phép thử và quan sát phản hồi trong công việc và các vấn đề khác, dù là trong tương tác với khách hàng, đi chợ mua đồ, hay dọn dẹp nhà cửa, thử các loại mỹ phẩm hay thử một món ăn mới.

Những điều được nói đến trong chương này cũng là cách chúng ta nhớ lại về việc mình cũng từng là một đứa trẻ và tiếp tục lớn lên ở một giới hạn rộng hơn khi mình còn bé, từ đó, nhìn sang những em bé xung quanh chúng ta sẽ tự biết cách phải làm gì mỗi khi em bé hành động và thử làm gì đó.

Em bé luôn mong muốn mình được trải nghiệm, được thử, được làm việc, được đóng góp và được giúp đỡ chúng ta đấy.

Sẽ có những giới hạn của chính chúng ta về hoạt động xung quanh, về suy nghĩ, về niềm tin về kinh nghiệm cá nhân khiến chúng ta sẽ có những điều không dễ dàng chấp nhận cho trẻ thử và sai được. Cách phản ứng của chúng ta khi giải thích cho trẻ về giới hạn của mình cũng quan trọng không kém.

Nếu có thể mở rộng được giới hạn của mình điều đó quả là tuyệt vì sự hỗ trợ trẻ sẽ tăng lên nhiều, nhưng nếu chưa mở rộng được ngay, chúng ta hoàn toàn có thể điều chỉnh thái độ của mình và năng lượng trong quá trình giao tiếp với trẻ về lựa chọn " nói không" của mình nhỉ.

Niềm tin.

Khái niệm này trừu tượng và được bàn đến rất nhiều từ những nhà giáo dục tiền bối, những người mình gọi là tổ tiên của giáo dục trong những năm đầu đời. Hay như trong series nghiên cứu The Beginning of Life hay Becoming You, sense of self và sense of the world cũng là những từ khóa thường được nhắc đi nhắc lại là một điều trọng yếu của giai đoạn này.

Nhưng điều mình cần làm việc không phải là với trẻ mà là với core beliefs - những niềm tin cốt lõi của chính bản thân mình. Từ đó mọi thứ ở bên ngoài lại tự sắp xếp. Và đó là một hành trình không hồi kết.

Hành trình làm việc với niềm tin của chính mình về bản thân và về cuộc sống của mình giống như việc sinh ra một lần nữa là một đứa trẻ và tiếp tục công cuộc xây dựng và dọn dẹp bản thân thường xuyên. Vì có những niềm tin ở thời điểm này đang là phù hợp nhưng đến một thời điểm khác không còn phù hợp nữa.

Và vì

Niềm tin của mình trở thành suy nghĩ

Suy nghĩ của minh trở thành lời nói

Lời nói của mình trở thành hành động

Hành động của mình trở thành thói quen

Thói quen của mình tạo nên những giá trị bản thân

Và những giá trị ấy tạo nên một thứ là cuộc sống của mình. Nguyên văn thì là từ định mệnh đấy mà mình thấy từ đó to quá, mình muốn nói nhỏ lại thành cuộc sống của mình thôi.

Mình vẫn còn ghi lại câu nói mà chị bảo mình " Học về mình là cái học thú vị nhất" nên thấy cái công cuôc này cũng không khác những lần dọn nhà dọn cửa là mấy.

Nên thôi mình lại chăm chỉ dọn nhà, gấp quần áo, lau chùi và viết nhật ký. Túm lại là dọn cái cuộc sống của mình trước.

Trong chương hai này chúng mình cùng nói về khái niệm chăm sóc bằng cả tấm lòng và điều cốt lõi để có được sự chăm sóc bằng cả tấm lòng xuất phát từ sự thành thật với bản thân mình.

Thành thật với chính mình trước khi thành thật với người khác để có thể có được sự thuộc về chính bản thân mình và từ đó xây dựng những viên gạch đầu tiên cho một mối quan hệ vững vàng. Một mối quan hệ vững vàng và chân thật sẽ đi qua được mọi thứ theo thời gian.

Cuốn sách này có một điều khiến mình thích là nêu lên thực tế rằng mọi kiến thức, mọi quyển sách xung quanh chúng ta sẽ khiến chúng ta bị rối trí và không biết làm thế nào là đúng khi chăm sóc trẻ. Cuốn sách thể hiện sự thống nhất với quan điểm của tác giả về việc chỉ tập trung vào hai điều – sức khỏe thể chất của trẻ sơ sinh và mối quan hệ giữa người chăm sóc và trẻ - và nền móng là sự thành thật với bản thân của chính người chăm sóc.

Một trong những điều mình không đồng quan điểm ở chương 2 này đó chính là phần nội dung việc một người chăm sóc trẻ đáp lại trong các tình huống hằng ngày bằng cách chấp nhận và cho phép trẻ bộc lộ cảm xúc Tích cực và Tiêu cực.

Với quan điểm cá nhân của mình, mình đã và đang thực hành việc dừng phân loại các cảm xúc theo hai hướng tích cực hoặc tiêu cực mà chỉ dừng lại ở điểm “ Chấp nhận và cho phép trẻ bộc lộ cảm xúc của chính mình như nó vốn là” và luyện tập gọi tên chúng. Khi phân loại các cảm xúc là Tích cực hay Tiêu cực mình đặt ra một kì vọng và một sự phán xét, phân biệt, dán nhãn với chính cảm xúc của mình là cái gì nên có hay không nên có thay vì chấp nhận nó như nó vốn là. Vì cảm xúc đến như một lẽ tự nhiên, nào mình có kiểm soát được khi nó đến và cũng chẳng thể biết hết được mình sẽ như thế nào trước những điều mình trải qua trong thực tế. Mình vẫn đọc theo đúng nguyên bản dịch và quyết định sẽ ghi chú lại ở đây nhé.

Khuyết mà lại tròn.

Biết ơn và trân trọng.

Cuốn sách BEING WITH BABIES – UNDERSTANDING and RESPONDING to THE INFANTS in YOUR CARE của tác giả BEVERLY KOVACH được dịch lại và lần đầu mình biết đến là khi mình đang tham gia khóa đào tạo Giáo viên trợ tá lớp học Montessori cho các bạn từ 0-3 tuổi do trung tâm đào tạo và huấn luyện Montessori VMAT dịch.

Khi quay quanh nhìn phòng mình và giá sách trong những ngày này, mình chợt nhận ra mọi thứ mình cần đã ở ngay bên cạnh mình rồi, ở ngay đây rồi. Cuốn sách cho mình thấy vững tin hơn vào những điều mình đang làm, về tầm quan trọng của hiểu bản thân, của mọi thứ đều xuất phát từ trong chính mình, của trí tuệ cảm xúc, của đức tin, của lối sống toàn tâm toàn ý để có được sự chăm sóc thực thụ. Với những vấn đề, những tính huống thực tế để hiểu hơn về trẻ về cách phản ứng và những giải pháp, mình tin rằng những chỉ dẫn trong này sẽ là mũi tên chỉ đường cho bất kì người chăm sóc nào với tình yêu dành cho trẻ em. Mình rất vui được cùng bạn đọc cuốn sách này và biết đâu cùng đọc với nhau, cùng nghe với nhau và cùng thực hành với nhau sẽ khiến mọi thứ trở nên suôn sẻ, xuôi theo dòng chảy hơn.

Biết ơn và trân trọng.