Ook in maart 2026 hoefden zonnestelsel fans zich niet te vervelen. Met de volgende onderwerpen:

• Artemis II gelanceerd. Astronauten op weg richting maan.
• Lunar Gateway in de ijskast. NASA gaat voor maanbasis.
• Plannen voor nucleaire aandrijving voor vlucht naar Mars.
• Idee van TU Delft voor 200 dagende missie op Venus.
• Mogelijk veel minder waterijs op zuidpool van de maan.
• Oude rivierdelta gevonden op radar gegevens Perseverance rover.
• Hera op schema voor Dymorphos.
• Ook bouwstenen DNA/RNA in monsters asteroïde Ryugu.
• Bennu's ruige oppervlak verklaard.
• Bliksem op Jupiter mogelijk miljoen keer krachter dan op aarde.
• JWST en Hubble onderzoeken samen Saturnus.
• Hitteschild in atmosfeer Titan kan kapot kunnen blazen.
• Hubble ziet komeet uiteenvallen.
• Hubble ziet komeet van rotatierichting veranderen.
• Kometen C/2026 A1 MAPS en C/2025 R3 PanSTARRS misschien met blote oog zichtbaar (maar reken er niet te hard op).
• Vuurbol gezien in Nederland en België.
• Botsende exoplaneten gezien.
• Gesmolten zwavel-wereld is nieuwe categorie exoplaneet.
• Zou leven op maan van rogue planet kunnen overleven?
• Astronomie maakt zich zorgen over satelliet constellaties.
• 100 jaar raketten met vloeibare brandstof.
• 1 april grappen van astronomen.

Er is weer een hoop gebeurd in het zonnestelsel, zoals:

• De status van Artemis II.
• Veranderingen in het Artemis programma.
• China test haar Lange Mars 10 raket en het ontsnappingssysteem van Menzhou.
• Korte tijd had de maan een sterk magnetisch veld.
• Niet biologische processen kunnen de door Curiosity ontdekte organische stoffen niet verklaren.
• Perseverance kan zijn eigen positie berekenen.
• Bliksem op Mars.
• Aminozuren op Bennu gevormd voor de planeten gevormd waren.
• 2024 YR4 gaat in 2032 de maan niet raken.
• Jupiter iets minder groot.
• JWST observeert Uranus 17 uur lang.
• Mogelijk interessante komeet C/2026 A1 MAPS.
• 3I/ATLAS waargenomen door SPEREx telescoop, JUICE en ALMA.
• CHEOPS vindt 4e planeet van zonnestelsel in verkeerde volgorde.
• Rubin Observatorium nu echt goed van start.
• Organische stoffen overal.

Helaas geen waarneemgids meer, maar wel heel veel nieuws uit het zonnestelsel uit januari 2026.

Zoals:

• Oude Sovjet maanlander mogelijk gespot.
• Lancering Artemis II komt nu heel dichtbij.
• China gaat maanraket lanceren in eerste helft 2026.
• Als je landt op de maan met methaan als brandstof, vervuil je het oerijs op de polen.
• Chinese wetenschappers vinden oplossing voor klevend maanstof.
• Meteorieten bracht misschien toch veel minder water op aarde.
• NASA pessimistisch over redding MAVEN satelliet.
• AI helpt NASA bij plannen van de route van Perseverance rover.
• Rubin Observatorium vindt snelst roterende asteroïde.
• Dik ijs op Europa, maar ammonia op het oppervlak?
• Bestaan ijsreuzen misschien toch uit waterijs?
• China heeft plannen voor missie naar uiteinden van het zonnestelsel.
• Comet Interceptor wordt eerder gelanceerd.
• Engelse monnik was Halley voor.
• Nieuwe exoplanetentelescoop Pandora gelanceerd.
• IJskoude exo-aarde.
• Miljardair wil ruimtetelescoop.
• Observatoria in Chili gered van industrieel project.
• SETI@Home deelt resultaten.

Ook december barst weer van nieuws uit ons zonnestelsel:

• Jared Isaacman is ingezworen als NASA directeur
• NASA's extreme lab opstelling om Venus na te bootsen
• De generale van de countdown van Artemis 2
• Een zonsverduistering uit 709 VC is opgehelderd
• Contact verloren met MAVEN
• Rapport stelt doelen voor bemenste missies naar Mars
• Suikers en gom in monsters asteroïde Bennu
• RAMSES gaat samen met Japanse DESTINY+ naar asteroǐde Apophis
• IJsoppervlak Europa dikker dan gedacht
• Titan heeft mogelijk geen oceaan
• Uranus en Neptunus zouden ook rotsachtig van binnen kunnen zijn
• Nieuwe waarnemingen van 3I/ATLAS
• Exomanen nieuws (wel kandidaten, maar geen bevestiging)
• TRAPPIST-1e heeft misschien een atmosfeer
• Gesmolten, rotsachtige exoplaneet heeft waarschijnlijk een atmosfeer
• Bizarre citroen-vormige planeet rond pulsar
• Amoebe leeft bij 63°C en bacterie fake-t zijn dood in cleanroom
• Nancy Grace Roman telescoop is af
• Megaconstellations zijn ook slecht voor ruimtetelescopen

Waarneemgids December 2025

Met in deze aflevering:

• Een mooie samenstand van de maan, Jupiter en Caster en Pollux op 7/8 december.
• De maan bedekt de ster Regulus (8 dec)
• De maan bedekt de Plejaden (10 dec)
• De Geminiden meteorenregen op 13/14 december: mogelijk 80-100 meteoren per uur.
• Correctie: Nederland betaald wel extra bijdrage aan ESA.
• De microfoon van de Perseverance rover neemt elektrische ontladingen waar (ook te horen in deze aflevering).

Recente ontwikkelingen in het zonnestelsel - november 2025

• Wat is er in november gebeurd in het zonnestelsel?
• Verslag van de bijeenkomst van onze werkgroep afgelopen 22 november
• Goed nieuws: ESA krijgt een goed budget
• Wind waait op Venus overdag heuvelop, 's nachts weer omlaag
• Lancering Lange Mars 10 moet al volgend jaar plaats vinden.
• Aarde en Theia waren buren
• Lancering ESCAPADE missie op tweede New Glenn geslaagd
• Mars wellicht langer leefbaar dan gedacht
• Misschien toch geen vloeibaar water onder zuidpool Mars
• 40.000ste asteroïde nabij aarde ontdekt
• Enceladus' oceaan waarschijnlijk al langer vloeibaar
• Komeet C/2025 K1 ATLAS breekt in stukken
• Waarnemingen van interstellaire komeet 3I/ATLAS vanuit heel veel ruimtemissies.
• Oude sterren zijn planetenkillers
• Manen van solitaire planeten zouden een vloeibare oceaan kunnen hebben.
• Thirty Meter Telescope mogelijk naar La Palma?
• Integratie van ELT instrument in Leiden.
• Blue Origin wil "superheavy" versie van New Glenn maken.

Waarneemgids November 2025

Wat zijn de hoogtepunten aan de hemel in november 2025?

• Jupiter is een groot deel van de nacht te zien.
• Een hoop transits en schaduwovergangen van manen van Jupiter.
• Uranus is in oppositie.
• Komeet C/2025 A6 Lemmon is met het blote oog te zien (vanaf een donkere locatie).
• De lancering van NASA's ESCAPADE missie.
• En ook het observeren van 3I/ATLAS wordt besproken.

Wat is er in oktober gebeurd in het zonnestelsel?

• De soap rond het budget en de leiding van NASA.
• Venus heeft meer water in de atmosfeer, blijkt uit oude data.
• Raket van Artemis II staat op Kennedy Space Center.
• Deeltjes van CI chondrieten gevonden in maanmonsters.
• Materiaal van proto-aarde gevonden.
• New Glenn raket arriveert voor lancering ESCAPADE.
• Blokken kooldioxide graven geulen uit op duinen van Mars.
• Asteroïde scheert op langs aarde op slechts 428 km afstand.
• Theorie van Leiden Observatorium en SRON verklaart straalstromen in gasreuzen.
• Complexe chemie in oceaan Enceladus.
• Missie naar Uranus kan 2x zo snel met Starship.
• Komeet C/2025 A6 Lemmon met blote oog te zien!
• Ruimtesondes bij Mars fotograferen 3I/ATLAS en 2 missies vliegen door de ionenstaart.
• Een aardachtige planeet voor Teegarden's Ster in de "leefbare zone".
• Algoritme maakt JWST nog scherper.
• Ander algoritme maakt telescopen op Aarde scherper.

Oktober is al begonnen, dus hier is de waarneemgids van oktober 2025.

Hoogtepunten in oktober:

• Saturnus is nog steeds goed te zien.
• Jupiter komt steeds eerder op.
• Komeet C/2025 R2 (SWAN25B) is mogelijk zichtbaar.
• Bedekkingen van Titan door Saturnus en andersom (met de telescoop)
• De lancering van NASA's ESCAPADE missie naar Mars misschien in oktober?

(Coverart: Filipp Romanov)

Wat is er in september (en een deel van augustus) gebeurd in het zonnestelsel?

• Contact met JUICE even kwijt
• Artemis II ergens tussen februari en april volgend jaar.
• Waarschijnlijk veel uitstel voor Artemis III
• China's voortgang met hun bemenste maanprogramma.
• Clovis cultuur mogelijk uitgestorven door komeet of asteroïde.
• Inslagkrater in de Noordzee
• Water vloeide in Ryugu een 2e keer.
• Hayabusa2's volgende doelwit is erg klein.
• Japan levert H3 raket voor Ramses missie.
• JWST ziet donkere patronen in Saturnus' aurora's.
• JWST vindt nieuwe maan bij Uranus.
• Komeet SWAN25B mogelijk met blote oog zichtbaar?
• 3I/ATLAS krijgt een staart.
• Plato telescoop komt in Noordwijk.
• 6000 bevestigde exoplaneten
• Subneptunussen zijn waarschijnlijk geen oceaanplaneten.