Masaalaba

Kalansow kɔnɔ, ɲɛnajɛkɛyɔrɔw la walima sigiɲɔgɔnduw kɔnɔ, nin dɔgɔkunlabanw na Cɛ-ni-musoya binkaniw bɛ ka jateminɛ ka caya kosɔbɛ npogotiginin fitininw kan,  k'a ta san 17, ka na fɔ san wɔɔrɔw si la.
 

Guinée, Sénégal foo Tchad jamanaw kan, nin wale ye musojɛkuluw ni hadamadenw ka hakɛ lafasatɔn caman tɔɔrɔ fɔ ka tɛmɛn. O dusukasikanw kɔ, o tɔnw ni laɲini kɛrɛnkɛrɛnnen de be ɲɔgɔn na walasa ka fu siri nin binkani cɛjuguw  la. O ye La Guinée ka musolafasajɛkulu Club des jeunes filles de guinée ta ye.

Walasa ka faamuyali sɔrɔ nin kow la, an n’o tɔn in sigibaga ani muso cɛsirilen o wale sugu kɔnni na kabi san caman, Madame Kadidiatou KONATE de bɛ na ɲɔgɔn masaala bi. A

Bamanaw ko sodɔn yiridɔn, ko yɛrɛdɔn de ka fisa nin bɛɛ ye. A ka gɛlɛ k’i yɛrɛ dɔn kɔrɔlenw ani i bɔkolow dɔnni kɔ, bawo n’an tununa pewu taaɲɛ ni yɛlɛma yelɛmako juguw sira kan, a b’an kɔfilɛ an bɔyɔrɔ de la, An n'an ka mɔgɔ weelelen, Ibrahima Sylla bɛ n’an dadon o baabu de la bi ka bɔ La Guinée, kɛrɛnkerɛnenya la Fodecariah Dinguiraye.
 

A ye gafe sɛbɛn min tɔgɔ ye ko « Maaya sabati »  O gafe in yɛrɛ de ye La Guinée fakanw gafesɛbɛn ɲɔgɔndan tako fɔlɔ jɔnjɔn di a ma, (Concours grand prix littéraire)

Walanda 10 ani sebɛnfuraɲɛ wɔɔrɔ kɔnɔ,  Ibrahima Sylla bɛ segin n’an ye Manden taariku maaya lasabatili hakilinaw kɔnɔ, Aw bisimila.

Bi, ani sɛnekɛlamuso ŋana ɲelenni dɔ de bɛ  masaala. A tɔgɔ ye Mme Zeinabe CONDE ka bɔ Burkina Faso, kɛrɛnkɛrɛnenya la Bobo dioulasso. Sɛnɛkɛla ŋana don, kabi san caman, wa Bobo dioulaso nakɔsɛnɛlaw ka tɔnba COMABO, Coopérative maraîchère urbaine et périurbaine de Bobo-dioulaso, o ɲɛmɔgɔ don
A ye nin baara in daminɛ kabi waati jumɛn?  mun y’a ɲɛsin o ma ani, Mme. CONDE yɛrɛ be sɛnɛ sugu jumɛn de kɛ kɛrɛnkɛrɛnenya la?

Bi, an ni Ousmane DIARRA de bɛ ɲɔgɔn masaala ka bɔ Mali la. Ɲininikɛla ŋana don laadala furakɛlikow kan min lakodɔnen don Mali jamana fɛ. O cakɛda belebele b’a yɛrɛ bolo min tɔgɔ ye ko PHANAM.

Ka fara o bɛɛ kan, laadalafurakɛli kalanyɔrɔ min bɛ weele ko “COIN SANTE” o fana ɲɛmɔgɔ don, wa Ousmane DIARRA yɛrɛ de ye laadalafurakɛlikɛlaw ka farankantɔn koɲɛnɛbɔla ye. A ye gafe fana sɛbɛn farafinfura walima laadalafurakɛli kan min kurubonkarili bɛna kɛ nin karidon in na desanburukalo tile 22.

An n’a yɛrɛ bɛn’an da don o gafe kɔnɔkow la  k’a walawala.

Rfi mandenkan ka masaalaba kɛnɛ kan, an kumana Sénégal seko nin dɔnko lajɛrɛba "biennale de Dakar" de kan. A tako 15nan. An ka dunan ye, Mme Habibatou yaye KEITA, de ye, seko nin dɔnko baarakɛla don, "artiste plasticienne", ka bɔ Mali jamana na.

An ka dunan y'aw delinnamɔgɔ, Mme Fatoumata COULIBALY, a bɛ fo a ma fana ko FC tɔgɔ surun na.

Jaamana bɔla don, seko nin dɔnko baarakɛla fana don ka bɔ Mali la.

Wa fana, a ka wulikajɔw ka bon kosobɛ musow ka hakɛw lafasaliko la.

Novanburukalo la, a ye jɔnjɔn 2 sɔrɔ, lajɛrɛba sotigi awards tako 9nan na. O min kɛra Ouagadou Burkina Faso jamana, faabala la.

San 4 kɛlɛ kɔ France ni Allemagne cɛ, farafinna  jamanaden ba 1 ni kɛmɛ saba ɲɔgɔn, minw tun tagara dɛmɛ don France ma, n'an ko ‘’tirailleurs Sénégalais’’ u bilala ka taa Sénégal, Thiaroye sɔrasidaga la,  o ye Dakar, Sénégal faaba kɛrɛfɛdugu dɔ ye.

Desanburukalo tilɛ fɔlɔ,san 1944, sɔgɔma joona la marifacikanw mɛnna "Camp de Thiaroye" kɔnɔ. Olu caman fagara a ko senfɛ.

France ka ɲɛfɔliw la, ‘’ tirailleurs Sénégalais’’ tun bɛ wulikajɔw de la, k’olu y'o min jabi ni kicɛciw ye.

Nka halisa dibimanyɔrɔ caman bɛ camp de thiaroye fagaliko in na

An ka dunan ye, Dr Mamady Bamba, de ye, tariku dɔnbaga don, ka bɔ la Guinée jamana na.

Nin dɔgɔkun in na, Mme Fatoumata MAIGA de y'an ka mɔgɔ weelelen ye, lamini ko dɔnbaha n'a ɲininikɛla don, ka bɔ Mali  la.

Ɲinan sanjikasaaw barika bonyara kosɛbɛ, farafinna, Diɲɛ tɔnba ka dɛmɛ donni bolofara OCHA, ka jatɛminɛw la, mɔgɔ miliyɔn 6,9 de ye kasaara sɔrɔ farafinna.

Farafina tilebinyanfan jamanaw la, i n'a fɔ, La Guinée, Mali, Sénégal, Niger, Liberia ni Nigeria, sanjibaw ye denbaya caman de ka sow minɛ u la, mɔgɔ miliyɔn yirika fana y'u sigiyɔrɔ bila. Wa fana sɛnɛkɛyɔrɔ taari caman, tiɲɛnna a ko senfɛ.

Faamuyali  jumɛn be se ka sɔrɔ, ɲinan sanjibaw la ?

Yala fura bɛ se ka sɔrɔ gɛlɛyaw la ?

Aw bɛ jaabiw sɔrɔ n'an ka mɔgɔ weelelen ye ?

Bi masaalaba kɛnɛ kan an bɛ Reggae dɔnkilidala lakondolen Tiken Jah Fakoly de bisimila. A bɛ Erɔpu gunkan nin waati in na, ɲɛnajɛ caman bolodalen don a bolo yen. Araba tɛmɛnen RFI ye nin cɛba in sankɔrɔta a ka jɛmukan caman kɔnɔ. Côte d’ivoire dɔnkilidala in ye cɛsiri caman kɛ farafinna ka yɛrɛyeya ni marako jugu kɛlɛli la. Bi a ni Sory IBRAHIM ka baro sigira a ka farajɛla ɲɛnajɛw kan nin waati in na, wa u da sera farafinna ni diɲɛ kunnafoniyaw caman  ma.

Ben DIABATE ye USA politikiko dɔnbaga ye, a  sigilen bɛ yen fana kabi san 20 ni kɔ , kɛrɛnkɛrɛnenya la, Pensilvanie dugu la. Siga sigaw ni jateminɛw bɛɛ kɔ, "Republicains" ka cɛbɔ, Donald Trump de ye se sɔrɔ a sina "Democrates" ka Kamala Harris kan novanburukalo tile 5 jamanaɲɛmaa kalata la.

Tariku kɔ, Donald Trump ka nin se sɔrɔ be ɲiningali misɛnni caman lawuli diɲɛ politikikow kunkan, k’a sababu kɛ USA jɔyɔrɔ ye diɲɛ yɛrɛ kɛlɛbaw n’a bɛnkanbaw ko la.

Nka, faamuyacogo jumɛn de bɛ nin sesɔrɔ la, mun de tiɲɛna "Democrates" bolo, aw kana, aw taa yɔrɔ si, an n’an ka mɔgɔ weelelen bɛnʼa da don nin kow bɛɛ lajɛlen na sisan sisan k’u wala-wala