Samen met  ondernemer Jim Stolze trapt Sander Pleij het tweede seizoen van MENS af, waarin hij gasten van het Leidse innovatiefestival Brave New World spreekt. Jim Stolze, gastheer van het festival, legt uit wat er zo bijzonder is aan Brave New World en waarom hij het zo belangrijk vindt om niet alleen wetenschappers of technologen uit te nodigen, maar ook kunstenaars. 

Later deze week verschijnt de eerste aflevering van een nieuw seizoen  MENS, met hersenonderzoeker Femke Nijboer. De overige gasten en de afleveringen uit seizoen één vind je op vn.nl/mens.

Sjeng Scheijen is slavist, Ruslandkenner en auteur van verscheidene boeken over Russische kunst. Zijn laatste boek De Avant-gardisten is genomineerd voor zowel de Libris Geschiedenis Prijs als de Bookspot Literatuurprijs voor non-fictie. 

In het revolutionaire Rusland van de jaren twintig in de vorige eeuw lukte het een groepje kunstenaars om binnen te dringen in de macht. Ze krijgen hooggeplaatste functies binnen de nieuwe politieke structuur. Hun ideeën waren groots, maar geen lang leven beschoren. Algauw probeerde Lenin ze weer uit de machtsstructuur te krijgen.

Wat kunnen we leren van die roerige tijd, waarin niet Apple en Facebook bepaalden hoe onze toekomst eruit ziet, maar denkers en kunstenaars? Sander Pleij bespreekt het in de laatste aflevering van dit seizoen met Sjeng Scheijen. 

Kijk voor een overzicht van alle afleveringen van MENS op vn.nl/mens.

Marleen Stikker is een pionier op het gebied van experimenteel internet en de oprichter van de Waag Society, een instelling die zich bezighoudt met een meer democratische vorm van technologische vooruitgang. Al jaren waarschuwt ze ons voor de gevaren van technologie, of beter: voor de misvatting dat technologie een neutrale positie inneemt. In elk apparaat zit van tevoren een idee en een set aan voorkeuren verborgen. Neem een zaag: het ligt weliswaar aan de gebruiker of er met dat apparaat een nek of een boom wordt doorgezaagd, maar diezelfde zaag kan nooit of te nimmer gebruikt worden om iemand te aaien. Daar is de zaag te veel zaag voor.

Kijk voor een overzicht van alle afleveringen van MENS op vn.nl/mens.

De kledingindustrie is niet bepaald duurzaam. Zelfs design of couture gaat maar één seizoen mee en dan moet er weer plaats worden gemaakt  voor een volgende trend. Het blijft vooral draaien om verkopen, verkopen, verkopen, merkte Pauline van Dongen toen ze net afstudeerde van de modeacademie. We worden al overstelpt met kleding, kledingontwerpers en mode. Wat heb ik daar nog aan bij te dragen, vroeg ze zich af.  

Dus besloot ze wearable technology te maken, zoals een t-shirt met zonnecellen die energie opwekken om je telefoon mee op te laden. Aan mijn lijf geen polonaise, denkt MENS-presentator Sander Pleij. Samen gaan ze in gesprek over hoe kleding zich ontwikkelt en in hoeverre we daar ook daadwerkelijk iets aan hebben.

Kijk voor een overzicht van alle afleveringen van MENS op vn.nl/mens.

Sennay Ghebreab is neuro-informaticus en geeft les aan de Universiteit van Amsterdam. Jaren geleden wilde hij bij z'n werk naar binnen maar werd hij geweigerd door de automatische draaideur. Was het mogelijk dat die hem niet herkende als mens, vroeg Sennay zich af. De draaideur bleek gebaseerd op een algoritme dat was afgesteld op plaatjes van witte mensen. Het voorval blijkt tekenend voor zijn visie op Artificial Intelligence: het zijn niet de algoritmes die gevaarlijk of eng zijn, maar wat mensen ermee doen. 

In de derde aflevering van MENS vertelt Sennay aan Sander Pleij waarom hij daarom banger is voor mensen dan voor algoritmes en wat we eraan kunnen doen om te voorkomen dat algoritmes racistische machines worden.

Kijk voor een overzicht van alle afleveringen van MENS op vn.nl/mens.

Christine Boshuijzen is reservist bij het Nederlandse leger en technologie-filosoof. Aan de Technische Universiteit Eindhoven houdt ze zich bezig met de ethiek rondom de logistiek voor vluchtelingen, op de Nederlandse Defensie Academie doceert ze militaire ethiek en leiderschap. Een bezig bijtje dus. Met Sander Pleij spreekt ze over de luchtaanval in Kunduz in Afghanistan, de neutraliteit van technologie én de waarde van godsdienst. Sander wil niet zeggen dat ze hem heeft bekeerd, maar 't scheelde niet veel.

Kijk voor een overzicht van alle afleveringen van MENS op vn.nl/mens.

Als we het over technologie hebben, gaat het vaak om zoiets als een stofzuiger met wifi, of een opvouwbare telefoon. Kunnen we het alsjeblieft over wezenlijkere zaken hebben? Hoe zijn we aan het veranderen? En wat willen we eigenlijk? Hoe moet de mens worden? Daarover voert VN-redacteur Sander Pleij gesprekken met schrijvers, kunstenaars, denkers, wetenschappers en de mensen die onze toekomst vormgeven. Deze week: Koert van Mensvoort.

Voor Koert van Mensvoort is het onderscheid tussen natuur en techniek simpel: dat is er niet. Álles is natuur: aarde, planten, dieren, mensen en wat die knoeien en knutselen. Techniek is een voortzetting van de natuur: 'Next Nature'. Met een bende gelijkgestemde techneuten, designers, filosofen, kunstenaars en wetenschappers het Next Nature Network op. Met hen ontwikkelt de filosoof, technoloog en kunstenaar vergezichten zoals Het Kweekvlees Kookboek (kweekvleesijs: mjum), een uitzendbureau voor robots, een Nano-supermarkt en een kunstmatige baarmoeder.

Kijk voor een overzicht van alle afleveringen van MENS op vn.nl/mens.

Waarover wij praten als wij over technologie praten? In ieder geval níet over opvouwbare telefoons of barbecues met een wifi-verbinding, als het aan Sander Pleij ligt, maar over iets wezenlijks. Dus dat gaat hij doen. Met schrijvers, kunstenaars, wetenschappers, met alle soorten mensen die onze toekomst vormgeven gaat Sander in gesprek over hoe we willen worden.

MENS is een podcast van Vrij Nederland en wordt gemaakt door Sander Pleij en Misha Melita. Vanaf 3 juli verschijnt er elke twee weken een nieuwe MENS. Een overzicht van de gesprekken vind je vanaf 3 juli op vn.nl/mens.