- Türkiye’nin İşitsel Fotoğrafçılık Eko Sistemine Bir Bakış

Fotoğrafın tekniğinden sıyrılıp felsefi, kuramsal ve etik katmanlarına odaklanan Mirat’ın Puslu Fotoğraf Atlası, yeni bölümünde yönünü "kendi kulvarındaki" dostlara, yani Türkiye’de fotoğrafçılık üzerine üretilen bağımsız podcast yayınlarına çeviriyor.

Geleneksel medyanın taraflı, süre kısıtlamalı ve birtakım editöryal kaygılarla yoğurulmuş yayıncılık anlayışının aksine, podcastler fotoğrafçılık dünyamızda bağımsız, özgür ve samimi bir alan açtı.

Birçoğu "anlık bir heves" gibi başlasa da aralarından az da olsa birkaçı, fotoğrafın entelektüel arka planını besleyen uzun soluklu birer dijital arşive dönüştü.

• Peki, bu dijital yayıncılık tarzı fotoğrafçılık dünyamıza ne kattı?
• Mevcut olanların devamı ve hatta sayıların artması neden önemli?
• Bu amaca nasıl katkıda bulunulur?
• Bu podcastlere nasıl erişilir?

Bu bölümde, fotoğrafçılıkla ilgili podcast üretmenin bir "yayıncılık" mı yoksa "sesli bir fotoğraf günlüğü" tutmak mı olduğunu irdeliyoruz.

Eğer siz de görselin sesle buluştuğu bu yeni alanı merak ediyorsanız, Mirat’ın Puslu Fotoğraf Atlası’nın bu haftaki rotasında buyurun bana eşlik edin.

“Fotoğraf sadece görülmez, meğerse aynı zamanda dinlenirmiş…”

Bölümde anılan podcastler:

Fotoğraf ve Her Şey - Gülderen Bölük ve Güliz Karaoğlan,

https://open.spotify.com/show/1hIGl6r8p5VpX2mWvjsnJi?si=00cd5af23a984e32

Ka // Dinlenebilir Arşiv - Ka: Görsel Kültür ve Sanatsal Düşünce İçin Mekan,

https://open.spotify.com/show/4IvI7S5bBKzf4LLX4sXgEU?si=34866874615a465b

Şipşak - Uğur ŞENGÜL,

https://www.powerapp.com.tr/podcast/sipsak/

Fotoğraf Konuşmaları – Ahmet Sel,

https://open.spotify.com/show/2rX2bbR3BftAgbrby94IBh?si=90e6943cc94d404c

Görsel Diyaloglar: Fotoğrafın ‘X’ Faktörü – Cenk Mirat Pekcanattı ve Tolga Ünsün,

https://podcasts.apple.com/us/podcast/g%C3%B6rsel-diyaloglar-foto%C4%9Fraf%C4%B1n-x-fakt%C3%B6r%C3%BC/id1824464602

Miratın Puslu Fotoğraf Atlası – Cenk Mirat Pekcanattı,

https://podcasts.apple.com/us/podcast/mi-ratin-puslu-foto%C4%9Fraf-atlasi/id1559220446

Bu bölüm, fotoğrafçılığın 200. yıl dönümüne ithaf edilmiştir.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi "[email protected]⁠⁠" adresine göndereceğiniz e-posta aracılığıyla iletebilirsiniz.

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠Blue Dot Sessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz."

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Mirat'ın Puslu Fotoğraf Atlası'nın bu özel bölümünde, "Cenk Mirat Pekcanattı Eleştiri Ödülü 2026" mercek altına alınıyor.

Seçici kurul üyelerinden Şirin Ayça Sayılır'ın sorularıyla şekillenen bu spontane söyleşide, ödülün ortaya çıkış amacı, geçen yıl gerçekleştirilen ilk edisyonun ardından yapılan değerlendirmeler, Türkiye'de fotoğraf eleştirisinin mevcut durumu ve eleştiri kültürünün önemi irdeleniyor.

Bölümde ayrıca yarışmanın şartları, seçici kurulun yapısı, adaylardan beklentiler ve bu yıl İstanbul Modern'de gerçekleşen "Panorama: Hayaller ve Yerler" sergisinin eleştiri konusu olarak neden seçildiği ayrıntılı biçimde ele alınıyor.

Planlanmış bir röportajdan çok, anlık alınan bir kararla kayda geçen bu samimi sohbet; fotoğraf eleştirisine, sanat yazınına ve eleştirel düşünceye ilgi duyan dinleyiciler için ödülün arka planını anlamaya yönelik önemli ipuçları sunuyor.

Fotoğrafın yalnızca üretilen değil, aynı zamanda tartışılan, sorgulanan ve eleştirilen bir alan olduğuna inananlar için...

"Eleştirmenlerimiz bizim dostlarımızdır; çünkü onlar bize hatalarımızı gösterirler" - Benjamin Franklin

Bu bölüm, eleştiri kültürünün ülke fotoğrafını geliştireceğine inananlara ithaf edilmiştir.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ "[email protected]⁠⁠" adresine göndereceğiniz e-posta aracılığıyla iletebilirsiniz.

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠Blue Dot Sessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz."

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Türkiye’de başta fotoğrafçılık ile ilgili TV programları olmak üzere; fotoğraf blog, forum, dergi, fotoğraf merkezi, sergi salonu ve galeriler neden uzun soluklu olamıyor? Peki, neden? Acaba bunun sebebi bizzat fotoğrafçıların ilgisizliği mi?

Bu haf⁠ta, Mirat'ın Puslu Fotoğraf Atl⁠ası'n⁠da bu ve benzeri sorulara dair sesli düşünüyorum. Özellikle seçtiğim 2 TV programı (fotografhane ve göz kararı) üzerine tahliller yaparken, bu etüd sonuçlarının diğer mecralardaki benzerliklerinin altını çiziyorum.

Fotoğraf severleri, bu başarısızlığın ardındaki gerçekleri birlikte keşfetmeye davet ediyorum.  

Program içerik önerilerinizi, görüş ve eleştirilerinizi bana [email protected] adresine göndereceğiniz e-poslar ile iletebilirsiniz.

İyi dinletiler!

Mirat'ın Puslu Fotoğraf Atlası | Sezon Finali "Fotoğrafçılık Resim Sanatını Nasıl Dönüştürdü?"

Fotoğrafçılığın ortaya çıkışı, sanat algısını önemli ölçüde değiştirdi ve yeni sanat akımlarına yol açtı. Bu akımlar, sanat hakkında düşünme biçimimizi dönüştürdü.

En yaygın olarak kullanılan fotoğrafçılık yöntemi, 1839'daDaguerreotype'ın yaratıcısı Louis Daguerre tarafından kamuoyuna tanıtıldı. Fotoğrafçılığın popülerleşmesi sanat dünyasında büyük bir yankı uyandırdı ve sanatın algılanma biçiminde önemli değişikliklere yol açtı.

Fotoğrafçılık dünyayı resimden daha doğru bir şekilde tasvir edebildiği için, resim kendini adeta yeniden icat etmek zorunda kaldı.

Bu nedenle, ressamların odak noktası gerçekliği temsil etmekten ziyade duyguları ve izlenimleri tasvir etmeye kaydı. Fotoğrafçılık, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyıl boyunca gerçekleşen resmin yeniden icadının büyük bir itici gücü olarak görülebilir desek, yalan da olmaz hani!

Dinleme önerisi:

"Fotoğraf Sanat Mıdır?"

https://podcasts.apple.com/tr/podcast/foto%C4%9Fraf-sanat-m%C4%B1d%C4%B1r/id1559220446?i=1000513631273

Bu bölüm Suat Gülay’ın anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ "[email protected]⁠⁠" adresine göndereceğiniz e-posta aracılığıyla iletebilirsiniz.

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz."

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

İnternet mecrası iyi… güzel, lakin tuhaf kimselerin zırvalık mertebesine ermiş herbokolojik düşünceleri yüzünden biz fotoğrafçılar için zaman zaman koşullar karmaşık bir hal alabiliyor.

Bu bölümde hep birlikte kafa karıştıran türden 8 seçme düşüncenin inşallah tarihe karışmasına şahitlik ediyoruz!

Peki, nedir bu düşünceler...1 - “Analog Fotoğrafçılık, Dijital Fotoğrafçılıktan DahaDeğerlidir.”2- “X Kişisinin Çalışmaları Seninkinden Daha İyi”3-"Güzel bir süjenin kötü fotoğrafını asla çekemezsiniz."4- “Fotoğraf Rötuşu Yanlıştır!”5- “Vakit Kaybetmeden Hemen Kendi Tarzını Bulmalısın!”

6- “Daha iyi ekipman, daha iyi bir fotoğrafçı yaratır.”

7- “Akademik Eğitim Almaksızın İyi Bir Fotoğrafçı Olmazsın”

8 - “Yapay Zeka Destekli Görüntü Jeneratörleri Fotoğrafı Bitirdi”

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Bu bölüm, Tolga Ünsün'ün validesi Saliha Hanım'ın anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ [email protected]⁠⁠ adresine göndereceğiniz e-posta aracılığıyla iletebilirsiniz.

"Gerçek artık bulunacak bir şey değil, bu puslu atlasın içinde yeniden inşa edilmesi gereken bir vicdan meselesidir."

Fotoğraf, bir zamanlar "orada olanın" sarsılmaz kanıtıydı; ışığın gümüşe ya da sensöre bıraktığı dürüstçe ve naif bir iz. Ancak önce pikseller gerçeği esnetmeye başladı, şimdi ise yapay zekâ onu tamamen bir "halüsinasyona" dönüştürüyor.

Peki, deklanşör sesinin yerini istemlerin (prompt) aldığı bu sentetik nostalji çağında, fotoğrafçı bir tanık mı yoksa bir kurgu operatörü müdür?

Hatta bunun da ötesinde, şu meşhur animasyona atıfta bulunacak olursak, sistemin 'Minion'u mudur?

Cenk Mirat Pekcanattı, Atlas’ın bu bölümünde fotoğrafın ontolojik çöküşünü masaya yatırıyor:

Pikselden Hayale: Sayısal teknolojinin başlattığı "gerçeklik kaybı", üretken yapay zekâ ile nasıl bir kolektif bellek simülasyonuna dönüştü?

Yıkıntılar Arasında İnşa: Fotoğrafçı, makinenin sunduğu kusursuz yalanlara karşı, "gerçekliği" hangi etik ve estetik temeller üzerine yeniden kurmalı?

Neden Şimdi?

Eğer görüntünün tanıklık vasfı ölüyorsa, insanın dünyayı görme biçimi neden her zamankinden daha hayati önem taşıyor?

Bu bölüm; Cartier-Bresson'un "karar anı"ndan Salgado'nun "insanlık destanı"na uzanan o mirası, algoritmaların soğuk hesaplamalarından kurtarmak için bir çağrıdır.

Fotoğrafın 200. yılında (1826-2026), makineler her şeyi "görebiliyorken" biz hâlen "bakmayı" biliyor muyuz?

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir.

Anlayışınız için teşekkür ederiz.

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Bu bölüm, Tolga Ünsün'ün validesi Saliha Hanım'ın anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ [email protected]⁠⁠ adresine göndereceğiniz e-posta/lar aracılığıyla iletebilirsiniz.

Not: Bölümde atıfta bulunduğum fotoğrafçı 'Wolfgang Tillsman' değil, 'Wolfgang Tillmans' olacak.

"İki Terabayt'a (TB) Kaç Hayat Sığar?” | Mirat’ın Puslu Fotoğraf Atlası – Yeni Bölüm

Binlerce kare…

On binlerce an…

Peki gerçekten kaçını hatırlıyoruz?

Bu bölümde, fotoğrafın sayıca çoğaldıkça anlamını nasıl yitirdiğini; deklanşöre her basışımızda aslında hayatın ne kadarını ıskaladığımızı konuşuyoruz.

Hafızamızı güçlendirmek için çektiğimiz fotoğrafları, ironik bir şekilde dijital arşivlerin karanlık raflarına nasıl hapsettiğimizisorguluyoruz.

2 TB’lık bir diskte biriken görüntüler…

Ama eksilen deneyimler.

Yapay zekânın fotoğraf üretimini demokratikleştirdiği, hattasıradanlaştırdığı bir çağda; fotoğrafçılık kritik bir yolayrımında. Bu bölüm, “daha çok çekmek” ile “daha doğrugörmek” arasındaki farkı tartışırken, bizi yeniden özünedönen bir fotoğraf pratiğine davet ediyor:

Daha az ama daha anlamlı…

Daha hızlı değil, daha bilinçli…

Bölümün ikinci yarısında ise dinleyicilerden gelen sorulara samimi ve doğrudan yanıtlar:

📍 Neden 25 Nisan’da Ankara’da olamadık?

📍 Düzenleyeceğim atölyeye dair birkaç güncelleme...

📍 Bursa Fotoğraf Festivali’nin akibeti ne olacak?

📍 Bir Kayıkçı Kavgasının Anatomisi: Ara Güler

Fotoğrafın sadece bir görüntü değil, bir düşünme biçimi olduğunu hatırlamak isteyenler için… Mirat’ın Puslu FotoğrafAtlası’nın yeni bölümü yayında!

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir.

Anlayışınız için teşekkür ederiz.

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Bu bölüm, Tolga Ünsün'ün validesi Saliha Hanım'ın anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ [email protected]⁠⁠ adresine göndereceğiniz e-posta/lar aracılığıyla iletebilirsiniz.

Fotoğraf sadece ışık ve kompozisyondan mı ibarettir, yoksa sosyolojik bir güç mücadelesinin sahnesi mi?

Bu hafta Cenk Mirat Pekcanattı, Türk futbolunun popüler tartışma konusu olan "yapı" kavramını fotoğraf camiasına uyarlıyor.

Bir fotoğrafın değeri, o fotoğrafı kimin çektiğiyle mi yoksa kimin onayladığıyla mı ölçülür?

Sektördeki klikleşmeler, ödül mekanizmaları ve "akademik/alaylı" çekişmeleri üzerine dinleyicilerden gelen soruların yanıtlandığı bu özel bölümde; Türk fotoğrafının röntgenini çekiyoruz.

Puslu atlasın bu sayfasında, karanlık odalarda konuşulanları gün ışığına çıkarıyoruz.

Sizden gelen ve bölüm dahilinde cevapladığım sorular;

• Fotoğrafçı Emin Özmen, Magnum Photos’un başkan yardımcılarından biri mi?

• Festivalin onur kurulu üyesi ve Bursa Büyük Şehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in tutukluluğunun ardından Bursa Fotoğraf Festivalinin akıbeti ne olacak?

• Fotoğrafın 200. Yıl dönümünü kutlamak bana mı kaldı?

• Şans verilse, sistemle daha barışık bir tutum sergiler miyim? Neden?

• Neden İstanbul Modern’e yükleniyorum?!

Bonus Soru: Fotoğraf eğitimi vermeyi sürdürüyor muyum?

Bu bölüm Macide Pekcanattı’nın anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi "[email protected]" adresine göndereceğiniz e-posta(lar) aracılığıyla iletebilirsiniz.

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz."

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Mirat'ın Puslu Fotoğraf Atlası, fotoğrafçılığın 200. yıldönümünü özel bir bölüm ile kutluyor!

İki asırlık serüvenin izlerini yaşadığımız coğrafyada süren bubölümün ikinci kısmında Pekcanattı, TFSF ile ilgili sorularıcevaplıyor.

Bu bölüm Joseph Nicéphore Niépce’nin anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ "[email protected]⁠⁠" adresine göndereceğiniz e-posta(lar) aracılığıyla iletebilirsiniz.

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz."

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Mirat'ın Puslu Fotoğraf Atlası'nın bu bölümünde "FotoğrafSergilerinin Geleceği" üzerine sesli düşünüyorum.

• Geleneksel sergileme yöntemlerinin izleyiciyi tatmin etmediği bu dönemde fotoğraf sergileri ne gibi yol ve yöntemler izleyebilir?
• Bunlar mental mi yoksa teknolojik odaklı mı?
• Fotoğraf sergilerinde ses ve koku kullanılabilir mi?
• Yapay Zeka ve sanal gerçeklik geleceğin sergilerinde bir 'X' faktör olabilir mi?

Elbette sizden gelen sorulara da cevap vermeyi ihmal etmiyorum.

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Bu bölüm, dedem Galip Koçdemir’in anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ [email protected]⁠⁠ adresine göndereceğiniz e-posta/lar aracılığıyla iletebilirsiniz.