اینک شش ماه از خیزش عمومی و انقلابی درایران میگذارد. خیزشی که با نام مهسا/ژینا گره خورد و با تمامی افت و خیزش ها و هزینه های سنگینی که بر مردم تحمیل کرد، توانست مهر تغییر را بر زمین سیاسی ایران بکوبد. اعتراضات مردم عیله استبداد دینی و برای آزادی و دمکراسی و سپس ورود بخشهای تحت ستم جامعه، زنان، کارگران و کشاورزان، خلق های تحت ستم، مردم بپاخواسته را در راستای رفع ستم و تبعیض در عرصه های فوق کشانده است. و دقیقا به همین دلیل نیز من خیزش انقلابی اخیر را با تکیه بر ماهیت تاریخی اش، "انقلاب ضد تبعیض" نام گذارده ام.

پروفسور جنوا اسپیترمن، زبان‌شناس و متخصص سیاست‌های زبانی در دوران پسااستعمار است. او علاوه بر انجام تحقیقات بسیار، پروژه‌های زیادی برای حفظ زبان مادری در کشورهای مختلف آفریقایی انجام داده است. جنوا اسپیترمن در گفتگو با اصغر زارع کهنموئی، ضمن شرح اهمیت آموزش و تحصیل به زبان مادری، از سیاست‌های زبانی که منجر به یکسان‌سازی زبانی می‌شوند، انتقاد می‌کند و می‌گوید: «اگر شما آموزش و ترویج یک زبان را قدغن و غیرقانونی کنید، در نهایت، آن زبان را حذف می کنید و با از بین بردن آن زبان، فرهنگ آن گروه زبانی را نیز نابود می کنید و در نهایت، خود آن مردم را حذف و از بین می برید.

نوشتن این بحث بلند و طولانی را در بحبوجه یک جنبش اجتماعی سراسری و از ۲۸ مهر ۱۴۰۱ آغاز کرده‌ام و در ۱۱ آذر به پایان رسانده‌ام. الان که این نوشته را برای بازنشر کامل آن ویرایش می‌کنم ،۱۷ آذر ۱۴۰۱ است و جنبش همچنان ادامه دارد. نوشتن در بحبوحه یک جنبش همراه با پیگیری اخبار هر روزه‌ی آن و نیز همراه با مطالعه دیگر خیزش‌های اجتماعی و جنبش‌های اجتماعی در دهه‌های اخیر در ایران، به من این امکان را داده است که به زمینه اجتماعی بروز آنها بیشتر توجّه کنم. کوشیدم تا جایی که ممکن است در عین مفهوم‌سازی لازم برای تبیین و توضیح این پدیده، مفاهیمی قابل فهم برای مخاطب عام را به کار بگیرم و تا جایی که ممکن است دقیق سخن بگویم و از کلی‌گویی پرهیز کنم. امیدوارم این نوشته مورد توجّه مخاطبان ارجمند قرار گیرد. انتشار عمومی آن به من فرصت دریافت نقدهای صاحب نظران ارجمند و آموختن بیشتر را می‌دهد .

آقای سید جواد طباطبائی در مصاحبه با شماره تیر ماه سال ۹۲ نشریه مهرنامه در پاسخ به سؤالی در خصوص برخی مطالبات در ایران برای آموزش زبان ترکی در مدارس، ضمن اشاره به اهمیت و برتری زبان فارسی، با توجهِ بیشتر به زبان و فرهنگ ترکی مخالفت کرده و سخنانی در خصوص زبان ترکی گفتند که به بحث و مناقشه زیادی دامن زد. نکته محوری حرف آقای طباطبائی در این مصاحبه درخصوص زبان ترکی را می‌توان این گونه خلاصه کرد که گفت، زبان فارسی و فرهنگ ایرانی دارای توانایی ذاتی و غنای خاصی است که ترکی فاقد آن است: "شاهکار زبان آذری کنونی‌‌ همان حیدر بابایه سلام است و بیش از آن نمی‌توان بسطی به آن زبان داد." ایشان بر اساس این نارسائی ذاتی و همینطور فقدان ادبیاتی غنی آن، ایده درخواست آموزش و تدریس زبان ترکی را در ایران نقد کرده و دست می‌اندازد: "کل منابع ادبی موجود آذری را می‌توان در دو ترم در دانشگاه برای پان‌ترکیست‌ها تدریس کرد."

جنبش زن زندگی آزادی به درستی مدرن‌ترین جنبش تاریخ معاصر ایران ارزیابی می‌شود. بعد از انقلاب 57 گسترده‌ترین و سراسری‌ترین جنبش مدنی بود که اصل حاکمیت را هدف قرار داد. اغلب اقشار و طبقات جامعه با این جنبش همدلی داشتند. در اغلب مناطق کشور و در روزهای اوج جنبش هم تقریباً هیچ خبری از هیج نوع تمامیت‌خواهی و ارتجاع قومی و مذهبی در شعارها نبود.

ملیت و ملی‌گرایی مفهومی پیچیده و با گستردگی روایت و قرائت مواجه است. همچنین در ادوار مختلف زمانی دگرگونی مفهومی و سیاسی یافته است. ملی‌گرایی مفهوم بسیط و‌ مجرد نبوده و ‌نیست و در پیوند با عوامل دیگر تحول یافته است. ملی‌گرایی نه در گذشته و نه در حال، یک شکل و‌ تعریف نداشته است. در تاریخ معاصر ایران یک شکاف گسترده بین تعریف از ملی‌گرایی وجود داشته که امروز گسترش معنایی و سیاسی پیدا کرده است. 

مطالعات تاریخی و جامعه شناختی در مورد حقوق زنان نشان می دهد که فمینیسم دینی و یا تفسیری از فمینیسم که در تلاش است تا حقوق زنان را از راه اصلاح در دین و بنیادهای مذهبی به دست آورد تنها زمانی می تواند مؤثر باشد که همراه گردد با مبارزات و تغییرات اجتماعی وسیع تر در خارج از چهارچوب مذهبی. یک ابزار مهم و ضروری برای دستیابی به حقوق برابر عبارت است از جنبش های مدنی و حقوق شهروندی به ویژه جنبش وسیع زنان که با هدف رفع تبعیض جنسیتی و برقراری دموکراسی شکل میگیرد.

بــو یــازی ١٤٠١ده مهســا/ژینا امینینیــن اؤلومویلــه باشــلایان و ایندیلیــک ســونوجو (نتیجه ســی) بللــی اولمایــان آیاقلانمــالاردان ســونرا یازیلمیشــدیر. یازیــدا قــوروم (نهــاد) و قورومســال دگیشــیم (تغییــر نهــادی) قاورامــلاری آچیقلاندیقــدان ســونرا اوچ قونــو، آیرینتیلــی (تفصیلــی) بیــر بیچیمــده دارتیشــیلاجاقدیر. بیرینجی ســی، بــو اولایلاردان ســونرا ایران یــن دورومونــو اینجه له یه جه گــم.

گفتمان "امنیت‌گرایی" تا به امروز متولی فکری بازتولید ناسیونالیسم آمرانه مرکزگرا و سیستم تبعیض ضدعدالت و ضد دموکراسی رادیکال، نزد گروه‌های سیاسی در داخل دایره قدرت رسمی و یا دایره گروه‌های مدعی بدیل در بدست‌گیری قدرت بعنوان اپوزیسیون وضعیت موجود بوده‌ است.

در حالی که زیانهای مستقیم و غیرمستقیم برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و تحریمهای ناشی از آن به صدها میلیارد دلار بالغ شده، آخرین گزارشهای رسمی وزارت نیرو نشان می‌دهد که سهم انرژی هسته‌ای در تولید برق کشور تنها نیم درصد است و نیم درصدی نیز انرژیهای بادی و خورشیدی در تولید برق کشور سهیم هستند.