Jest to niewielka wioska położona na malowniczym terenie gminy Waśniów. Historię ma jednak bardzo ciekawą, bo spotkamy tu już ślady prehistorycznych kultur z epoki kamienia. Pisane wzmianki pochodzą jednak z XIII wieku. Warte uwagi są też trzy zabytkowe figury religijne. Mimo niewielkiej powierzchni przez wiele lat miała dwóch właścicieli jednocześnie – benedyktynów ze św. Krzyża i biskupów lubuskich. Do Kraszkowa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość kojarzy się niestety z tragicznymi latami drugiej wojny światowej. W ramach akcji odwetowej za pomoc majorowi Henrykowi Dobrzańskiemu „Hubalowi” Niemcy wymordowali tu 104 osoby, głównie mężczyzn. Są też jednak optymistyczne aspekty. Z powodzeniem rozwijał się tu przemysł hutniczo-metalurgiczny, a wioskę wizytował sam król Stanisław August Poniatowski. Do Królewca, w gminie Smyków zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Ślady osadnictwa sięgają tu czasów prehistorycznych. Jednak pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z „Księgi uposażeń diecezji krakowskiej” Jana Długosza. Bardzo ciekawe są hipotezy dotyczące jej nazwy. Jeden z właścicieli wioski był też pisarzem królowej Zofii i mógł mieć udział w przepisywaniu Starego Testamentu tłumaczonego na język polski. Na wyprawę do Prus, w gminie Ożarów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Początki osadnictwa sięgają tu od 60 – 40 tysięcy lat przed naszą erą, ale pierwsze wzmianki pisane pochodzą z XV wieku od Jana Długosza i wiążą się z cystersami z Wąchocka. Miejscowość miała też swój epizod podczas powstania styczniowego. Do Grzybowej Góry, w gminie Skarżysko - Kościelne zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość jest położona na malowniczych, nadwiślańskich terenach gminy Dwikozy. To tu San łączy się z Wisłą. Niestety sąsiedztwo królowej polskich rzek nie zawsze było bezpieczne. Przez lata była to osada służebna, znana m.in. z produkcji tarcz - stąd też jej nazwa. Do Szczytnik zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia miejscowości jest dość odległa, bo sięga drugiej połowy XII wieku. Jest też ściśle związana z klasztorem cystersów w Jędrzejowie. Przez większość jej dziejów dominowała tam rozdrobniona własność duchowna i rycerska. Szeroko pisał o niej Jan Długosz. Jak sąsiedztwo cystersów wpływało na rozwój Skroniowa? Na program zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze, pisemne wzmianki o miejscowości pojawiają się w XIV wieku. Dokładnie opisuje ją Jan Długosz w swojej „Księdze uposażeń diecezji krakowskiej”. To tu, po bitwie pod Opatowem schronił się Ludwik Zwierzdowski, jeden z dowódców powstania styczniowego. Często bywał tu też słynny pisarz Witold Gombrowicz. Do Kosowic, w gminie Bodzechów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość może się pochwalić romańską perełką na skalę europejską. To kościół pod wezwaniem św. Mikołaja, który powstał prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku. Pierwsze wzmianki o wsi pojawiają się już w 1262 roku. Do Wysocic w Małopolsce, ale w diecezji kieleckiej zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

W historii Połańca było ich ponad 60-ciu. W kolejnym naszym cyklu poświęconym kasztelanom połanieckim rozpoczniemy od wieku XVI. Wówczas funkcję tę piastował m.in. Stanisław Czyżowski, dworzanin króla Zygmunta Augusta, którego autorem inskrypcji na nagrobku był Jan Kochanowski. O kolejnych, ciekawych postaciach piastujących to stanowisko opowiadają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Funkcję kasztelanów mniejszych piastowało w historii około 60. osób. Zasiadali w izbie senatorskiej na końcu i na wąskich ławach pod ścianą. W cyklu poświęconemu urzędnikom opowiadamy o kasztelanach połanieckich.