Spokojnych synaps i samych naukowych szczęśliwości w 2026 roku!

Z ekscytacją spoglądamy na to, co przed nami, ale najpierw tradycyjnie czeka nas naukowe podsumowanie roku 2025. Opowiemy Wam o wielkiej mocy małych interakcji społecznych oraz podsumujemy 15 lat badań nad aplikacjami randkowymi. Usłyszycie także o komórkowej cukrowej tarczy, która chroni przed starzeniem mózgu i demencją, a na koniec, zamiast fajerwerkami, zachwycimy się energią fuzyjną.

Zaprasza ekipa w składzie: Alicja Mejza, Oliwia Renik, Grzesiek Jankiewicz i Mateusz Gadomski

Co to jest epigenetyka i jak zmienia nasze postrzeganie zdrowia, dziedziczenia i nowotworów? Czy to, jak żyli nasi dziadkowie może mieć wpływ na nasze zdrowie? O epigenetyce rozmawiam z mgr Karoliną Kozal, biolożką i doktorantką w Szkole Doktorskiej Biomedchem UŁ i Instytutów PAN w Łodzi.

Zapraszam serdecznie do słuchania, Ewa Śmigaj

Historia dzieje się na naszych oczach, po raz kolejny przy udziale badaczki z Politechniki Wrocławskiej.

Dr hab. inż. Anna Siekierka, prof. PWr została laureatką ERC Starting Grant – jednego z najbardziej prestiżowych wyróżnień dla młodych naukowców w Europie.

Jej projekt ReHeal4waste zdobył uznanie komisji konkursowej z grona ponad 4 tysięcy zgłoszeń.

W jaki sposób możemy odwrócić problem zużytych baterii na swoją korzyść? Jakich technologii potrzebujemy, żeby zmienić sposób myślenia o recyklingu i produkcji akumulatorów? Co będzie kluczem i wytrychem tego projektu?

Sprawdza i zaprasza Martyna Dziakowicz.

„Neuroinformatyka” brzmi jak nauka wyrwana z książek Science Fiction, a jednak zajmują się nią studenci PWr w Kole Naukowym Neuroinformatyki Neuron.

W tej rozmowie zarząd kola przybliży nam, co to są Interfejsy Mózg-Komputer, czy granie na komputerze za pomocą myśli jest możliwe, i opowiedzą o Neurohackatonie - imprezie programistycznej która będzie miała miejsce pod koniec listopada na Politechnice Wrocławskiej. Jest to jeden z największych neurohackatonów w Europie!

Zaprasza Ewa Śmigaj.

Październik to miesiąc świadomości raka piersi. Jakie są najczęstsze przyczyny jego występowania? Gdzie oraz jak powinnyśmy się regularnie badać? Na czym polega profilaktyczne samobadanie piersi? Na te oraz więcej pytań o nowotworach piersi odpowie Ira Sotnyk z IFMSA-Poland Oddział Wrocław.

Do wysłuchania zapraszają Piotr Kędzia oraz Paweł Chlastacz.

Published in 1818, Frankenstein; or, The Modern Prometheus had a profound impact on the Gothic horror and science fiction genres. Book’s author, Mary Shelley, was heavily inspired by the scientific development of her time, when huge advances in our understanding of the natural sciences took place and, sensational science demonstrations caught the imagination of the general public.

During the 7th Silesian Science Festival Katowice (7. Śląski Festiwal Nauki Katowice), we had the opportunity to meet Dr Kathryn Harkup, a chemist, writer, and science communicator. In her book Making the Monster: The Science Behind Mary Shelley’s Frankenstein (Przepis na potwora. Jak z odkryć naukowych narodził się Frankenstein) she explores the scientific background behind Shelley's book. Is Frankenstein a story about a monster or an evil scientist? Or about the nature of humanity? And which scientists influenced Shelley?

Feel free to explore the topic with Agnieszka Barbach.

Kathryn Harkup also wrote books about technology in James Bond stories, potions in Agata Christie’s crime novels, and Shakespearean deaths.

Gość dzisiejszego odcinka - inż. Norbert Gajek, pierwszy oficer Polskich Linii Lotniczych LOT, prowadzi nas krok po kroku przez pierwsze etapy kariery pilota - od studiów i procesu rekrutacji, przez szkolenia na symulatorach, zdobywanie type ratingów i pierwsze loty liniowe, aż po codzienne wyzwania zawodowe.

Opowiada o realnych wymaganiach zawodu i o tym, co naprawdę przekłada się na profesjonalizm w powietrzu, a przede wszystkim o pasji i istocie komunikacji w kokpicie -jak klarowna, zaufana współpraca między członkami załogi wpływa na bezpieczeństwo i jakość operacji.

To rozmowa pełna praktycznych porad dla kandydatów oraz barwnych anegdot dla każdego, kto ciekaw jest świata lotnictwa. Poznacie także odpowiedź na jedno z najbardziej nurtujących pytań pasażerów: czy oklaski po lądowaniu są „hot or not”.

Zaprasza Natalia Błaszczyk.

Dzisiejszą rozmowę zaczynamy mocnym kopniakiem! Razem z naszym gościem, studentem fizjoterapii na Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu i doświadczonym praktykiem różnorodnych sportów walki, Aleksandrem Połomskim poruszymy tematy samoobrony, świadomości ciała, a także zastanowimy się jakie inne korzyści przynosi taki trening.

Zapraszają Klaudia Sobolewska i Karolina Kowalska

Czy Polska naprawdę była krajem bez stosów? Kim byli i jak wyglądało życie codzienne kleru w I Rzeczypospolitej? W jaki sposób duchowieństwo wpływało na ówczesne życie społeczne i polityczne?

Na te pytania odpowiada Kamil Janicki, autor książek Pańszczyzna, Warcholstwo i niedawnej Dziesięcina, w wywiadzie dla Na Synapsach zaraz po swoim wykładzie na Dolnośląskim Festiwalu Nauki.

Zaprasza Mateusz Mandziuk.

Na Dolnym Śląsku każde miejsce ma swoją historię, a każdy skarb - swoją tajemnicę. Niektóre historie są łatwe do opowiedzenia, inne bolesne i pełne trudnych wspomnień, ale wszystkie tworzą most między kolejnymi pokoleniami Dolnoślązaków.

Joanna Lamparska, pisarka i dziennikarka, opowiada, jak krok po kroku odkrywa te opowieści. Jakie umiejętności i wiedza jest potrzebna, by badać tajemnice naszego regionu, i dlaczego właśnie poprzez skarby możemy lepiej zrozumieć, kim jesteśmy? Rozmowa nagrana po jej wystąpieniu na Dolnośląskim Festiwalu Nauki to podróż w świat lokalnych tajemnic, pamięci i inspiracji.

Zaprasza Mateusz Mandziuk.