Na Synapsach

Wrocław to nie tylko piękna architektura, urokliwe mosty i tętniące życiem ulice. To przede wszystkim ludzie – twórczy, zaangażowani, odważni w myśleniu i działaniu. Co roku plebiscyt Kreatywni Wrocławia udowadnia, że właśnie tu – we Wrocławiu – rodzą się innowacyjne pomysły, przełomowe odkrycia i niezwykłe inicjatywy.

W kategorii Nauka/Technologia wyróżniono osoby, które nie tylko rozwijają ciekawe projekty i prowadzą badania, ale też potrafią swoją pasją zarażać innych. To ludzie, którzy robią swoje – z pomysłem, z zaangażowaniem i z konkretnym efektem. Pokazują, że nauka i technologia nie muszą być oderwane od codzienności – wręcz przeciwnie, mają realny wpływ na to, jak żyjemy, uczymy się i myślimy o przyszłości.

Gościmy dr hab. Martę Sochocką, prof. Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN, kolejną z Kreatywnych Wrocławia 2026, z którą porozmawiamy o najnowszych badaniach nad chorobą Alzheimera oraz o wpływie jaki na nasz mózg może mieć zdrowie jamy ustnej.

Badaczka kieruje międzynarodowym projektem badawczym OASIS-AD, finansowanym przez Alzheimer’s Association, w ramach którego analizuje wpływ leczenia zapalenia przyzębia na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz przebieg tej choroby.

Zapraszają Agnieszka Barbach i Marta Gil-Pawlak

montaż: Kajetan Hilszczański

Academia Iuvenum to grono wyróżniających się młodych naukowców Politechniki Wrocławskiej, reprezentujących różne dyscypliny i obszary badań. Jej członkowie podejmują inicjatywy, wymieniają się wiedzą i poglądami oraz angażują się w życie uczelni i środowiska naukowego. W tym cyklu rozmawiamy z nimi o ich pracy, naukowych pasjach i o tym, czym dla nich jest Academia.

Czy rozwiązania z przeszłości mogą pomóc nam budować bardziej zrównoważone miasta? W tym odcinku dr inż. arch. krajobrazu Aleksandra Gierko z Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej opowiada o inspiracjach płynących z urbanistyki okresu międzywojennego. Zaglądamy do Wrocławia i innych europejskich miast, szukając w historii rozwiązań dla przyszłości. Rozmawiamy o parkach, ogrodach działkowych oraz znaczeniu światła, powietrza i zieleni dla zdrowia mieszkańców, a także o tym, czego współczesne miasta mogą nauczyć się od dawnych osiedli.

Zapraszają Jan Czachorowski i Maciej Karcz

Wrocław to nie tylko piękna architektura, urokliwe mosty i tętniące życiem ulice. To przede wszystkim ludzie – twórczy, zaangażowani, odważni w myśleniu i działaniu. Co roku plebiscyt Kreatywni Wrocławia udowadnia, że właśnie tu – we Wrocławiu – rodzą się innowacyjne pomysły, przełomowe odkrycia i niezwykłe inicjatywy.

W kategorii Nauka/Technologia wyróżniono osoby, które nie tylko rozwijają ciekawe projekty i prowadzą badania, ale też potrafią swoją pasją zarażać innych. To ludzie, którzy robią swoje – z pomysłem, z zaangażowaniem i z konkretnym efektem. Pokazują, że nauka i technologia nie muszą być oderwane od codzienności – wręcz przeciwnie, mają realny wpływ na to, jak żyjemy, uczymy się i myślimy o przyszłości.

Naszymi kolejnymi rozmówcami są Adrian Keklak i Izabela Grabiec, reprezentanci Studenckiego Koła Naukowego Geologów Uniwersytetu Wrocławskiego. Działalność Koła obejmuje szeroko pojętą geologię i zdecydowanie nie ogranicza się do wykopalisk. Jego członków można spotkać na otwartych wodach, czy też na dachach budynków. Działają zarówno lokalnie, jak i przeprowadzają badania za granicą. Woda lodowcowa, kratery impaktowe czy meteoryty nie mają przed nimi tajemnic. W rozmowie nasi goście przedstawiają przekrój działań, których się podejmują, a także opowiadają, co im daje członkostwo w Kole, bo choć widoczne są przede wszystkim te projekty, z którymi wychodzą do świata, to ich osobiste kroki na drodze do rozwoju są równie ważne.

Zaprasza Zuzanna Biernacka

W słoneczną sobotę, 12 września, można nas było spotkać na Placu Solnym, skąd na żywo relacjonowaliśmy Miasteczko Naukowe otwierające 29. Dolnośląski Festiwal Nauki. Oczywiście można było też zajrzeć do naszego radiowego namiotu — i wielu z was z tej możliwości skorzystało. :)

Czy wiecie, jak pachnie milicki las? Albo gdzie najlepiej się wybrać, żeby wykopać dinozaura? A może najbardziej pociąga Was kosmos? Jeśli zaś mocno stąpacie po ziemi i interesują Was kwestie profilaktyki – również znajdziecie coś dla siebie.

To wszystko i jeszcze więcej czeka na was w naszym podcaście!

Zapraszają: Kasia Latacz, Klaudia Sobolewska, Julia Puchalska i Zuzanna Biernacka

W lipcu obchodzimy rocznicę Powodzi Tysiąclecia, a intensywne deszcze i powodzie we wrześniu 2024 roku przypomniały nam, że takie niebezpieczeństwo nigdy nie znika. W tym wydaniu Na Synapsach opowiadamy o tym, w jaki sposób najbardziej zagrożone powodziami miejsca na świecie  próbują im zapobiegać oraz przypominamy kilka spośród największych potopów w historii. Zastanawiamy się także, czy budowa wałów przeciwpowodziowych zawsze jest właściwym rozwiązaniem oraz omawiamy największe i najciekawsze inwestycje przeciwpowodziowe w Polsce i na świecie.
W programie również fragment rozmowy z dr hab. Markiem Kasprzakiem, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego, geomorfologiem z Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego UWr.

Zapraszają Michał Trojanowski i Karol Korczyński (audycja archiwalna, 2022 r.)

2026 to Rok Popularyzacji Nauki. W jednej z naszych audycji, przygotowanej wspólnie z Dolnośląskim Festiwalem Nauki, przyjrzeliśmy się bliżej temu, jak przybliżać naukę i jakie wyzwania się z tym wiążą.

Jak to wygląda od strony praktycznej? Jak dotrzeć do zróżnicowanej grupy odbiorców bez nadmiernego upraszczania przekazu? Czego badacze muszą się nauczyć, żeby skutecznie komunikować swoją wiedzę?

O kulisach popularyzacji rozmawialiśmy z dr. inż. Maciejem Mulakiem z Politechniki Wrocławskiej, dr hab. Martą Sochocką i dr hab. inż. Martą Kaszowską z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN, dr. Maciejem Modzelem (Pozwól, że wyjaśnię) z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Kamilem Bujnym – przedstawicielem Fundacji Uniwersytet Dzieci.

Zapraszają Julia Puchalska i Andrzej Graul z Biura DFN

montaż: Kajetan Hilszczański

Rozmawiamy z Wiktorem Dębowskim, studentem bioinformatyki na Politechnice Wrocławskiej, który po raz trzeci odbył staż w ośrodku ELI Beamlines. Rozmawiamy o tworzeniu komponentów do petawatowych laserów i pracy z tak zaawansowaną technologią. Poruszamy także temat przejścia od teorii do praktyki i satysfakcji z widocznych efektów swojej pracy w realnym środowisku badawczym. Ponadto nasz gość opowiada o tym, jak otwarta atmosfera i wsparcie doświadczonego zespołu pomagają studentom szybko stać się pełnoprawną częścią zespołu.

Zaprasza Mateusz Mandziuk

Zdrowie publiczne to jeden z mniej znanych obszarów systemu ochrony zdrowia, choć jest dla niego niezbędny. Wszyscy potrzebujemy w naszych szpitalach lekarzy, diagnostów czy pielęgniarek..., ale nie pracują oni w próżni. Potrzebna jest też cała kadra, która zarządza siecią szpitali, przychodni, laboratoriów, przygotowuje kampanie profilaktyczne, bada potrzeby pacjentów, jak i całego systemu ochrony zdrowia, wyciąga wnioski z danych i raportów zdrowotnych, zna się na prawie, ekonomii czy administracji.

Dlatego Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na Wydziale Nauk o Zdrowiu oferuje kierunek zdrowie publiczne, aby jego absolwenci i absolwentki z odpowiednimi kompetencjami potrafili sobie poradzić z wymienionymi wcześniej wyzwaniami. Jak szczegółowo wyglądają możliwości dalszej kariery po takim kierunku? Jak wygląda jego studiowanie na UMW? O tym wszystkim rozmawiamy z gośćmi: dr Agnieszką Siennicką, Prodziekan ds. Rozwoju Wydziału Nauk o Zdrowiu oraz dr Janiną Kulińską z Katedry Zdrowia Publicznego UMW.

Zaprasza Paweł Chlastacz

Jak ponad 100 lat temu wyglądała nauka, kiedy wiedzę zdobywało się nie tylko z książek, ale także dzięki niezwykłym pomocom dydaktycznym?

Z okazji tegorocznej Nocy Muzeów odwiedziliśmy wystawę mulaży dermatologicznych na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. O kulisach ekspozycji i fascynującej historii dermatologii opowiadają Wioletta Samborska, dyrektorka Centrum Odkryć Medycznych oraz dr hab. n. med. Danuta Nowicka.

Zaprasza Alicja Mejza 

Zanim studenci zaprezentują efekty swojej pracy na oficjalnej Konferencji Projektów Zespołowych, postanowiliśmy sprawdzić, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami jednego z gigantów rynku nowych technologii. Z mikrofonem Akademickiego Radia LUZ odwiedziliśmy wrocławską siedzibę Nokii!

Rozmawialiśmy zarówno z pełnymi pasji studentami Politechniki Wrocławskiej, jak i z przedstawicielem firmy – mgr. inż. Jakubem Kalinowskim. Dowiedzieliśmy się, jak wygląda współpraca od kuchni, jakie wyzwania stoją przed studentami oraz czy warto było brać udział w realizacji projektu.

Posłuchajcie naszej przedkonferencyjnej relacji prosto z serca wrocławskiego centrum Nokii! Przypominamy: finał tych starań zobaczycie na własne oczy już 29 czerwca na PWr (bud. A-1, sala 329). Wstęp bezpłatny!

Zaprasza Piotr Kędzia