Na Synapsach

Przedstawiciele wrocławskiej Akademii Młodych Uczonych i Artystów: Weronika Urbańska, Karolina Tkacz i Michał Bień opowiadają o trwającym programie rozwojowym „Nowy Impuls” - projekcie, który połączył badaczy i artystów zrzeszonych w AMUiA ze studentami rozpoczynającymi swoją ścieżkę akademicką . Inicjatywa daje okazję do podejrzenia świata pracy naukowej i artystycznej od kuchni oraz umożliwia rozwój umiejętności współpracy i realizację własnych interdyscyplinarnych pomysłów.

Zaprasza Łukasz Radliński

Montaż: Kajetan Hilszczański

Dyrektorka Fundacji Uniwersytet Dzieci, Katarzyna Bańczyk-Skubała opowiada o działalności Uniwersytetu Dzieci oraz o raporcie „Nauka. Kapitał na całe życie”, który powstał z okazji 19. rocznicy działalności Fundacji na podstawie badań losów absolwentów Uniwersytetu Dzieci. Dowiecie się jak efektywnie i odpowiedzialnie inwestować w edukację młodych pokoleń, jakie kompetencje warto rozwijać i jakie zaskakujące wnioski płyną z raportu.

Zaprasza Łukasz Radliński

Montaż: Kajetan Hilszczański

„Między duchem a materią pośredniczy matematyka” pisał Hugo Steinhaus, jeden z twórców Polskiej Szkoły Matematycznej. I właśnie o takiej matematyce usłyszycie w najnowszym odcinku podcastu „Na synapsach”.

O matematyce tworzonej przez ludzi, zanurzonej w swoim czasie, rodzącej się z rozmów, spotkań i przypadków, a nie tylko z formalnych definicji.

Posłuchajcie o polskiej matematyce XX wieku: ludziach i ideach znanych dziś na całym świecie, kawiarniach i serwetkach zapisywanych problemami, nieoczekiwanych odkryciach oraz historiach pokazujących, jak bardzo matematyka potrafi być ludzka.

A że także w 2025 roku matematyka wciąż potrafi zaskakiwać, nie zabraknie również rozmowy o tej współczesnej.„Łatwo z domu rzeczywistości zajść do lasu matematyki, ale nieliczni tylko umieją wrócić” jak zauważył Hugo Steinhaus.

Mamy nadzieję, że tym razem przewodnikiem powrotnym z tego lasu będzie Natalia Błaszczyk.

Przed nami IX Ogólnopolska Konferencja dla Młodych Naukowców „Wieczór Naukowca 2026 – Wokół Człowieka”, która ponownie zgromadzi studentów, doktorantów i badaczy z całej Polski. Podczas audycji Na Synapsach gościliśmy członków Komitetu Organizacyjnego z Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Przewodniczący KO - dr Kamil Michalik opowiedział nam o trendach w badaniach nad zdrowiem, wydolnością i profilaktyką, a Wiceprzewodnicząca, dr Edyta Pieniacka, przybliżyła w jaki sposób promocja konferencji naukowej może rozwijać zdolności studentów w ramach koła naukowego Sport Brand Lab.

Zaprasza Łukasz Radliński

Montaż: Kajetan Hilszczański

- Jak ci idzie doktorat?

- Jakoś przędę.

Tak mogłyby odpowiedzieć Julia Zwolińska i Paulina Wróbel, doktorantki z Politechniki Wrocławskiej. Choć trzeba przyznać, że przędzenie, a raczej elektroprzędzenie wychodzi im świetnie.

Jeśli chcesz dowiedzieć się jak powstają nanowłókna, do czego można wykorzystać polimery biodegradowalne i dlaczego bakterie w plastiku mogą wspomóc rolnictwo posłuchaj rozmowy z młodymi wrocławskimi naukowczyniami.

Zaprasza Kasia Latacz.

Jak działa wpływ społeczny i dlaczego tak często ulegamy autorytetom, emocjom czy presji otoczenia?

Już wkrótce Wrocław stanie się miejscem wyjątkowego wydarzenia Re_Mind. Kongres i Festiwal Psychologiczny – przestrzeni łączącej naukę, psychologię, sztukę oraz rozmowę o współczesnym człowieku i jego funkcjonowaniu w świecie pełnym informacji, bodźców i społecznych napięć. To wydarzenie ma stworzyć miejsce do refleksji nad tym, jak psychologia może pomagać w rozumieniu codziennych decyzji, relacji i mechanizmów wpływu, które działają wokół nas niemal bez przerwy.

Z tej okazji zapraszamy Was do odsłuchania pierwszej z cyklu rozmów wokół tego wydarzenia. Naszym gościem jest prof. Tomasz Grzyb – psycholog społeczny, dziekan kierunku psychologia Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu oraz badacz mechanizmów wpływu społecznego i posłuszeństwa wobec autorytetu. W rozmowie poruszamy temat dezinformacji, heurystyk, psychologii tłumu oraz tego, dlaczego człowiek w sytuacji niepewności tak często oddaje swoje decyzje innym.

Zapraszają Oliwia Renik i Alicja Mejza

Montaż: Kajetan Hilszczański

Pint of Science to międzynarodowa organizacja non-profit, tworząca festiwal popularnonaukowy, który w tym roku będzie miał swoją drugą edycję w Polsce.
Od 18 do 20 maja nauka wychodzi z laboratoriów. W ponad 500 miastach na świecie (w tym pięciu w Polsce) będzie można posłuchać o rzetelnej nauce w luźnej atmosferze i prostych słowach, prosto od lokalnych badaczek i naukowców.
Gościmy dr Katarzynę Łepetę, dyrektorkę krajową Pint of Science Polska, z którą rozmawiamy o tym, dlaczego nauka jest ważna, jak duże znaczenie ma jej popularyzacja i jak zostać wolontariuszem kolejnych edycji wydarzenia.
Zaprasza Agata Małoburska 

W tym odcinku zaglądamy do świata medycyny sądowej — miejsca, w którym nauka spotyka się z historią, a każdy eksponat opowiada własną, często zaskakującą historię. Odwiedzamy dr n. med. Jędrzeja Siutę, opiekuna Muzeum Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, który opowiada o działalności muzeum, kulisach pracy w tej dziedzinie oraz o tym, jak wyglądają zajęcia z medycyny sądowej i czego można się z nich nauczyć.

Rozmawiamy również o najbardziej intrygujących eksponatach — w tym o słynnym na całym świecie zestawie wampirycznym. To odcinek dla wszystkich, których ciekawi, jak nauka pomaga lepiej zrozumieć śmierć, historię i ludzkie zachowania.

Zaprasza Grzegorz Jankiewicz

Wrocław to nie tylko piękna architektura, urokliwe mosty i tętniące życiem ulice. To przede wszystkim ludzie – twórczy, zaangażowani, odważni w myśleniu i działaniu. Co roku plebiscyt Kreatywni Wrocławia udowadnia, że właśnie tu – we Wrocławiu – rodzą się innowacyjne pomysły, przełomowe odkrycia i niezwykłe inicjatywy.

W kategorii Nauka/Technologia wyróżniono osoby, które nie tylko rozwijają ciekawe projekty i prowadzą badania, ale też potrafią swoją pasją zarażać innych. To ludzie, którzy robią swoje – z pomysłem, z zaangażowaniem i z konkretnym efektem. Pokazują, że nauka i technologia nie muszą być oderwane od codzienności – wręcz przeciwnie, mają realny wpływ na to, jak żyjemy, uczymy się i myślimy o przyszłości.

Naszym pierwszym rozmówcą jest dr inż. Weronika Urbańska z Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Wrocławskiej, przewodnicząca Academii Iuvenum, a także Wrocławianka Roku 2024 za działalność naukowo-badawczą, z którą na antenie Akademickiego Radia LUZ świętowaliśmy tegoroczny Dzień Nauki Polskiej.

Nasza gościni specjalizuje się w odzyskiwaniu metali ze zużytych baterii litowo-jonowych, uczestniczy w innowacyjnych badaniach nad pozyskiwaniem minerałów z regolitu księżycowego i marsjańskiego, a w 2025 roku pełniła ważną rolę w projekcie Space Volcanic Algae zespołu Extremo Technologies, który był jednym z trzynastu eksperymentów w ramach pierwszej polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS, zrealizowanej na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Po co nam mikroglony w kosmosie, jak spakować je na orbitę i co naukowcy zrobili z nimi, kiedy już wróciły? To rozmowa o drodze od laboratorium do przestrzeni kosmicznej, emocjach towarzyszących misji oraz o tym, jak polska nauka realnie wpływa na przyszłość eksploracji kosmosu.

Zapraszają Agnieszka Barbach i Marta Gil-Pawlak

W rozmowie poświęconej psychologii rehabilitacji opowiadamy o biopsychospołecznym modelu leczenia oraz znaczeniu psychiki, relacji społecznych i ciała w procesie zdrowienia. Nasze gościnie omawiają różnice między podejściem biomedycznym a holistycznym, podkreślając rolę akceptacji niepełnosprawności, samooceny i autonomii. Zwracają także uwagę na codzienne wyzwania, stereotypy oraz wpływ otoczenia i wsparcia społecznego. WiktoriaŁapińska, która ma za sobą ponad 10 operacji nóg – co pozwala jej łączyć wiedzę akademicką z własnym doświadczeniem procesu leczenia oraz rehabilitacji – podkreśla także braki systemowe i pokazuje, że rehabilitacja to nie tylko powrót do sprawności, ale też proces adaptacji i budowania tożsamości.

Swoim doświadczeniem i wiedzy dzielą się studentki 3. roku psychologii na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu – Wiktoria Jabłońska i Wiktoria Łapińska.

Zaprasza Oliwia Renik