Nauka każdego dnia | Radio Katowice

Jak społeczeństwo osiągnięć stało się wypaloną generacją? Dlaczego ściganie się z samym sobą nie prowadzi do efektywnego rozwoju, ale do samozniszczenia. Dziś gościem podcastu Nauka Każdego Dnia jest doktor Mikołaj Marcela, literaturoznawca, który w książce pod tytułem "Nie musisz - Od kultu osiągnięć do wypalonych pokoleń" próbuje zmierzyć się z tematem wypalenia. Nie tylko zawodowego.

Kontroler ruchu lotniczego pracuje przy pomocy radaru i środków łączności nadzorując ruch na płytach lotniska a także w powietrzu. Przekazuje pilotom niezbędną wiedzę na temat wysokości, prędkości czy zmiany sektora. Każdy kontroler ma wyznaczoną swoją strefę powietrzną, za którą jest odpowiedzialny. Czy takim kontrolerem może być Sztuczna Inteligencja? Jakie wymagania musi spełnić kandydat?

Politechnika Śląska będzie kształcić personel służb ruchu lotniczego. To efekt nawiązania współpracy w tym zakresie z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej.

Świstaki - zwierzęta o łacińskiej nazwie Marmota marmota zawsze wzbudzały zainteresowanie. Żyją w najwyższych partiach Alp i Tatr i niewielu ludzi widziało je w naturalnym środowisku. Niemal każde dziecko wie, że nazwa tego zwierzęcia pochodzi od ostrego gwizdu, który wydaje w razie niebezpieczeństwa. Ale jaka przyszłość czeka świstaki w związku z ociepleniem klimatu i jak wygląda codzienne życia tych puchatych kulek? O tym Katarzyna Głuch-Juszkiewicz i jej gość Barbara Bacler-Żbikowska z domowego archiwum.

Coraz szerzej mówi się o tym, że mikrobiota jelitowa wywiera ogromny wpływ na organizm człowieka. Nie bez powodu, ponieważ jej zaburzenie może wywoływać przeróżne dolegliwości. Jedną z “nowinek” w świecie probiotyków jest Akkermansia. Dlaczego jest tak ważna, mówi ekspertka, profesor Ewa Stachowska, znana popularyzatorka wiedzy o mikrobiocie.

Pogoda od wiosny raczy nas różnymi rodzajami i natężeniem zjawisk atmosferycznych. Mają one nie tylko ogromny wpływ na samą przyrodę, ale także na całe funkcjonowanie człowieka. Dziś naszym ekspertem jest geograf Jakub Wyrwas, Polski Łowca Burz i członek stowarzyszenia Sieć Obserwatorów Burz. Proszę posłuchać opowieści, jak się szuka burz.

Obchodzimy 20. rocznicę przystąpienia Polski do UE. Czy nasze bezpieczeństwo jest na dobrym poziomie? Bezpieczeństwo jest dziś dziedziną nauki. Wśród dziedzin bezpieczeństwa narodowego wyodrębniono następujące sektory: dyplomatyczny, militarny, wywiadowczy, kontrwywiadowczy, prawa i porządku publicznego, ratownictwa, kulturowy, edukacyjny, socjalny, demograficzny, migracyjny oraz cyfrowy. O bezpieczeństwie w nauce i nie tylko opowie Artur Dubiel, wykładowca WSB Merito, ekspert  przy prezydenckim Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, w tym w ramach Strategicznego Forum Bezpieczeństwa. Rozmawia Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Mózg to prawdziwe centrum dowodzenia, narząd, w którym zlokalizowane są ośrodki zarządzające większością procesów życiowych. Nieprawidłowa praca mózgu odbija się na całym organizmie dlatego tak ważne jest, aby mówić o żywności zapewniającej jego prawidłową czynność. Jakie produkty korzystnie wpływają na jego pracę? Czy dzięki odpowiedniej diecie młodzież może lepiej zdać egzaminy?

Współpraca grupy fizyków jądrowych z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego rozpoczęła się w chwili przystąpienia do neutrinowego eksperymentu ICARUS w 2001 roku i eksperymentu zajmującego się pomiarem zderzeń ciężkich jonów NA61/SHINE w 2010 roku. Dr Katarzyna Schmidt, prof. UŚ jest jedną z naukowczyń pracujących w CERNIE, w eksperymencie zajmuje się głównie oprogramowaniem.

Wakcynologia, to dziedzina medycyny zajmująca się szczepieniami ochronnymi, zarówno w fazie badań naukowych nad opracowaniem nowych szczepionek, jak i ich późniejszym stosowaniem. Jest nową gałęzią medycyny, która wyodrębniła się z chorób zakaźnych. Rozmawiamy o wirusach, takich na które już są szczepionki, ale powiemy też o sposobach walki z takimi, na które szczepionki jeszcze nie wynaleziono.

Nauka o drzewach to dendrologia – z języka greckiego dendron – oznacza drzewo, a logos – naukę.  Wiele gatunków drzew charakteryzuje się długowiecznością. W Polsce wiek poszczególnych dębów oraz cisów dochodzi do 1000 lat. Naszym gościem jest dziś Wojciech Zarzycki – dendrolog, który opowie nam za chwilę o swojej pracy.