#płatnawspółpraca Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak wyglądałaby Twoja dieta, gdyby nie nowoczesna inżynieria? W tym odcinku wracamy pamięcią do czasów, gdy mleko piło się prosto z aluminiowej bańki, by błyskawicznie przenieść się do ery Przemysłu 4.0. Dr Tomasz Rożek analizuje, jak niewidoczne na pierwszy rzut oka systemy automatyzacji i cyfryzacji dbają o to, by żywność na naszych półkach była bezpieczna, świeża i najwyższej jakości. Odwiedzamy laboratoria i hale produkcyjne Mlekovity. Rozmawiamy także o fascynującej technologii predictive maintenance (przewidywaniu awarii maszyn), cyfrowych bliźniakach oraz ekologicznych wyzwaniach branży spożywczej – w tym o oszczędzaniu milionów litrów wody i drodze do neutralności klimatycznej. […]

Woda przestała być zwykłym elementem rzeczywistości, a stała się symbolem wellness, premium i gigantycznym biznesem wartym setki miliardów dolarów rocznie. Internet i reklamy regularnie straszą nas narracją o chronicznym odwodnieniu, sugerując, że uratować nas może tylko kolejna butelka i specjalna aplikacja przypominająca o piciu. Ale co na to twarda biologia? Organizm człowieka w 60-70% składa się z wody, a miliony lat ewolucji wyposażyły nas w niezwykle precyzyjne mechanizmy kontrolowania gospodarki wodnej, na czele z podwzgórzem i naturalnym odruchem pragnienia. W tym odcinku odkryjesz: Nasz organizm nie jest kruchą maszyną, którą trzeba nieustannie i obsesyjnie uzupełniać do określonego poziomu. Obejrzyj film, […]

#płatnawspółpraca Przeciętnie wykonujesz 20 tysięcy oddechów dziennie. Co trafia wtedy do Twoich płuc? Zimą to często toksyczny koktajl pyłów PM10, PM2.5 i rakotwórczego benzo(a)pirenu, który przenika prosto do krwiobiegu, niszcząc płuca, serce i mózg. Dlaczego dr Tomasz Rożek mówi o tym w środku lata? Ponieważ to właśnie teraz podejmujemy decyzje, które zaważą na tym, czym będziemy oddychać zimą. Głównym źródłem smogu są domowe „kopciuchy” i nieocieplone ściany, przez które pieniądze na ogrzewanie dosłownie wylatują nam kominem. Z tego odcinka dowiesz się: Zgłoś się po dofinansowanie: wejdź na stronę czystepowietrze.gov.pl i sprawdź, jak uzyskać nawet do 100% dotacji na ocieplenie domu […]

Czy lądowanie człowieka na Księżycu w 2027 roku jest w ogóle możliwe po spektakularnej eksplozji rakiety New Glenn firmy Blue Origin? W najnowszym przeglądzie wiadomości kosmicznych, Tomasz Rożek i Krzysztof Kurdyła biorą pod lupę wybuchowe zmiany w programie Artemis i analizują, jak zniszczenie kluczowej infrastruktury startowej wpłynie na napięty kalendarz NASA. Sytuacja staje się coraz bardziej skomplikowana, a kluczowe lądowniki mają funkcjonować jedynie jako makiety z ograniczoną funkcjonalnością. W tym odcinku przechodzimy jednak również do bardzo pozytywnych informacji – w tym tych z naszego polskiego podwórka:🔹 Centrum Kosmiczne w kopalni “Wujek”: Poznajcie unikalny projekt badawczy, w który zaangażowani są twórcy […]

#płatnawspółpraca Odnawialne źródła energii przekroczyły w Polsce barierę 50% mocy zainstalowanej. Dlaczego w najbardziej słoneczne dni operator wyłącza wielkie farmy fotowoltaiczne, skazując nas na organiczenia w wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych? W tym odcinku dr Tomasz Rożek nadaje bezpośrednio z Przykony – serca farmy fotowoltaiczno-wiatrowej należącej do Grupy ORLEN. Przejdziemy fascynującą drogę od fizyki atomu krzemu i nowoczesnych, dwustronnych paneli bifacial, przez inżynieryjne zarządzanie flotą wiatraków i unikanie efektu cienia wiatrowego (wake effect), aż po wielkie stacje przesyłowe GPO. Posłuchaj o tym, jak zaawansowane algorytmy SCADA ratują system przed awariami i dlaczego bez gigantycznych magazynów energii BESS transformacja nie będzie […]

Odkryj, jak śląska Kopalnia “Wujek” może zmienić się w jedno z największych w Europie centrów technologii kosmicznych! Zamiast zamykać stare kopalnie i tworzyć z nich skanseny, możemy nadać im zupełnie nowe, innowacyjne życie. Udowadnia to historia arktycznego Ny-Ålesund, gdzie dawna osada górnicza stała się światowym centrum badań nad klimatem i kosmosem. W tym materiale przedstawiam rewolucyjną koncepcję Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego, zlokalizowanego w Kopalni “Wujek” na Śląsku. Dlaczego kopalnia to idealne miejsce dla branży kosmicznej? Jej głębokie, podziemne wyrobiska stanowią “brudne” środowisko (pełne pyłu, pozbawione sygnału GPS i odcięte od świata), które doskonale symuluje surowe warunki panujące na Księżycu czy […]

#płatnawspółpraca Zapotrzebowanie na energię w Polsce bije kolejne rekordy, a przed nami potężne wyzwania klimatyczne. Co musimy zrobić, aby w naszych domach po prostu nie zgasły światła? W tym odcinku dr Tomasz Rożek zabiera słuchaczy ponad 20 kilometrów od brzegu Morza Bałtyckiego, gdzie na wysokości Łeby powstaje Baltic Power – pierwsza polska morska farma wiatrowa, budowana przez Grupę ORLEN i Northland Power. Posłuchaj o fascynujących szczegółach technicznych konstrukcji wbijanych na 35 metrów w morskie dno i dowiedz się, dlaczego wiatr na morzu jest znacznie bardziej stabilny i przewidywalny niż na lądzie. Rozprawiamy się z najpopularniejszymi mitami ekologicznymi i sprawdzamy, jak […]

Porozmawiamy z autorem książki, która pokazuje na przykładach, że nauka podlega podobnym patologiom jak każda inna dziedzina życia społecznego.

#płatnawspółpraca Słyszałeś kiedyś, jak brzmi rewolucja? Dzisiaj zabieram Cię nad Bałtyk, a dokładniej do bazy serwisowej w Łebie. To stąd rusza budowa pierwszej polskiej morskiej farmy wiatrowej. Zapnij pasy, bo skala tego inżynieryjnego przedsięwzięcia dosłownie rzuca na kolana. Dlaczego musimy przenieść produkcję prądu na pełne morze i to w tempie ekspresowym? Według niektórych prognoz do 2040 roku Polska przejdzie gigantyczną elektryfikację przemysłu i transportu – nasze zapotrzebowanie na energię skoczy ze 165 TWh do 270 TWh rocznie. Ponieważ stare elektrownie węglowe będą sukcesywnie wyłączane, grozi nam potężna luka energetyczna. Czy stabilny, morski wiatr i nowoczesna technologia offshore są w stanie […]

Dlaczego aż 19 laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ścisłych urodziło się w Polsce, ale żaden z nich nie otrzymał jej za badania prowadzone w naszym kraju? Polska stała się największym na świecie dawcą talentów, zmagającym się z potężnym zjawiskiem drenażu mózgów (brain drain). W tym filmie omawiam protest polskich naukowców, którzy postulują o zwiększenie nakładów na naukę do 3% PKB. Obecnie przeznaczamy na ten cel zaledwie około 1,2%, przez co początkujący badacze otrzymują stypendia rzędu 3-4 tysięcy złotych netto i nie są w stanie utrzymać się w dużych miastach. Wyjaśniam, dlaczego ten protest to nie jest zwykła walka o […]