November Music - de interviews

Celliste Maya Fridman is artist-in-residence tijdens November Music 2023. Haar veelzijdigheid en virtuositeit komt tot uiting in een aantal heel uiteenlopende concerten met onder meer violist Garth Knox, pianist Maarten van Veen, elektronica-wizard LudoWic, het koor Capella Brabant en violiste Merel Vercammen. Maya zal niet alleen als cellist te horen zijn, ook als componist doet zij zich gelden. In dit interview vertelt ze over de verschillende projecten waarbij ze betrokken is tijdens November Music.

Altsaxofonist Ben van Gelder wordt geprezen als ambitieuze vernieuwer die invloeden uit de moderne jazz en klassieke muziek laat samenvloeien. Tijdens November Music 2023 presenteert hij zijn nieuwste album Manifold, een suite met het kerkorgel als centraal instrument. In de band onder meer organist Kit Downes, zanger Fuensanta, basklarinettist Joris Roelofs, trompettist Jean-Paul Estiévenart, saxofonist Hristo Goleminov en Ben van Gelder zelf. In dit interview licht Ben het project toe: de keuze voor het kerkorgel, zijn manier van werken, de geweldige musici met wie hij werkt, hoe je een jazzband en een kerkorgel bij elkaar houdt, en meer.

In de film-installatie Juxtaposition van componist Simon Burgers en videokunstenaar Rainer Hensel wordt een poëtische verbeelding van onze tijd voorgesteld. De film toont een Nederland vol tegenstellingen waarin onze stedelijke omgeving en de steeds schaarser wordende natuur een hoofdrol opeisen. In Juxtaposition komen prachtige natuurbeelden voorbij, maar ook bespiegelende poëzie van James Joyce. De film is een 'videotrack' bij de compositie 'Ten' voor harp solo, van Simon Burgers, uitgevoerd door Anneleen Schuitemaker van het Koninklijk Concertgebouworkest. De filminstallatie is gedurende November Music in alle rust te bekijken en te beluisteren in de Serre van de Verkadefabriek.

Op zaterdag 11 november is in de Verkadefabriek een live uitvoering van de compositie Ten (première) door harpiste Rosetta Schade en wordt Juxtaposition op groot scherm vertoond. Beeldend kunstenaar Philip Akkerman geeft een lezing over het gedachtengoed van Schopenhauer met als titel Wat Schopenhauer ons te zeggen heeft over muziek en contraire posities.

Tijdens de Muziekroute (op 5 november) is een beknopte versie van Burgers' 'Morfine' op tekst van Adriaan van Dis - die dit lange epische gedicht zelf voordraagt - mee te maken.

Uitvoerig gesprek met de programmeur van November Music, het jaarlijks festival in Den Bosch voor 'Muziek van nu door de makers van nu' (zoals hun terechte slogan luidt). Bert is ruim een kwart eeuw verantwoordelijk voor de programmering van het festival (na volgend jaar neemt hij afscheid) en hij zet zijn enorme ervaring in om een gevarieerd, aantrekkelijk maar ook altijd gedurfd en vernieuwend festivalprogramma te presenteren. In dit gesprek aandacht voor enkele highlights uit die programmering: de optredens van John Zorn, het door Aart Strootman gecomponeerde Bosch Requiem 2023, artist-in-residence Maya Fridman, de programmering voor kids, de Muziekroute en de toekomst van het festival.

Orkest De Ereprijs en slagwerker Konstantyn Napolov brachten op 5 november 2022 een spektakel met splinternieuwe muziek: vijf internationale componisten schreven werk voor de combinatie van slagwerker en De Ereprijs - een ensemble met veel blazers en gitaren. Konstantyn Napolov zocht de grenzen van de mogelijkheden voor een slagwerker - een ware marathon. De componisten van wie werk werd gespeeld waren Moritz Eggert (D), Peter Adriaansz (NL), Tansy Davies (VK), Componist des Vaderlands Martin Fondse (NL) en jong talent Martín Francisco Mayo (VES/VS/NL). In hun muziekstukken gebruiken zij zowel reguliere slagwerkinstrumenten als alles wat daartoe kan dienen - 76 instrumenten in totaal!

Componist Martijn Padding schreef het werk Stylus Fantasticus dat met veel bijval in première ging op het Internationale Orgelfestival in Haarlem. Dit nieuwe Padding concerto is geschreven voor het Castello Consort en het voor hen gebouwde gloednieuwe draagbare Italiaanse orgel. Daarnaast was van Padding nog een werk te horen tijdens November Music 2022: Schumann’s Last Procession, in de bewerking voor bastrombone en strijkkwartet. Dat werk kent een bizar en aangrijpend achtergrondverhaal, dat Martijn in dit interview uit de doeken doet.

Het Nederlandse trio TEMKO (gitarist Aart Strootman, bassist Fred Jacobsson, en slagwerker Ramon Lormans) neemt een unieke positie in binnen het Nederlandse ensemblelandschap. Het eigenzinnige drietal beweegt zich vrij tussen gecomponeerde muziek, minimal, ambient, progrock, microtonaliteit en improvisatie. TEMKO speelt veelal eigen werk, maar ze pakken ook verrassend uit met spectaculaire bewerkingen van classics als Terry Riley’s synthesizermeesterwerk Shri Camel. In 2019 gooiden ze hoge ogen met hun uitvoering van W.A.L.L. van Aart Strootman, in samenwerking met Slagwerk Den Haag. In het verleden werkte ze ook samen met jazzcomponist Nik Bärtsch en het Stargaze ensemble. Tijdens November Music 2022 speelde TEMKO nieuw werk, waaraan in de voorgaande drie jaar gewerkt is.

Een gesprek met Aart Strootman door Aad van Nieuwkerk en Anne-Maartje Lemereis.

De Australisch-Nederlandse componist Kate Moore schreef tijdens de corona-pandemie, in 2021, Hedera voor achtstemmig a capella koor en Ad Parnassum. Kate Moore heeft haar persoonlijke visie op het menselijk bestaan en haar ontzag voor de tegelijk kwetsbare en machtige natuur in haar muziek verwerkt. In Hedera (klimop) verklankt Moore de triomf van een schraal en gebarsten land dat net als een klimop weer ontwaakt en een helende kracht tentoonspreidt. Als teksten voor haar tweedelige koorwerk Hedera, koos Moore antieke gebeden uit de tijd van vóór onze jaartelling. Zij vereren Moeder Aarde als de bron van leven, energie en voedsel.

Componiste (en celliste) Bianca Bongers schreef een stuk voor harp waarbinnen een ensemble - het Adapter Ensemble in dit geval - een rol kreeg. In het door Bianca gevolgde compositieproces speelt het visuele element, met name van geometrische vormen, altijd een belangrijke rol. Voor A Jewel to the Harp gebruikte ze zelfs letterlijk een fysiek, driehoekig, bijna pyramide-vormig model. Het allerbelangrijkste - en vanaf het begin ook het doel van het componeren - is het klinkend resultaat. De première van A Jewel to the Harp met ensemble tijdens November Music werd voorafgegaan door de presentatie van de eerste volledig aan haar werk gewijde CD: Surrounded by Air. Interview door Aad van Nieuwkerk en Anne-Maartje Lemereis.

They have waited long enough is een voorstelling waarvoor drie componistes - Annelies van Parys, Aftab Darvishi en Calliope Tsoupaki, nieuw werk sdchreven voor drie vrouwen die al te lang in de schaduw hebben moeten afwachten: in de schaduw van de Griekse mythologie. Auteur Gaea Schoeters schreef een tekst om deze vrouwen eindelijk recht te doen. Met sopraan Katharine Dain, en drie muzikale solisten op klarinet, duduk en qanun, samen met het Ragazze Quartet.