OVT

264 jaar geleden sloeg het VOC-schip de Westerbeek kapot tegen de hoge kliffen van de Faeröer. Er kwamen elf bemanningsleden om, maar de overlevende Nederlandse schipbreukelingen zorgden voor een geboortegolfje op de archipel tussen Schotland en IJsland. Documentairemaker Marten Minkema reisde naar de Faeröer-eilanden, zocht naar nazaten van de dappere Hollanders, en reconstrueerde de stranding.

Het Oranjehotel in Scheveningen was de meest beruchte strafgevangenis tijdens de Bezetting. Verzetsmensen en andere goede vaderlanders zaten er vast en werden hardhandig verhoord door de nazi’s. Deze week werd bekend dat er een herinneringscentrum komt. Het Oranjehotel wordt memorieplek van goed Nederland en fout Duitsland. Historicus Bas von Benda-Beckmann komt praten over het Oranjehotel.

De wet van Godwin, dat in elke kwestie vroeg of laat Hitler of de nazi's erbij gesleept worden, bleek deze week ook weer van toepassing in het debat over het nut van referenda. 'Laten we naar 1936 kijken. Dan zie je dat veel dictators, waaronder Hitler, graag referenda hielden', aldus PvdA'er Elly de Jong eerder deze week. En wat blijkt, de fractievoorzitter PvdA Midden-Delfland heeft een punt. Hitler was verzot op volksraadplegingen.We praten erover met historicus Wim Berkelaar.

Hitlers volksraadplegingen; De dochter van Stalin; De column van John Jansen van Galen; Het nut van mensenoffers; Warhols roadtrip.

De Panamapapers hangen als een molensteen om de nek van menig persoon die zogezegd creatief omging met belastingheffingen. Een vorm van creativiteit die al een lange geschiedenis kent, zo weet Roel Janssen. NRC-journalist en belastingstroomkenner Roel Janssen is te gast over de geschiedenis van de belastingontwijking.

Belastingontwijking; Gevangen in het Oranjehotel; Het Spoor Terug; De Westerbeek.

In 1963 maakte de jonge Andy Warhol een roadtrip van New York naar L.A over de beroemde Route 66. Het was de tijd van de Campbell-soepblikken, Marilyn Monroe-zeefdrukken en vele billboards met reclame in felle kleuren. Warhol zag ze, onderging de ervaring van het reizen, en ontdekte zichzelf als toekomstig koning van de popart. Over Warhols reis schreef journaliste Deborah Davis Andy Warhols roadtrip, dat recent bij Meulenhoff uitkwam in vertaling. Amerikakenner Jan Donkers las het, en is te gast.

In veel vroege beschavingen waren mensenoffers een doodnormaal en noodzakelijk middel om de goden gunstig te stemmen. Maar voor historici blijft het een mysterie waarom die beschavingen toch tot zulke drastische maatregelen moesten overgaan – waarom moest een maagd, kind of slaaf gedood, terwijl vandaag de dag de goden genoegen nemen met kaarsjes, een schietgebed of ten hoogste een lam? Nieuw-Zeelandse wetenschapers denken na een groot onderzoek eindelijk een antwoord te hebben gevonden op die vraag. Te gast is godsdiensthistoricus Jan Bremmer, die het boek The Strange World of Human Sacrifice samenstelde en onderzoek deed naar mensenoffers bij de oude Grieken.

De column is deze week van Nelleke Noordervliet

Vikingen zijn ‘in’. History Channel zendt vanaf deze maand het vierde deel uit van de serie The Vikings met ex-onderbroekmodel Travis Fimmel in de hoofdrol. Een serie over bloederige veldslagen waarin ook de Vikingvrouw ten strijde trekt. Opwindende televisie, maar klopt het ook? Scandinavist Arend Quak is te gast.