Op 29 januari opent in de Hermitage Amsterdam de tentoonstelling 'Russische Avant-garde. Revolutie in de kunst'. Michal Citroen was ter voorbereiding van deze tentoonstelling in St. Petersburg, en reconstrueerde hoe de werken van grote Russische kunstenaars als Malevitsj en Kandinsky terecht kwamen op porseleinen gebruiksvoorwerpen. Meer hierover in Het Spoor Terug. Verder: Wim Berkelaar bespreekt nieuw verschenen historische boeken, OVT 30-01-22.

Het was groot nieuws deze week. Na jaren speuren heeft een internationaal 'coldcase-team' ontdekt wie Anne Frank zou hebben verraden: een bestuurslid van de Joodse Raad. Maar het onderzoek bevat wel heel veel losse eindjes en aannames, vinden historische deskundigen. Een gesprek met historici David Barnouw en Bart van der Boom. Verder bespreekt antropoloog Sinan Çankaya Edward Saids beroemde boek 'Oriëntalisme', OVT 23-01-22.

De Tentoonstelling en het boek Kikkers en kaaskoppen van het Rijksmuseum toont buitenlandse spotprenten uit 1650-1800 met daarin Nederlanders als kikker, kaaskop, gewetenloze opportunist of roodharige barbaar. Daniel Horst over wat deze karikaturen zeggen over het buitenlandse beeld van de Nederlander. Verder in Het Spoor Terug: De brief, de vierde en laatste aflevering van Bloody Sunday in Roermond. Online gaat de zoektocht van podcastmaker Frans Pollux verder. Aflevering 5 Kat in 't bakkie? verschijnt binnenkort en is te beluisteren in de podcast, OVT 23-01-22

Deze week is het 500 jaar geleden dat Adrianus van Utrecht tot de enige Nederlandse paus ooit werd benoemd. In Rome staat hij nog altijd bekend als ‘de rare asceet uit het noorden’, die leefde als een arme dorpspastoor en het liefst op een muildier de stad binnenreed. En in Nederland is hij zo goed als vergeten. Daar moet 2022, 'het Adrianusjaar', verandering in brengen.Verder: in Het Spoor Terug de derde aflevering van Bloody Sunday in Roermond, getiteld: Domme terroristen, OVT 16-01-22.

Het zorgde voor veel beroering eerder deze week: het besluit van het Rijksmuseum om de term 'Bersiap' niet te gebruiken bij de tentoonstelling Revolusi! Indonesië onafhankelijk, die in februari 2022 geopend wordt. Het woord zou een racistische lading hebben volgens gastcurator Bonnie Triyana. Historici Lara Nuberg en Remco Raben bespreken de herkomst van 'Bersiap' en of dit besluit terecht is. Verder: Hubert Smeets over het schrikbeeld van een mogelijk totalitair monsterverbond tussen China en Rusland, Maaike van Charante over 'Het verdriet van de Schilderswijk' en de column van Sana Valiulina, OVT 16-01-22.

De Olympische Zomerspelen in München van 1972 zouden 'de vrolijke Spelen' worden. Maar alles veranderde toen elf Israëlische atleten en een Duitse politieman omkwamen tijdens een gijzeling door een Palestijnse terreurbeweging. Met Rolf Bos, van Een Duitse zomer en atleet Jos Hermens. Verder: historische boeken met Nadia Bouras, de column van Nelleke Noordervliet en Ad van Liempt over De roaring fifties, OVT 09-01-22.

De term ‘vrijheid’ valt sinds het begin van de coronacrisis bijna constant, maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? Over de betekenis van vrijheid wordt al eeuwen gedebatteerd maar heeft de pandemie ons vrijheidsbegrip veranderd? Een gesprek met Annelien De Dijn en Kasper C. Jansen. Verder: de column van John Jansen van Galen, OVT 02-01-22.

Arita Baaijens over de Haagse freule Alexine Tinne, die als eerste westerse vrouw door de Sahara reisde en tot in het hart van Centraal Afrika doordrong. Alles wat ze zag legde ze vast op de gevoelige plaat, naast ontdekkingsreizigster was ze namelijk ook fotograaf.Verder: wegens technische problemen vorige week In Het Spoor Terug nogmaals Bloody Sunday in Roermond #1, OVT 02-01-22.

Kurt Westergaard, de cartoonist die Mohammed met een bom als tulband op zijn hoofd tekende, overleed dit jaar. K. Schippers de schrijver die in het openbaar uit het telefoonboek las alsof het een gedicht was ontviel ons. En zo ook de belangrijke zwarte feministische Amerikaanse schrijfster bell hooks.Zoals ieder jaar blikt OVT terug op personen van cultureel en politiek belang die dit jaar stierven. Ons eigen 'In memoriam 2021' wordt ditmaal verzorgd door Xandra Schutte, hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, historicus en OVT-boekrecensent Wim Berkelaar en historica Nadia Bouras, OVT 26-12-21.

Het bestaansrecht van de Sami, de laatste inheemse bevolkingsgroep van Europa, is lang bedreigd door een hardvochtig assimilatiebeleid. Onlangs begonnen Zweden en Finland daarom waarheidscommissies. Met historicus en Scandinavië-correspondent Anne Grietje Franssen. Verder: in Het Spoor Terug de eerste aflevering van de vierdelige podcastserie 'Bloody Sunday in Roermond' over een aanslag van de IRA in 1990 in Roermond. Gemaakt door podcastmaker Frans Pollux, OVT 26-12-21.