Deze week is het 500 jaar geleden dat Adrianus van Utrecht tot de enige Nederlandse paus ooit werd benoemd. In Rome staat hij nog altijd bekend als ‘de rare asceet uit het noorden’, die leefde als een arme dorpspastoor en het liefst op een muildier de stad binnenreed. En in Nederland is hij zo goed als vergeten. Daar moet 2022, 'het Adrianusjaar', verandering in brengen.Verder: in Het Spoor Terug de derde aflevering van Bloody Sunday in Roermond, getiteld: Domme terroristen, OVT 16-01-22.

Het zorgde voor veel beroering eerder deze week: het besluit van het Rijksmuseum om de term 'Bersiap' niet te gebruiken bij de tentoonstelling Revolusi! Indonesië onafhankelijk, die in februari 2022 geopend wordt. Het woord zou een racistische lading hebben volgens gastcurator Bonnie Triyana. Historici Lara Nuberg en Remco Raben bespreken de herkomst van 'Bersiap' en of dit besluit terecht is. Verder: Hubert Smeets over het schrikbeeld van een mogelijk totalitair monsterverbond tussen China en Rusland, Maaike van Charante over 'Het verdriet van de Schilderswijk' en de column van Sana Valiulina, OVT 16-01-22.

De Olympische Zomerspelen in München van 1972 zouden 'de vrolijke Spelen' worden. Maar alles veranderde toen elf Israëlische atleten en een Duitse politieman omkwamen tijdens een gijzeling door een Palestijnse terreurbeweging. Met Rolf Bos, van Een Duitse zomer en atleet Jos Hermens. Verder: historische boeken met Nadia Bouras, de column van Nelleke Noordervliet en Ad van Liempt over De roaring fifties, OVT 09-01-22.

De term ‘vrijheid’ valt sinds het begin van de coronacrisis bijna constant, maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? Over de betekenis van vrijheid wordt al eeuwen gedebatteerd maar heeft de pandemie ons vrijheidsbegrip veranderd? Een gesprek met Annelien De Dijn en Kasper C. Jansen. Verder: de column van John Jansen van Galen, OVT 02-01-22.

Arita Baaijens over de Haagse freule Alexine Tinne, die als eerste westerse vrouw door de Sahara reisde en tot in het hart van Centraal Afrika doordrong. Alles wat ze zag legde ze vast op de gevoelige plaat, naast ontdekkingsreizigster was ze namelijk ook fotograaf.Verder: wegens technische problemen vorige week In Het Spoor Terug nogmaals Bloody Sunday in Roermond #1, OVT 02-01-22.

Kurt Westergaard, de cartoonist die Mohammed met een bom als tulband op zijn hoofd tekende, overleed dit jaar. K. Schippers de schrijver die in het openbaar uit het telefoonboek las alsof het een gedicht was ontviel ons. En zo ook de belangrijke zwarte feministische Amerikaanse schrijfster bell hooks.Zoals ieder jaar blikt OVT terug op personen van cultureel en politiek belang die dit jaar stierven. Ons eigen 'In memoriam 2021' wordt ditmaal verzorgd door Xandra Schutte, hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, historicus en OVT-boekrecensent Wim Berkelaar en historica Nadia Bouras, OVT 26-12-21.

Het bestaansrecht van de Sami, de laatste inheemse bevolkingsgroep van Europa, is lang bedreigd door een hardvochtig assimilatiebeleid. Onlangs begonnen Zweden en Finland daarom waarheidscommissies. Met historicus en Scandinavië-correspondent Anne Grietje Franssen. Verder: in Het Spoor Terug de eerste aflevering van de vierdelige podcastserie 'Bloody Sunday in Roermond' over een aanslag van de IRA in 1990 in Roermond. Gemaakt door podcastmaker Frans Pollux, OVT 26-12-21.

Godfried Bomans wordt vaak herinnerd als jolige stukjesschrijver, maar hij schreef ook serieuze essays, op luchtige toon dat wel. Acteur en Bomansliefhebber Joost Prinsen haalde ze onder het stof vandaan en verzamelde ze in de bundel In alle ernst, ter ere van de vijftigste sterfdag van de auteur op 22 december. Verder: Nanci Adler over de hoorzittingen rondom mensenrechtenorganisatie Memorial, podcast 'De goudschat van Serooskerke' en de column van Nelleke Noordervliet, OVT 19-12-21.

Chanel Nº 5 werd 100 jaar geleden gelanceerd en is nog steeds een van de meest verkochte parfums. Komt dat door de mythische verhalen, de uitgekiende marketingstrategie of is het de geur zelf die alle trends overleeft? Luister in Het Spoor Terug naar een verhaal van radiomaker Laura Stek met geurwetenschapper Caro Verbeek, geurontwerper Frank Bloem, boekontwerper Irma Boom en ‘perfume professor’ Jessica Murphy. Verder bespreekt Wim Berkelaar zijn selectie van historische boeken voor december, OVT 19-12-21.

Als kerstbonus voor de geïnteresseerde ovt-podcastabonnee zetten we hier de nieuwste aflevering van de podcast ‘Het laatste woord’ neer. Veel luisterplezier! Deze week een aflevering daaruit, afl. 27: Bij Hitlers einde denken we vanzelf aan Bruno Ganz als een hysterische Hitler in de bunker in de film Der Untergang. Maar al in 1947 publiceerde de Britse historicus Hugh Trevor Roper het boek 'De laatste dagen van Hitler', dat leest als een thriller en als een razend knappe analyse van Hitlers nazi-hofhouding. Historicus en boekbespreker van OVT Wim Berkelaar bespreekt de klassieker in gesprek met Jos Palm