Parseh Podcast (پادکست پرسه)

Parseh Podcast (پادکست پرسه)

By Abbas SeyedeinScienceArtsBooksHistory
Download on the App Store
  • Favorites

    110

    Followers

  • Latest release

    2 days ago

  • Typical duration

    47 min

    per episode

Based on Podcast App listening data

All Parseh Podcast (پادکست پرسه) episodes

  • 68- The Human Chain III (زنجیره‌ی انسانی ۳)

    وقتی واکسن ارزان و پایدار در دسترس بود، سوزن‌های دوشاخه تولید می‌شدند و صدها میلیون نفر در سراسر جهان واکسینه شده بودند، چرا آبله هنوز ریشه‌کن نمی‌شد؟ و پس از قطع شدن آخرین حلقهٔ طبیعی این ویروس چندهزارساله، داستانِ آبله چه پاسخی به پرسش اصلی ما دربارهٔ معنای «پیشرفت بشر» می‌دهد؟


    حامی این اپیزود: شامپوهای شائوما

    متن و روایت: عباس سیدین


    مشاهدهٔ‌نسخهٔ تصویری به همراه تصاویر مرتبط

    https://youtu.be/12xLQkAVC78


    «آخرین حلقه» اپیزود ۶۸ پادکست پرسه و بخش سوم و پایانی از پروندهٔ «زنجیرهٔ انسانی» است. در این اپیزود می‌بینیم که چگونه در میانهٔ دههٔ ۱۹۶۰، با آشکار شدن محدودیت‌های منطق «ایمنی گله‌ای» و واکسیناسیون همگانی، صورت‌مسئلهٔ ریشه‌کنی آبله به کل عوض شد: مشکل دیگر کمبود واکسن نبود، بلکه «کمبود اطلاعات» دربارهٔ محل پنهان شدن ویروس بود.

    از تغییر استراتژی در دل جنگ داخلی نیجریه و نبردهای نفس‌گیر میدانی در هند، بنگلادش، اتیوپی و سومالی تا فاجعهٔ آزمایشگاه بیرمنگام و جدال ناتمام قدرت‌های بزرگ بر سر نابودی آخرین نمونه‌های ویروس، این اپیزود روایت پایان یکی از طولانی‌ترین نبردهای تاریخ بشر است.


    در اپیزود «آخرین حلقه» به این محورها می‌پردازیم:

    • بن‌بست ایمنی گله‌ای و هدف ۸۰ درصدی: چرا با وجود صدها میلیون تزریق، واکسیناسیون همگانی نتوانست آبله را ریشه‌کن کند؟ از رقیق کردن ۱۵ برابری واکسن در لیبریا و کیفیت پایین واکسن‌های مایع تا اختلاف میان آمارهای روی کاغذ و واقعیت میدانی در برزیل و جنوب آسیا.
    • تولد استراتژی «جستجو و مهار»: چگونه دکتر ویلیام فِیگی در شرق نیجریه، به جای واکسینه کردن کل جمعیت، با کمک شبکهٔ رادیویی مبلغان مذهبی مسیر حرکت ویروس را ردگیری کرد و در میانهٔ قاچاق واکسن از انبار لاگوس و بحران جنگ بیافرا، غرب آفریقا را زودتر از موعد به نقطهٔ صفر رساند؟
    • نبرد پرپیچ‌وخم هند و بنگلادش: کشف ناگهانی حدود ۱۰ هزار بیمار پنهان در اوتار پرادش و بیهار، استدلال ماندگار پزشک جوان هندی با مثال «خانهٔ آتش‌گرفته» برای قانع کردن وزیر بهداشت، دوراهی اخلاقی شکستن درِ خانهٔ موهان سینگ برای واکسیناسیون اجباری، و انتقال گونی‌های پول نقد با موتور در بنگلادش پس از جنگ و سیل تا مهار بیماری در بدن «رحیمه بانو».
    • شاخ آفریقا و آخرین حلقهٔ طبیعی: از مسیرهای صعب‌العبور اتیوپی و ردگیری آبشخور کوچ‌نشین‌ها در سومالی تا اکتبر ۱۹۷۷ و مهار زنجیرهٔ انتقال طبیعی آبله در بدن «علی ماوو معالین»، سرآشپز بیمارستان مرکا.
    • فاجعهٔ آزمایشگاه بیرمنگام (۱۹۷۸): چگونه یک سال پس از توقف انتقال طبیعی آبله، نشت ویروس در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه بیرمنگام جان «جنت پارکر» را گرفت، به خودکشی مسئول آزمایشگاه انجامید و روند جمع‌آوری نمونه‌های آزمایشگاهی در جهان را تسریع کرد؟
    • معمای ناتمام امروز و فلسفهٔ پیشرفت: چرا پس از اعلام رسمی ریشه‌کنی آبله در سال ۱۹۸۰، آمریکا و روسیه هنوز آخرین نمونه‌های ویروس را در آتلانتا و مسکو نگه داشته‌اند؟ و چرا داستان پیشرفت بشر بیش از آنکه شبیه حرکت در یک مسیر مستقیم باشد، شبیه بالا رفتن از یک راه‌پلهٔ بلند است؟


    ⏱ زمانبندی تقریبی موضوعات:

    00:00 مقدمه و معرفی بخش پایانی پروندهٔ زنجیرهٔ انسانی

    01:06 معرفی حامی این اپیزود (شامپوهای شائوما)

    02:41 منطق «ایمنی گله‌ای» و هدف ۸۰ درصدی؛ چرا واکسیناسیون همگانی کافی نبود؟

    09:42 چالش کیفیت واکسن و اختلاف آمار با واقعیت؛ از لیبریا و برزیل تا جنوب آسیا

    16:27 تغییر صورت‌مسئله؛ کمبود اطلاعات به جای کمبود واکسن و حاشیهٔ «Last Inch» سولژنیتسین

    18:16 نیجریه ۱۹۶۶؛ دکتر ویلیام فِیگی و تولد استراتژی «جستجو و مهار» با رادیوی مبلغان

    25:35 قاچاق واکسن از انبار لاگوس، جنگ بیافرا و رسیدن غرب آفریقا به نقطهٔ صفر (۱۹۷۰)

    33:55 نبرد هند؛ کشف ۱۰ هزار بیمار پنهان در اوتار پرادش و بیهار و استدلال «خانهٔ آتش‌گرفته»

    44:48 همکاری شرکت فولاد تاتا، ماجرای موهان سینگ و دوراهی اخلاقی واکسیناسیون اجباری

    49:25 آخرین بیمار هند (سایبان بی‌بی) و نبرد پرآشوب بنگلادش تا رحیمه بانو

    55:49 شاخ آفریقا؛ از مسیرهای قاطررو در اتیوپی و ردگیری آبشخورها تا جنگ اتیوپی و سومالی

    58:56 اکتبر ۱۹۷۷؛ مهار آخرین حلقهٔ طبیعی آبله در بدن علی ماوو معالین در سومالی

    1:01:26 جمع‌آوری ویروس‌ها از آزمایشگاه‌ها، فاجعهٔ آزمایشگاه بیرمنگام (جنت پارکر) و اعلام رسمی ریشه‌کنی

    1:07:18 جدال ناتمام بر سر دو نمونهٔ باقی‌مانده در آمریکا و روسیه؛ سلامت عمومی در برابر امنیت و سلاح زیستی

    1:14:46 جمع‌بندی پروندهٔ زنجیرهٔ انسانی؛ پیشرفت به‌مثابه «نبودن» و بالا رفتن از یک راه‌پلهٔ بلند


    🌐 دنبال کنید:

    • اینستاگرام: https://www.instagram.com/parsehpodcast
    • تلگرام: https://t.me/parsehpodcast
    • توییتر (ایکس): https://x.com/ParsehP

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 19 min
  • 67- The Human Chain II (زنجیره انسانی ۲)

    هنگامی که ادوارد جنر در اواخر قرن هجدهم نشان داد که می‌توان با آبلهٔ گاوی در برابر آبلهٔ انسانی ایمنی ایجاد کرد، به نظر می‌رسید بزرگ‌ترین مانع برداشته شده است؛ اما چرا از کشف واکسن تا ریشه‌کنی آبله نزدیک به دو قرن طول کشید؟


    نویسنده، پژوهشگر و راوی: عباس سیدین

    اسپانسر این اپیزود: شامپوهای شاوما


    🎥 نسخهٔ تصویری این اپیزود را می‌توانید در کانال یوتیوب پادکست پرسه تماشا کنید:

    https://youtu.be/E1M9O9l8xAs


    در اپیزود دوم از پروندهٔ سه‌قسمتی «زنجیرهٔ انسانی» با عنوان «سفر ایمنی»، داستان پرپیچ‌وخم تبدیل شدن واکسن از یک «ایده و آزمایش محلی» به یک «شبکه و تکنولوژی جهانی» را دنبال می‌کنیم.

    در قرن نوزدهم، واکسن در گرما و سفرهای طولانی فاسد می‌شد و هنوز هیچ زیرساخت استاندارد، زنجیرهٔ سرد یا سیستم اداری مدرنی وجود نداشت. از سوی دیگر، حتی وقتی واکسن سالم به مقصد می‌رسید، عبور دادن آن از فاصلهٔ چند سانتی‌متریِ میان «دست پرستار تا بازوی انسان» نیازمند چیزی بود که در هیچ شیشه‌ای بسته‌بندی نمی‌شد: اعتماد.


    در اپیزود در بین این داستان‌ها پرسه می‌زنیم::

    • زنجیرهٔ انسانیِ بازو به بازو: ماجرای «واکسینوف» در روسیه و سفر دریایی دکتر بالمیس برای رساندن واکسن از اقیانوس اطلس به قارهٔ آمریکا و فیلیپین با کودکان یتیم
    • سرگذشت پرماجرای واکسن در ایران: نخستین آبله‌کوبی‌ها در بوشهر و تهران و اقدام پیشگامانهٔ عباس میرزا در آذربایجان، گزارش‌های روزنامه‌ها، و فرمان واکسیناسیون رایگان امیرکبیر
    • دوراهیِ آزادی فردی و خیر جمعی: نگاهی به مقاومت‌های مذهبی، سنتی و مدنی در برابر واکسن
    • پارادوکس آمار و بهداشت عمومی: چرا هرچه برنامه‌های واکسیناسیون بزرگ‌تر و موفق‌تر به نظر می‌رسید، پیدا کردنِ آخرین موارد پنهانِ بیماری دشوارتر می‌شد؟
    • همکاری در دل جنگ سرد: ابداع واکسن خشکِ مقاوم به گرما توسط لزلی کولیر، پیشنهاد ویکتور ژدانوف در سال ۱۹۵۸، تصویب طرح ریشه‌کنی جهانی، و مدیریت متفاوت دونالد هندرسون
    • تکنولوژی‌های سرنوشت‌ساز و بن‌بست پایانی: داستان جت اینجکتور ارتش آمریکا و اختراع شاهکار ۵ دلاری «سوزن دوشاخه».


    زمانبندی تقریبی اپیزود ۶۷:

    00:00 مقدمه و معرفی بخش دوم پرونده زنجیره انسانی

    02:18 معرفی حامی اپیزود: شامپوهای شاوما

    03:05 تفاوت «کشف علمی» و «ساخت تکنولوژی»

    05:30 چالش حمل‌ونقل واکسن زنده در قرن هجدهم

    07:22 روش «بازو به بازو» و داستان واکسینوف در یتیم‌خانه روسیه

    09:13 سفر بالمیس؛ انتقال واکسن آبله از اقیانوس اطلس با زنجیره انسانی ۲۲ کودک یتیم

    12:44 دوراهی اخلاقی زنجیره انسانی؛ منفعت جمعی در برابر حق انتخاب کودکان و انگیزه‌های استعماری

    15:05 مقایسه زنجیره نامرئی سلامت امروز با دنیای بی‌استاندارد قرن نوزدهم

    18:10 عوارض واقعی، شایعات عجیب و بحران اعتماد عمومی به واکسیناسیون

    20:09 ورود بالمیس به آمریکای لاتین و تولد اولین زیرساخت‌های بهداشت عمومی

    22:34 تاریخچه آبله‌کوبی در ایران؛ از دکتر اندرو جوکس در بوشهر و عباس‌میرزا تا کرمانشاه

    28:04 از انتخاب شخصی تا اجبار دولتی؛ قوانین واکسیناسیون در بریتانیا و فرمان امیرکبیر

    30:17 مخالفت‌های طب سنتی، باورهای مذهبی و جنبش‌های ضدواکسن در ایران و انگلستان

    35:13 چالش «چند سانتی‌متر آخر»؛ بحران اعتماد، نگاه استعماری و خطای آمارهای واکسیناسیون

    40:57 تحولات قرن بیستم؛ ساخت واکسن خشک و مقاوم به گرما و رویای ریشه‌کنی آبله

    47:14 دیپلماسی جنگ سرد؛ اتحاد آمریکا و شوروی در سازمان جهانی بهداشت برای ریشه‌کنی آبله

    55:46 دونالد هندرسون و مدیریت یک پروژه جهانی با تیم ۹ نفره در ژنو

    1:01:51 انقلاب ابزارهای تزریق؛ از «جت اینجکتور» ارتش آمریکا تا شاهکار «سوزن دوشاخه»

    1:06:35 چرا پوشش ۸۰ درصدی واکسیناسیون انبوه برای ریشه‌کنی آبله کافی نبود؟

    1:12:36 پایان‌بندی اپیزود ۶۷


    منابع این پرونده:

    • Scourge: The Once and Future Threat of Smallpox – Jonathan Tucker
    • Angel of Death: The Story of Smallpox – G. Williams
    • Smallpox: The Death of a Disease: The Inside Story of Eradicating a Worldwide Killer – D. A. Henderson
    • House on Fire: The Fight to Eradicate Smallpox – William Foege
    • بررسی شیوع بیماري آبله و روند آبلهکوبی در فارس در دورهي پهلوي اول – سلیمان حیدری،‌ بنفشه ضرابی ۱۴۰۱
    • آبله و آبله‌کوبی: روایتی از تحول نظام سلامت در عصر قاجار – رابابه معتقدی ۱۴۰۴
    • آبله‌کوبی در ایران:‌ سابقه، روش‌ها، مخالفت‌ها – مصطفی کریمخان زند – ۱۳۹۱
    • The study Condition of Public Hygiene and Treatment in Rasht City the PahlaviI period (1925-1941) - Mohammad Shoormeij, Reza Fakhari Mishamandi 2024
    • Discourse Conflict and the Transition from Traditional to Modern Medicine in the Management of Smallpox in Qajar-era Iran – Javad Alipoor Silab 2026

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 14 min
  • 66- The Human Chain I (زنجیره‌ی انسانی ۱)

    چگونه در تمام طول تاریخ، بشر توانست تنها یک بیماری عفونی انسانی را برای همیشه از روی زمین محو کند؟ و این پیروزی چه چیزی دربارهٔ معنای «پیشرفت» به ما می‌گوید؟


    🎥 نسخهٔ تصویری این اپیزود (به همراه برخی تصاویر مرتبط) را می‌توانید در کانال یوتیوب پادکست پرسه تماشا کنید.

    https://youtu.be/863EbH8vDg8


    نویسنده و راوی: عباس سیدین

    اسپانسر این اپیزود: شامپوهای شاوما


    «روزگار آبله» بخش اول از پروندهٔ سه‌قسمتی «زنجیرهٔ انسانی» در پادکست پرسه است. در این پرونده، از پرسه‌هایم در لابلای کتاب‌ها، داستان بیماری آبله را دنبال می‌کنم؛ ویروسی که هیچ ناقل و میزبان دیگری به جز انسان نداشت و هزاران سال در یک زنجیرهٔ پیوسته از نفسی به نفس دیگر همراه تاریخ بشر آمد، تا روزی که سرانجام در اکتبر ۱۹۷۷ در شهر مرکا در سومالی، این زنجیره در بدن آخرین بیمار طبیعی آبله به نام «علی ماوو معالین» متوقف شد.


    به روزگاری بر‌می‌گردیم که آبله نه یک بحران مقطعی، بلکه بخشی از جریان عادی زندگی بود. دورانی که آبله میان تولد و مرگ می‌نشست، سالانه صدها هزار کودک را به کام مرگ می‌فرستاد و ...


    در اپیزود «روزگار آبله» به این موضوعات می‌پردازیم:

    • آخرین بیمار: روایت اتفاق ساده اما تاریخ‌سازی که در اکتبر ۱۹۷۷ در سومالی رخ داد.
    • زیستن در جهانِ آبله: تضاد دردناک مراقبت خانوادگی و خطر سرایت تا تأثیر آبله بر ازدواج، استخدام خدمتکاران دارای مصونیت و شکل‌گیری دانشگاه‌های قارهٔ آمریکا.
    • آبله در ایران: نگاهی به گزارش‌های تاریخی همه‌گیری آبله در اصفهان، مرند، کرمان و کردستان و تأثیر آن بر جمعیت ایران.
    • از آیین‌ها تا مایه‌کوبی (Variolation): چگونه بشر قرن‌ها پیش از شناخت میکروب‌ها، در هند، چین، ایران، آفریقا و عثمانی یاد گرفت با وارد کردن کنترل‌شدهٔ بیماری به بدن افراد سالم، در برابر آبله مصونیت ایجاد کند؟
    • سفر پُرماجرای دانش: داستان «اونه‌سیموس» (بردهٔ آفریقایی) و کشیش «کاتن ماتر» در همه‌گیری ۱۷۲۱ بوستون، و تلاش «لیدی مری مونتگیو» برای انتقال دانش پیرزن‌های استانبول به دربار انگلستان و آزمایش آن روی زندانیان محکوم به اعدام.
    • دوراهی‌های اخلاقی و فلسفی: چرا مخالفت پزشکان و مؤمنان با مایه‌کوبی در قرن هجدهم، صرفاً ناشی از جهل نبود؟
    • تولد واکسن: تجربهٔ شیردوش‌های انگلیسی، آزمایش «بنجامین جستی» و روایت‌های آبلهٔ گاوی و شتری در بلوچستان ایران؛ و آزمایش تاریخی «ادوارد جنر» روی «جیمز فیپس» در سال ۱۷۹۶.


    زمانبندی تقریبی پیزود ۶۶

    00:00 معرفی اپیزود ۶۶

    01:24 معرفی حامی اپیزود: شامپوهای شاوما

    02:58 داستان «علی مائو معالین»؛ آخرین بیمار آبله در تاریخ

    05:16 معنای پیشرفت بشر

    11:05 تراژدی مراقبت از بیمار در خانواده

    16:10 آمار مرگ‌ومیر کودکان، نقش آبله در شکل‌گیری دانشگاه هاروارد

    22:58 الهه‌های آبله و قرنطینه پیش از کشف میکروب

    26:20 تاریخچه «مایه‌کوبی» (واریولاسیون)؛ از برهمن‌های هند و چین باستان تا عشایر ایران

    33:46 داستان «اونزیموس» و کشیش کاتن ماتر؛ ورود دانش آفریقایی مایه‌کوبی به آمریکا

    37:30 همه‌گیری ۱۷۲۱ بوستون؛ نبرد پزشکان، بمب دست‌ساز و دوراهی‌های اخلاقی مایه‌کوبی

    46:25 لیدی مری مونتاگو؛ سفری که روش مایه‌کوبی عثمانی را به دربار بریتانیا آورد

    55:19 آزمایش روی محکومان به اعدام و کودکان یتیم

    1:01:32 کاترین کبیر، و بن‌بست بزرگ مایه‌کوبی سنتی

    1:06:56 راز شیردوشان گلاسترشر، آزمایش بنجامین جستی و آبله شتری در بلوچستان ایران

    1:12:09 ادوارد جنر، آزمایش روی جیمز فیپس و تولد واژه «واکسن» از دل آبله گاوی

    1:19:46 پایان‌بندی اپیزود


    منابع این پرونده:

    • Scourge: The Once and Future Threat of Smallpox – Jonathan Tucker
    • Angel of Death: The Story of Smallpox – G. Williams
    • Smallpox: The Death of a Disease: The Inside Story of Eradicating a Worldwide Killer – D. A. Henderson
    • House on Fire: The Fight to Eradicate Smallpox – William Foege
    • بررسی شیوع بیماري آبله و روند آبلهکوبی در فارس در دورهي پهلوي اول – سلیمان حیدری،‌ بنفشه ضرابی ۱۴۰۱
    • آبله و آبله‌کوبی: روایتی از تحول نظام سلامت در عصر قاجار – رابابه معتقدی ۱۴۰۴
    • آبله‌کوبی در ایران:‌ سابقه، روش‌ها، مخالفت‌ها – مصطفی کریمخان زند – ۱۳۹۱
    • The study Condition of Public Hygiene and Treatment in Rasht City the PahlaviI period (1925-1941) - Mohammad Shoormeij, Reza Fakhari Mishamandi 2024
    • Discourse Conflict and the Transition from Traditional to Modern Medicine in the Management of Smallpox in Qajar-era Iran – Javad Alipoor Silab 2026


    🌐 وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی پرسه:

    • اینستاگرام: https://www.instagram.com/parsehpodcast
    • تلگرام: https://t.me/parsehpodcast
    • توییتر (ایکس): https://x.com/ParsehP
    • وبسایت پرسه: https://www.parsehpodcast.com

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 21 min
  • 65- Conversation گفتگو با رضا امیر درباره‌ی کتاب «چگونه زنده‌ایم»
    ما صرفاً ارابه‌هایی در خدمت «ژن‌های خودخواه» هستیم یا حیات داستانی بسیار پیچیده‌تر دارد؟

    در اپیزود شصت‌وپنجم پادکست پرسه، من (عباس سیدین) با رضا امیر (معلم زیست‌شناسی، مترجم و سازندهٔ پادکست‌های مهرانگیز و گاوگیجه) به بهانهٔ انتشار ترجمهٔ جدید او از کتاب درخشان «چگونه زنده‌ایم؟» (How Life Works) نوشتهٔ فیلیپ بال (Philip Ball) هم‌صحبت شده‌ام.

    نسخهٔ ویدیویی این گفتگو را که با تصاویر و ویدیوهای علمیِ کمکی تدوین شده است، می‌توانید در کانال یوتیوب پرسه تماشا کنید.

    اگر این محتواها برایتان مفید است، با سابسکرایب کردن و عضویت در بخش ممبرشیپ کانال یوتیوب پرسه از ادامهٔ این مسیر حمایت کنید.


    دربارهٔ کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» (How Life Works)

    کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» نوشتهٔ فیلیپ بال (نویسنده و پژوهشگر برجستهٔ علم)، یکی از مهم‌ترین آثار سال‌های اخیر در حوزهٔ زیست‌شناسی نوین است که با ترجمهٔ روان و دقیق رضا امیر و ویراستاری علمی دکتر مهدی شفا، در داخل ایران توسط نشر نوین و در خارج از کشور توسط انتشارات هوشیوار منتشر شده است.

    برای دهه‌ها، درک عمومی و حتی دانشگاهی ما از زیست‌شناسی تحت تأثیر استعاره‌هایی مثل «کتاب رمز حیات»، «طرح‌وارهٔ ژنتیکی» و نگاه تقلیل‌گرایانهٔ «ژن خودخواه» (ریچارد داوکینز) قرار داشت؛ دیدگاهی که ژن‌ها را همه‌کاره و سایر اجزای سلول و جاندار را صرفاً ابزارهایی جانبی در خدمت ژن‌ها می‌دانست. فیلیپ بال در این کتاب با تکیه بر جدیدترین یافته‌های زیست‌شناسی مولکولی، زیست‌شناسی تکوینی و زیست‌شناسی سیستمی (Systems Biology) نشان می‌دهد که حیات نه یک خط تولید ماشینیِ ساده از ژن به صفت، بلکه شبکه‌ای پویا، چندسطحی و هدفمند است که در آن «سلول» (و نه ژن به‌تنهایی) واحد بنیادین زنده بودن است.


    زمان‌بندی اپیزود و موضوعات گفتگو:

    00:00 معرفی کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» و رضا امیر

    02:31 ضرورت استفاده از استعاره در زیست‌شناسی و تکامل

    05:00 ریشه شناختی استعاره‌ها و سازوکار ذهن

    09:16 پیرایش ژن (اسپلایسینگ) و خطای استعاره تدوین فیلم

    15:11 رد فرضیه کلاسیک «یک ژن، یک پروتئین»

    18:13 معمای تنوع آنتی‌بادی‌ها و نوترکیبی V(D)J

    24:14 نقد ژن خودخواه داوکینز در زیست‌شناسی سیستمی

    29:48 واحد واقعی حیات و وراثت چیست؟

    34:19 علت زوال و کوچک شدن کروموزوم Y در تکامل

    36:33 نقد تقلیل‌گرایی؛ جایگاه واقعی ژن در سلول

    38:45 چرا سهم ژنتیکی و زیستی ما از مادر بیشتر است؟

    43:46 تکوین جنین و میراث سیتوپلاسمی مادر

    49:09 اپی‌ژنتیک و قحطی هلند؛ انتقال موروثی تروما

    51:55 واحد انتخاب طبیعی؛ صفت تک‌ژنی یا سیستم چندعاملی؟

    57:52 معمای تاخوردگی پروتئین و پارادوکس لوینتال

    01:01:57 قیف آنتروپی و چشم‌انداز سازگاری پروتئین‌ها

    01:06:50 دامنه‌های پروتئینی و تکامل ماژولار

    01:10:34 سازگاری شگفت‌انگیز پروانه مونارک با سم گیاهی

    01:15:33 علیت شبکه‌ای در زیست‌شناسی در برابر جبر خطی

    01:17:08 معمای تعیین جنسیت؛ ژن SRY و پرونده ایمان خلیف

    01:21:24 آیا مفهوم «غیرطبیعی» در زیست‌شناسی وجود دارد؟

    01:24:18 سندروم کارتاژنر و وارونگی عجیب اندام‌های داخلی

    01:27:44 الگوهای تورینگ؛ چرا پنج انگشت داریم؟

    01:29:24 سندروم داون و اهمیت دوز بیان ژن‌ها

    01:33:17 غیرفعال شدن کروموزوم X و راز رنگ گربه‌ها

    01:39:43 علم چگونه خطاهای خود را تصحیح می‌کند؟

    01:42:08 معرفی کتاب «میمون متکبر» اثر کریستین وب

    01:43:40 ترمودینامیک و فیزیک پیدایش حیات؛ نظریه جرمی انگلند

    01:54:05 نقد واژه «انتخاب» در تکامل و پادکست گاوگیجه

    01:57:17 سخن پایانی


    لینک‌ها و منابع اشاره‌شده در این گفتگو

    پادکست‌ها و کانال‌های میزبان و مهمان:

    • نسخه تصویری اپیزود در کانال یوتیوب پرسه
    • ممبرشیپ یوتیوب پرسه / لینک حمایت مالی ریالی
    • پروندهٔ «فقط یک نظریه» (دربارهٔ تکامل در پادکست پرسه)
    • پادکست مهرانگیز (رضا امیر)
    • پادکست گاوگیجه (رضا امیر)


    تهیهٔ کتاب و ناشران:

    • داخل ایران: از وبسایت نشر نوین
    • خارج ایران: از Apple Books | Google Books


    سایر گفتگوهای رضا امیر دربارهٔ کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» که در اپیزود نام برده شد:

    • برنامهٔ «فقط علم» با اجرای عرفان خسروی در کانال شهر کتاب
    • گفتگو با حامد زارعی در کانال یوتیوب او


    کتاب‌های نام‌برده‌شده در این گفتگو:

    1. چگونه زنده‌ایم؟ (How Life Works) – فیلیپ بال | ترجمهٔ رضا امیر (نشر نوین / انتشارات هوشیار)
    2. استعاره‌هایی که با آن‌ها زندگی می‌کنیم (Metaphors We Live By) – جورج لیکاف و مارک جانسون
    3. ژن خودخواه (The Selfish Gene) – ریچارد داوکینز
    4. موسیقی حیات (The Music of Life) – دنیس نوبل
    5. محتوم (Determined) – رابرت ساپولسکی | ترجمهٔ عباس سیدین
    6. حیات چیست؟ (What Is Life?) – اروین شرودینگر
    7. میمون متکبر (The Arrogant Ape) – کریستین وب
    8. هر زیستی در آتش است (Every Life Is on Fire) – جرمی انگلند

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 59 min
  • 64- Limits of Justice III (حدود عدالت ۳)
    حدود عدالت | بخش سوم

    در دو قسمت قبل، به دو دادگاه بزرگ بعد از جنگ جهانی دوم رفتیم؛ نورنبرگ و توکیو. دیدیم که حتی وقتی قاتل و قربانی کاملاً مشخص‌اند، عدالت آن‌قدرها که به نظر می‌رسد ساده نیست.

    اما اگر مسئله دیگر انتخاب میان عدالت و یک ارزش دیگر نباشد چه؟

    اگر اصلاً امکان اجرای عدالت وجود نداشته باشد؟

    اگر تعداد متهمان آن‌قدر زیاد باشد که محاکمه‌ی تک‌تک آنها با همان استانداردی که از یک دادگاه عادلانه انتظار داریم، قرن‌ها طول بکشد چه؟

    در رواندا، بعد از نسل‌کشی، با چنین مسئله‌ای روبه‌رو شدند.

    یک طرف، دادگاهی بین‌المللی بود؛ با قاضی، وکیل، شواهد و تشریفات حقوقی، اما بسیار کند، بسیار پرهزینه و دور از زندگی روزمره‌ی مردمی که قرار بود عدالت برای آنها اجرا شود.

    طرف دیگر، راهی بود که شاید اصلاً نتوان اسمش را یک دادگاه عادلانه گذاشت.

    پس سؤال این قسمت فقط این نیست که «عدالت چیست؟»


    سؤال این است:

    وقتی عدالت کامل ممکن نیست، چقدر می‌توان از استانداردهای عدالت کوتاه آمد؟

    آیا بهتر است یک عدالت ناقص را درباره‌ی میلیون‌ها نفر اجرا کنیم، یا یک عدالت بسیار دقیق را درباره‌ی تعداد محدودی از آنها؟

    اگر برای اجرای درست قانون مجبور شویم صدها هزار نفر را ده‌ها یا حتی صدها سال در انتظار نگه داریم، آیا همچنان داریم عدالت اجرا می‌کنیم؟


    و اگر برای اینکه پرونده‌ها اصلاً به سرانجام برسند، وکیل، بی‌طرفی، اصل برائت یا بعضی دیگر از حقوق متهم را کنار بگذاریم، چه چیزی از خودِ عدالت باقی می‌ماند؟

    شاید تلخ‌ترین سؤال همین باشد:


    اسپانسر این اپیزود: استودیو «به‌نحوی دیگر»

    پادکست‌های «کشو» و «کارت صدا» در کست‌باکس

    روش‌های ارتباط با استودیو به نحوی دیگر:

    • دایرکت اینستاگرام به‌نحوی دیگر: https://www.instagram.com/benahvidigar
    • ایمیل: [email protected]
    • آی‌دی تلگرام: https://t.me/benahvidigar



    مشاهدهٔ نسخهٔ تصویری این اپیزود روی یوتیوب

    مشاهدهٔ پلی‌لیست تصویری این پرونده روی یوتیوب


    منابع این پرونده:

    After Genocide: Memory and Reconciliation in Rwanda - Nicole Fox

    Inside Rwanda's Gacaca Courts: Seeking Justice after Genocide - Bert Ingelaere

    The Gacaca Courts: Post-Genocide Justice and Reconciliation - Phil Clark

    The Crooked Timber of Humanity - Isaiah Berlin

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr
  • 63- Limits of Justice II (حدود عدالت ۲)
    حدود عدالت | بخش دوم

    در قسمت قبل، در دادگاه نورنبرگ به سؤالی رسیدیم که جواب ساده‌ای نداشت:

    اگر عدالت، صلح، امنیت و حقیقت همیشه با هم جمع نشوند، چطور باید انتخاب کنیم؟

    این بار همان سؤال را در جایی دیگر و شاید در موقعیتی حتی دشوارتر دنبال می‌کنیم: دادگاه‌های جنایات جنگی توکیو.

    اینجا دیگر فقط با یک تصمیم سخت روبه‌رو نیستیم.

    اگر قاضی‌ای بگوید: «هیچ‌کس حق ندارد دیگری را به جرم جنایت مجازات کند، مگر اینکه خودش بی‌گناه باشد»، آیا نتیجه‌اش این است که هیچ‌کس را نباید محاکمه کرد؟

    اگر محاکمه‌ی یک نفر بتواند صلح و ثبات یک کشور شکست‌خورده را به خطر بیندازد، آیا نادیده گرفتن عدالت می‌تواند یک تصمیم عادلانه باشد؟

    اگر برای جلوگیری از جنگ بعدی، مجبور شویم جنایتکاران جنگ قبلی را آزاد بگذاریم، قیمت عدالت چقدر است؟

    و اگر پای چیزی به میان بیاید که ممکن است میلیون‌ها نفر را در جنگ آینده نجات دهد، اما تنها راه به‌دست‌آوردنش این باشد که از جنایتکاران جنگی محافظت کنیم، چه؟

    آیا هنوز می‌توانیم بگوییم «این کار غلط است» و تمام؟

    یا باید حساب کنیم که کدام خیر مهم‌تر است؟


    اما اینجا یک مشکل بزرگ‌تر هم هست:

    اصلاً می‌شود عدالت و امنیت را با یک ترازو اندازه گرفت؟

    می‌شود گفت این مقدار بی‌عدالتی، در مقابل این مقدار امنیت می‌ارزد؟

    و اگر نتوانیم اینها را با هم مقایسه کنیم، پس تصمیم اخلاقی را چطور می‌گیریم؟

    شاید ماجرا فقط درباره‌ی آدم‌هایی نباشد که هفتاد سال پیش در توکیو تصمیم می‌گرفتند.

    شاید مسئله این باشد که وقتی خودمان وسط یک بحران هستیم، از کجا بفهمیم تصمیمی که «ضروری» می‌نامیم واقعاً ضروری است؟

    و اگر چند دهه بعد معلوم شود که انتخاب دیگری هم وجود داشته، آن وقت با تصمیم اخلاقی خودمان چه می‌کنیم؟

    این قسمت، ادامه‌ی پرونده‌ی «حدود عدالت» است؛ جایی که سؤال قسمت قبل دیگر فقط این نیست که «عدالت چیست؟»

    بلکه تبدیل می‌شود به سؤال سخت‌تر:


    وقتی عدالت عملاً ممکن نیست، چه باید کرد؟

    و این تازه ما را به قسمت بعدی می‌رساند.


    مشاهدهٔ نسخهٔ تصویری این اپیزود روی یوتیوب

    مشاهدهٔ پلی‌لیست تصویری این پرونده روی یوتیوب


    اسپانسر این اپیزود : Dove

    سایت داو

    اینستاگرام داو



    منابع این اپیزود:

    Judgment at Tokyo: World War II on Trial and the Making of Modern Asia - Gary J. Bass

    Factories of Death: Japanese Biological Warfare, 1932-45 and the American Cover-Up - Sheldon H. Harris

    The Faces of Injustice (The Storrs Lectures Series) - Judith N. Shklar

    The Crooked Timber of Humanity - Isaiah Berlin

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    57 min
  • 62- Limits of Justice I (حدود عدالت ۱)
    حدود عدالت | بخش اول

    عدالت دقیقاً چیست؟

    آیا عدالت یعنی مجازات کردن آدم‌های بد؟

    آیا ممکن است یک حکم کاملاً قانونی باشد، اما عادلانه نباشد؟

    اگر اجرای عدالت، صلح را به خطر بیندازد، کدام را باید انتخاب کرد؟

    اگر گفتن حقیقت، باعث شود اصلاً نتوانیم دادگاه را برگزار کنیم، هنوز باید حقیقت را بگوییم؟


    و یک سؤال از همه سخت‌تر:

    اگر برای رسیدن به یک خیر، مجبور باشیم از خیر دیگری بگذریم، از کجا بفهمیم انتخاب درستی کرده‌ایم؟

    این قسمت ما را به یکی از مهم‌ترین دادگاه‌های تاریخ می‌برد؛ جایی که انسان‌ها بعد از یکی از بزرگ‌ترین فجایع تاریخ، تلاش کردند برای اولین بار در مقیاسی بی‌سابقه میان انتقام، قانون و عدالت انتخاب کنند.

    اما شاید مسئله این نباشد که آنها انتخاب درستی کردند یا نه.


    شاید مسئله این باشد که:

    آیا اصلاً انتخابی وجود داشت که بتواند هم‌زمان عادلانه، قانونی، اخلاقی و ممکن باشد؟

    و اگر چنین انتخابی وجود نداشته باشد، حدود عدالت کجاست؟

    این قسمت، بخش اول از پرونده‌ی «حدود عدالت» است.


    مشاهدهٔ نسخهٔ تصویری این اپیزود روی یوتیوب


    اسپانسر این اپیزود : Dove

    سایت داو

    اینستاگرام داو



    منابع این اپیزود:

    Tyranny on trial - Whitney R. Harris

    Anatomy of the Nuremberg Trials - Telford Taylor

    The Crooked Timber of Humanity - Isaiah Berlin

    Radical Evil on Trial - Carlos Santiago Nino

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    50 min
  • 61 - Parseh Live (اجرای زنده پادکست پرسه)

    ● عنوان اپیزود: مرز باریک میان اندیشه و فاجعه (روایت شومئی اوکاوا و دادگاه توکیو)

    ● تاریخ اجرا: ۱۹ تیر ماه ۱۴۰۵

    ● محل اجرا: اِیت‌پلت (مجموعه‌ی آواپلت)

    روایت اپیزود و مرز میان اندیشه و فاجعه

    تصور کنید در دادگاهی بین‌المللی نشسته‌اید؛ جایی که در میان انبوهی از نظامیان شق‌ورق و سیاستمداران عالی‌رتبه با

    اتهامات سنگین جنایت جنگی، مردی با پیراهن چروک آبی روشن و دمپایی چوبی سنتی نشسته است. ناگهان این مرد خم

    می‌شود و با دست محکم می‌زند به سر کچل ژنرال هیدکی توجو، نخست‌وزیر وقت ژاپن! این تصویر عجیب و

    تکان‌دهنده در بهار ۱۹۴۶ در توکیوی ویران‌شده، تنها آغاز ماجرایی خیره‌کننده است درباره کسی که شاید هیچ گلوله‌ای

    شلیک نکرد، اما بنای فکری یک فاجعه عظیم را بنا کرد.

    اجرای زنده پادکست پرسه در ۱۹ تیر ماه ۱۴۰۵ در اِیت‌پلت (مجموعه‌ی آواپلت)، دعوتی است به تماشای یکی از

    تاریک‌ترین و چالش‌برانگیزترین پرسش‌های تاریخ و فلسفه: آیا متفکری که ایدئولوژی یک جنگ یا فاجعه را

    می‌سازد، به اندازه آن‌که ماشه را می‌کشد در پیشگاه عدالت مسئول است؟

    مسیر شومئی اوکاوا از پسری مشتاق در دوران گذار ژاپن به مدرنیته (عصر میجی) آغاز می‌شود؛ کسی که با خواندن

    آثار مربوط به استعمار فاجعه‌بار بریتانیا در هند، فریاد رهایی‌بخش «آسیا برای آسیایی‌ها» را سر داد. اما این نقد برحق

    علیه استعمار غرب، به مرور در چرخه‌ای از رادیکالیسم، پناه دادن به انقلابیون تبعیدی و توجیه نظری حملات نظامی و

    کودتاها، به ایدئولوژی خطرناک سلطه ژاپن تبدیل شد. هنگامی که دادگاه نورنبرگ با محکوم کردن یولیوس استرایکر

    (ناشر نفرت‌پراکن) برای نخستین بار کلمات را به صورت حقوقی به عنوان سلاح شناخت. پرونده اوکاوا ابعاد

    پیچیده‌تری به خود گرفت؛ به‌ویژه وقتی قاضی رادهابینود پال در رأی اقلیت تاریخی خود، استانداردهای دوگانه

    قدرت‌های فاتح را به چالش کشید.

    اما معمای این پرونده زمانی به اوج می‌رسد که معاینات پزشکی عصب‌شناس دادستانی (سرگرد دانیل جیف)، ابتلای

    اوکاوا به سفلیس عصبی مرحله سه و تخریب قشر پیشانی مغز او را تأیید می‌کند. آیا تفکری که منجر به فاجعه شد

    محصول مغز سالم یک فیلسوف بود یا تخریب تدریجی نورون‌ها توسط باکتری؟ اوکاوا پس از خروج از دادگاه و سال‌ها

    بعد، عمر خود را صرف ترجمه دقیق قرآن و اتحاد ادیان کرد تا در ۲۴ دسامبر ۱۹۵۷ در میان سایه سنگین میراث

    فکری‌اش درگذرد. این اپیزود پرسه، روایتی کاوشگرانه از تقاطع تاریک جنون، اندیشه و مسئولیت انسانی است.


    منابع این اپیزود:


    A Curious Madness - Eric Jaffe

    Nuremberg: Infamy On Trial - Joseph E. Persico

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 22 min
  • 60 - Portrait of a Defeat VII (شمایل یک شکست 7)

    اپیزود 60 – بخش هفتم (آخر) از پرونده‌ی «شمایل یک شکست»

    این پرونده ماجرای شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم و بازسازی دوباره‌ی آن را مرور می‌کنم. شکست خوردن یک ملت چه شکلی است؟ و چطور یک کشور دوباره نوسازی می‌شود؟

    نسخه‌ی تصویری این پرونده را در یوتیوب پرسه می‌توانید ببینید.

    منابع این پرونده:

    Architects of occupation American experts and the planning - Dayna L. Barnes

    Downfall: the end of the Imperial Japanese Empire - Richard B. Frank

    Winners in peace: MacArthur, Yoshida, and postwar Japan - Richard B. Finn

    Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II - John W. Dower

    Hiroshima Diary - Michihiko Hachiya, M.D

    Japan since 1945: from postwar to post-bubble - Timothy S. George, (editor) Christopher Gerteis (editor)

    Japan's Decision to Surrender - Robert J. C. Butow

    Making of Modern Japan - Marius B. Jansen

    Postwar Japan as History - Andrew Gordon (editor)

    Racing the enemy: Stalin, Truman, and the surrender of Japan - Tsuyoshi Hasegawa

    The Birth of Japan's Postwar Constitution - Koseki Shoichi, Ray A. Moore

    Unconditional: The Japanese Surrender in World War II - Marc S. Gallicchio

    War without Mercy - John Dower

    The Cold War: A World History - Odd Arne Westad

     

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 31 min
  • 59- شمایل یک شکست قسمت ششم (نسخه کم‌حجک)

    اپیزود 59– بخش ششم از پرونده‌ی «شمایل یک شکست»

    این پرونده ماجرای شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم و بازسازی دوباره‌ی آن را مرور می‌کنم. شکست خوردن یک ملت چه شکلی است؟ و چطور یک کشور دوباره نوسازی می‌شود؟

    نسخه‌ی تصویری این پرونده را در یوتیوب پرسه می‌توانید ببینید.

    منابع این پرونده:

    Architects of occupation American experts and the planning - Dayna L. Barnes

    Downfall: the end of the Imperial Japanese Empire - Richard B. Frank

    Winners in peace: MacArthur, Yoshida, and postwar Japan - Richard B. Finn

    Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II - John W. Dower

    Hiroshima Diary - Michihiko Hachiya, M.D

    Japan since 1945: from postwar to post-bubble - Timothy S. George, (editor) Christopher Gerteis (editor)

    Japan's Decision to Surrender - Robert J. C. Butow

    Making of Modern Japan - Marius B. Jansen

    Postwar Japan as History - Andrew Gordon (editor)

    Racing the enemy: Stalin, Truman, and the surrender of Japan - Tsuyoshi Hasegawa

    The Birth of Japan's Postwar Constitution - Koseki Shoichi, Ray A. Moore

    Unconditional: The Japanese Surrender in World War II - Marc S. Gallicchio

    War without Mercy - John Dower

    The Cold War: A World History - Odd Arne Westad

     

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    1 hr 18 min