پادکستِ سیالکتیک

پادکستِ سیالکتیک

Download on the App Store

پادکستِ سیالکتیک episodes

  • سیالکتیک: آیا انسان ذاتاً همدل و مهربونه یا خودخواه؟

    این سوال قرنهاست توسط فیلسوفان و محققین به شیوه‌های مختلف پاسخ داده میشه: آیا انسان در اصل موجودی همدل و همکاره که جامعه فاسدش می‌کنه، یا موجودی خودخواه که تمدن مهارش می‌کنه؟
    انسان ظرفیت هر دو رو داره و شرایط تعیین می‌کنند کدام ظرفیت بیشتر بروز پیدا کنه.

    از نظر زیست‌شناختی، ما هم سازوکارهایی برای رقابت، منفعت‌طلبی و حفظ خود داریم و هم ظرفیت‌هایی برای همدلی، همکاری و فداکاری؛ ظرفیت‌هایی که در طول تکامل انسان شکل گرفته‌اند.

    نکتهٔ مهم این است که حتی مهربانی هم همیشه از خودخواهی جدا نیست. ممکنه از کمک به دیگران لذت ببریم، احساس گناه رو کاهش بدیم یا به دنبال تأیید اجتماعی باشیم. اما این به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کنه که تمام رفتارهای نوع‌دوستانه در اصل خودخواهانه‌اند.

    به نظرم سؤال دقیق‌تر اینه: آیا انسان می‌تواند واقعاً برای دیگری ارزش قائل باشد، حتی وقتی هیچ سودی نصیب خودش نمی‌شود؟

    پاسخ من اینه که: بله، احتمالاً. اما اینکه چنین انگیزه‌ای تا چه اندازه مستقل از منافع شخصیه، همچنان محل بحث علمی و فلسفیه.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    24 min
  • سیالکتیک: هنر باید زیبا باشه یا حقیقت رو بیان کنه؟

    گاهی زیبایی خودش حقیقت رو آشکار می‌کنه؛ گاهی هم حقیقت چنان زشته که نمایش صادقانه‌اش، زیبایی رو کنار می‌زنه.

    هنر نه موظفه جهان رو زیباتر از چیزی که هست نشون بده، نه موظفه صرفاً زشتی‌هاش رو افشا کنه.

    معیار هنر بزرگ، به نظرم، اینه که چیزی رو در جهان یا در خودمون آشکار کنه که پیش از اون نمی‌دیدیم؛ چه از مسیر زیبایی، چه از مسیر رنج و زشتی.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    41 min
  • سیالکتیک: نقشهای جنسیتی چطور شکل گرفت؟

    طی هزاران سال، از تعامل بین تفاوت‌های زیستی، تقسیم کار، ساختارهای قدرت و یادگیری فرهنگی شکل گرفتن؛ نه اینکه از ابتدا به شکل امروزی وجود داشته باشن.

    • تقسیم کار در جوامع اولیه: بارداری، شیردهی و تفاوت در میانگین قدرت بدنی احتمالاً بر تقسیم برخی وظایف اثر گذاشت؛ اما شواهد انسان‌شناسی نشون می‌ده این تقسیم کار در همه جوامع یکسان نبوده.

    • کشاورزی و مالکیت: با گسترش کشاورزی، انباشت ثروت و اهمیت انتقال ارث، کنترل ازدواج و باروری زنان در بعضی جوامع اهمیت بیشتری پیدا کرد و نابرابری‌های جنسیتی تقویت شد.

    • قوانین و نهادها: دولت‌ها، نظام‌های حقوقی و برخی سنت‌های مذهبی، در جوامع مختلف، انتظارات متفاوتی از زنان و مردان تثبیت کردن.

    • جامعه‌پذیری: این انتظارات به کودکان آموزش داده شد؛ از نوع لباس و بازی گرفته تا شغل، رفتار عاطفی و مسئولیت‌های خانوادگی.

    این مسیر نه خطی بوده و نه در همه فرهنگ‌ها یکسان. زیست‌شناسی می‌تونه بر بعضی تفاوت‌ها اثر بذاره، اما از اون نمی‌شه نتیجه گرفت که نقش‌های اجتماعی امروز طبیعی، اجتناب‌ناپذیر یا تغییرناپذیرن. اینکه مردان باید نان‌آور باشن یا زنان مسئول اصلی مراقبت از خانواده، تا حد زیادی به تاریخ و ساختار جامعه وابسته است.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    19 min
  • سیالکتیک: چرا گاهی با غریبه‌ها راحت‌تر حرف می‌زنیم؟

    گاهی با غریبه‌ها راحت‌تر حرف می‌زنیم، چون پیش اون‌ها کمتر نگران تصویری هستیم که از ما ساخته می‌شه.

    چند دلیل اصلی داره:

    • ترس کمتر از قضاوت: غریبه‌ها معمولاً گذشته و ضعف‌هامون رو نمی‌دونن و قرار نیست مدت‌ها با پیامد حرف‌هامون زندگی کنیم.

    • آزادی از نقش‌های قدیمی: پیش خانواده و دوستان، در قالب نقش‌هایی مثل آدم قوی، موفق یا منطقی شناخته می‌شیم؛ غریبه‌ها این سابقه رو از ما نمی‌خوان.

    • احتمال کمترِ پیامدهای اجتماعی: ممکنه اعتراف به یک ترس یا اشتباه برای غریبه کم‌هزینه‌تر از گفتنش به کسی باشه که قراره فردا هم ببینیمش.

    • تازگی و کنجکاوی: گفت‌وگو با یک آدم جدید گاهی از الگوهای تکراری روابط روزمره بیرونمون می‌آره.

    البته این همیشه صدق نمی‌کنه؛ بعضی‌ها با نزدیکانشون احساس امنیت بیشتری دارن.

    تناقض جالب اینه که گاهی برای اینکه خودِ واقعی‌مون باشیم، به کسی نیاز داریم که هنوز تصوری از ما نداره.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    18 min
  • سیالکتیک ویژه: کتاب سقوطِ کمونیسمِ شوروی نوشته جرمی اسمیت

    فروپاشی یک امپراتوری، تولد پانزده کشور

    در سال ۱۹۹۱، یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های سیاسی قرن بیستم از هم پاشید و از دل آن، پانزده کشور مستقل بیرون آمدند. این اثر با الهام از Algorithmic Art، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را به زبان داده، هندسه و رنگ روایت می‌کند؛ جایی که یک ساختار عظیم به قطعاتی مستقل تقسیم می‌شود و مرزهای تازه‌ای روی نقشه شکل می‌گیرند. اما پشت این خطوط و رنگ‌ها، فقط تغییر جغرافیا نیست؛ پایان یک ایدئولوژی، جابه‌جایی قدرت و آغاز پانزده مسیر تاریخی متفاوت است.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    47 min
  • سیالکتیک: سن چه نقشی در میل جنسی زن و مرد داره؟

    در این اپیزود سعی میکنیم با منابع معتبر به این سوالات پاسخ بدیم:
    تفاوت تمایل جنسی و عشق در زن و مرد رو در سنین مختلف و تغییراتش؟
    نگرش زنان از حد فاصل بیست سالگی تا پنجاه سالگی به مردان جذاب چه تغییراتی میکنه؟ مردان چی؟
    آیا میل جنسی و عشق با هم تطابق دارن؟
    زنها به عشق و سکس چقدر متفاوت از مردان نگاه میکنن؟
    آیا عشق زنده نمیمونه چون آدمها با تغییر سن تغییر میکنن؟
    آیا آدمها در سنین متفاوت با چیزهای متفاوتی تحریک جنسی میشن؟
    الگوهای سنی در رفتارها و نگرش‌های جنسی را در افراد مجرد بررسی کن
    چگونه تمایل جنسی دوجانبه و انفرادی با سن در زنان و مردان تغییر می‌کند و تفاوت‌های جنسیتی را برجسته می‌کند؟

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    43 min
  • سیالکتیک: چرا زندگی رو مدام به تعویق میندازیم؟

    بعد از پول بیشتر، بعد از موفقیت، بعد از پیدا کردن آدم مناسب یا رسیدن به آرامش.

    چند سازوکار روان‌شناختی پشت این رفتار هست:

    - ترس از شکست: تا وقتی کاری رو شروع نکردیم، هنوز مجبور نیستیم با محدودیت‌هامون روبه‌رو بشیم.

    - کمال‌گرایی: منتظریم شرایط ایدئال بشه؛ شرایطی که شاید هیچ‌وقت نرسه.

    - فرار از اضطراب: مغز ترجیح می‌ده آرامش کوتاه‌مدتِ به‌تعویق‌انداختن رو به ناراحتیِ اقدام کردن ترجیح بده.

    - توهمِ وقت نامحدود: می‌دونیم زندگی محدوده، اما طوری برنامه‌ریزی می‌کنیم که انگار همیشه فرصت دیگری وجود داره.

    - شرطی کردن خوشبختی: به خودمون می‌گیم وقتی به مقصد برسیم خوشحال می‌شیم؛ درحالی‌که ممکنه بعد از رسیدن، مقصد تازه‌ای تعریف کنیم.

    و شاید عمیق‌ترین دلیل این باشه: زندگی کردن مستلزم پذیرفتن عدم قطعیت، شکست و ازدست‌دادن فرصت‌های دیگه‌ست. ما گاهی به‌جای پذیرفتن این ریسک‌ها، در انتظار لحظه‌ای می‌مونیم که دیگه از زندگی نترسیم.

    اما اون لحظه ممکنه هرگز نرسه. زندگی چیزی نیست که بعد از آماده شدن شروع بشه؛ همون چیزیه که در انتظار آماده شدن از دست می‌دیم.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    26 min
  • سیالکتیک: چرا حتی به خودمون هم دروغ میگیم؟

    چرا ما آدما اینقدر در خودفریبی توانایی داریم؟ چرا گاهی دروغهای خیلی بزرگ میگیم به خودمون؟ چطور بعدش متقاعد میشیم و دیگه مو رو از ماست بیرون نمی‌کشیم؟ اینا سوالاتیه که در این اپیزود بهش پرداختیم.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    32 min
  • سیالکتیک: چرا آدما توانایی هم رو نادیده می‌گیرن؟

    همه‌مون عادت کردیم که وقتی یه ایده خفن میدیم یا به یه موفقیت میرسیم بقیه خیلی سرد و بی تفاوت برخورد کنن اما واقعا دلیل همچین چیزی چیه و در یه مقیاس بزرگتر چرا اساسا به آدما انگِ احمق بودن میزنیم حتی وقتی نابغه هستن. تا وقتی که دیگه همه جامعه با هم بپذیرن یا طرف بمیره. وگرنه قبلش هیچکس به آدم روی خوش نشون نمیده.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    27 min
  • سیالکتیک ویژه: کتاب تاریخ جنسیت از میشل فوکو

    کتابی از میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی است. فوکو در این کتاب به واکاوی تاریخی جنسیت پرداخته و چگونگی سانسور و سرکوب آن را تا به امروز مورد تحلیل قرار داده است. این کتاب در سه جلد از ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۴ نوشته شده و انتشارات گالیمار جلد اول کتاب را با عنوان اراده به دانستن در ۱۹۷۶ و جلدهای دوم و سوم آن (با نام‌های کاربرد لذت‌ها و مراقبت از خود) را در سال ۱۹۸۴ منتشر کرد. جلد چهارم کتاب، اعترافات شهوت، در سال ۲۰۱۸ سالها پس از مرگِ خود میشل فوکو به چاپ رسید.

    .

    نظراتتون و پیشنهاداتتون درباره پادکست سیالکتیک رو در کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.

    --------------------------
    برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

    Hosted on Rabt.
    See Rabt.host for more information.

    58 min

About پادکستِ سیالکتیک

From the publisher's feed

سیالکتیک یعنی چی؟ یعنی دیالکتیک سه نفره که گاهی سیاه میشه و گاهی قهوه‌ای، گاهی هم رگه‌های سیاسی اجتماعی پیدا می‌کنه. ما سه نفر دور هم می‌شینیم، اما نه برای گپ زدن‌های دم‌دستی. موضوع‌هامون از همون…