Pismo do słuchania

Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka irlandzkiego fotoreportera Cathala McNaughtona? 

Zapraszam do słuchania cyklu.

Mateusz Roesler

----------------

Partnerem tekstu jest 65. Krakowski Festiwal Filmowy (25.05-01.06.2025). W trakcie festiwalu będzie można zobaczyć film Zdjęcia w mojej głowie, którego bohaterem jest Cathal McNaughton.

https://www.krakowfilmfestival.pl/wyspa-pamieci-fokus-na-irlandie/ 

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-online/

W końcówce maja przychodzę do Was z wierszami związanymi z dzisiejszą datą - Dniem Matki. Nie są to przedszkolne rymowanki, które z przejęciem wielu z nas recytowało, a dwa teksty z cyklu „Wiersze o ojcu i matce” Anny Świrszczyńskiej opublikowanego w tomie Cierpienie i radość z 1985 roku. To teksty o tym, co wyzwala w nas relacja z matką, ale też o przeobrażeniom, jakie się z czasem dokonują, kiedy role – opieki, zależności – zmieniają się między nami.

Posłuchajcie!

Magdalena Kicińska

---

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Łatwość, jaką oferują nowe technologie, prowadzi dorosłych do zdziecinnienia. Ludzie mają nas lubić, strony – szybko się ładować, e-zakupy – przyjeżdżać następnego dnia, a autorki w swoich książkach – niczym nas nie straszyć. Wiecznie przemęczeni informacyjnym smogiem, stałą dostępnością i presją rodzicielskich porad zapragnęliśmy świętego spokoju.

W majowym felietonie Magdalena Bigaj pisze o straszeniu dorosłych i cyfrowym klasizmie.

Posłuchajcie!

-----------

Wykup prenumeratę, aby przeczytać ten i inne teksty oraz zyskać dostęp do wszystkich wydań AUDIO miesięcznika.

Czyta Magda Karel. Materiał nagrano w Studiu Plac.

„Większość leków, których używamy, jest przeznaczona dla 80-kilogramowych białych mężczyzn” – powiedziała w jednej z rozmów profesorka Uniwersytetu w Zurychu Carolin Lerchenmüller, zajmująca się wpływem płci na dostęp do skutecznego leczenia. W efekcie, jak pisze w książce Niewidzialne kobiety Caroline Criado Perez, na przykład „analiza danych pozyskanych od 22 milionów mieszkańców Ameryki Północnej, Europy, Azji oraz Australii i Oceanii wykazała, że prawdopodobieństwo zawału serca u kobiet z niższych warstw socjoekonomicznych jest wyższe o 25 procent w stosunku do mężczyzn w tym samym przedziale dochodowym”. Dlaczego? „Badania prowadzone w Wielkiej Brytanii pokazują, że u płci żeńskiej prawdopodobieństwo nietrafnej diagnozy po zawale jest wyższe o 50 procent (a przy niektórych jego odmianach wzrasta do prawie 60 procent)” – tłumaczy Perez. Dane te nieszczególnie dziwią, gdy zdać sobie sprawę, że w ciągu ostatnich czterdziestu lat produkty medyczne były trzy i pół razy częściej wycofywane z rynku z powodu skutków ubocznych występujących u kobiet. Podobne problemy dotyczą wszystkich tych, których w ostatnich dekadach pomijały – lub traktowały mniej priorytetowo – badania i testy kliniczne. Jak daleko sięga więc ten problem? Jakie grupy są skazane na większe prawdopodobieństwo mylnej diagnozy lub nieskutecznego leczenia z powodu braku danych na temat ich fizjologii? Czy współczesna medycyna stara się to zmienić? O tym rozmawialiśmy podczas majowej Premiery Pisma.

W dyskusji wzięli udział:

dr hab. Magdalena Radkowska-Walkowicz – antropolożka kulturowa, socjolożka. Pracuje w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Kierowniczka Zakładu Antropologii Medycyny i Cielesności i członkini Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN.

Pamela Kozioł – prezeska Fundacji Niezdiagnozowani, magistra finansów i rachunkowości w trakcie doktoratu z psychologii na temat symetrii postaw antywolnościowych oraz cech jednostki przy polimorficznym ujęciu autorytaryzmu. Od około dziesięciu lat zaangażowana w projekty społeczne, zawodowo posiada doświadczenie korporacyjne, w tym w konsultingu. W latach 2015–2019 aktywna jako dziennikarka i redaktorka. Własna odyseja diagnostyczna z powodu schorzeń reumatologicznych zainspirowała ją do założenia Fundacji Niezdiagnozowani.

Katarzyna Górniak – dziennikarka Faktów TVN, autorka nagradzanych reportaży o tematyce międzynarodowej, korespondentka z Ukrainy, współautorka głośnego reportażu Taka twoja uroda i książki pod tym samym tytułem, które nagłośniły problem kobiet chorych na endometriozę i doprowadziły do zmian systemowych.

Debatę poprowadziła Zuzanna Kowalczyk, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, kulturoznawczyni, autorka esejów i podcastów. 

––

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dziś, w powyborczy poniedziałek, zapraszam Was, nie tylko po wyciszenie, do lasu. Inspiracji dostarczył poeta Ivan Laučík, jeden z trzech słowackich twórców, których wiersze znajdziecie w majowym numerze. Dobrze je czytać z esejem Adama Robińskiego z tego samego wydania. I dać się zabrać w podróże: do słowackiej literatury, w góry, na drogi mniej uczęszczane. 

Posłuchajcie!

Magdalena Kicińska

---

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Trzy dekady przyjaźni. Jedna noc, która zmieniła wszystko. Dwie rodziny podzielone zbrodnią. Nie ma dowodów, ale jest winny. Skazany słusznie, z rozpędu, czy może wrobiony?

Szósty sezon Śledztwa Pisma to historia o zbrodni i karze. O pragnieniu znalezienia winnego od zaraz. O błędach wymiaru sprawiedliwości. I łamaniu zasady domniemania niewinności. Tej, która powinna działać zawsze, kiedy w charakterze oskarżonych trafimy przed oblicze sąd.

Premiera już 29 maja.

Śledztwo Pisma to część platformy Pismo do słuchania, na której znajdziesz audioseriale, podcasty oraz treści z miesięcznika czytane przez lektorów i lektorki. Subskrybuj i co tydzień słuchaj kolejnej historii.

Partnerem strategicznym szóstego sezonu Śledztwa Pisma jest Audioteka.

Pierwszy odcinek serii udostępnimy bezpłatnie. Kolejne będą dostępne tylko dla subskrybentów Pisma do słuchania, prenumeratorów miesięcznika „Pismo. Magazyn Opinii” oraz subskrybentów Audioteka Klub.

Apteczka. Kulturalny niezbędnik złożony z najważniejszych książek, reprodukcji obrazów, filmów 
i płyt, ale też wspomnień o miejscach, formujących doświadczeń. Moich rozmówców i rozmówczynie pytam o to, co przynosi im spokój, napędza do działania i ratuje w momentach kryzysu. Z czego składa się kulturalna apteczka amerykańsko-irlandzkiej pisarki i scenarzystki, Alice Winn?

Zapraszam do słuchania cyklu.

Mateusz Roesler

----------------

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

magazynpismo.pl/prenumerata/dostep-online/

Do tematu dzisiejszego odcinka zainspirowała mnie ubiegłotygodniowa dyskusja w gdańskiej Bibliotece pod Żółwiem. Poetki: Julia Szychowiak i Urszula Morga oraz poeta Grzegorz Kwiatkowski odpowiadali tam na pytania Marty Pilarskiej o to, po co czytać i po co pisać wiersze. A przede wszystkim: czym poezja w życiu może być.

To dla mnie bardzo ważny temat - nie byłoby tego podcastu, gdybym się nad tym nie zastanawiała. W Gdańsku padło wiele odpowiedzi na tytułowe pytanie, ja najbardziej odnalazłam się w tej udzielonej przez Szychowiak: wiersz to sposób komunikowania się ze sobą i światem. I to wiersz tej poetki (z kwietniowego numeru) Wam dzisiaj przynoszę.

Posłuchajcie!

Magdalena Kicińska

---

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Napisz do mnie, tak jak się mówi czasem do księżyca. Raz w miesiącu wybiorę list, na który odpowiedź może przydać się nam wszystkim. Nie musi być poważny, nie musi być głęboki – ale może też być niezwykle istotny i prawdziwy. Zawsze chciałam to robić: słuchać i myśleć o tym, co usłyszałam.

Napisz do mnie, a może uda nam się przeżyć moment prawdziwej rozmowy: [email protected]

Karolina Lewestam

Felieton opublikowaliśmy w serwisie magazynpismo.pl w maju 2025 roku.

Czyta: Maciej Więckowski

-----------

Wykup prenumeratę, aby przeczytać ten i inne teksty oraz zyskać dostęp do wszystkich wydań AUDIO miesięcznika.

magazynpismo.pl/prenumerata/

Materiał nagrano w Studiu Plac.

W dzisiejszym odcinku przynoszę Wam wiersz debiutującej na naszych łamach Moniki Zięby. Pisarka, poetka, scenarzystka wysłała nam jakiś czas temu zestaw swoich tekstów, z którego jeden wybrałam do kwietniowego numeru „Pisma”.

Zachęcam Was do odwagi i dzielenia się tym, co tworzycie (choć wiem, jakie to trudne). Piszcie na najdłuższy adres świata: [email protected]

Posłuchajcie!

Magdalena Kicińska

---

Słuchaj więcej materiałów audio w stałej, niższej cenie. Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.

https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-audio/

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.