Prawda czy fake?

Węgry wstrząśnięte, Viktor Orbán pakuje kartony po 16 latach rządów, a w polskiej sieci... istne szaleństwo i zdjęcia - były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro z biletami w ręku, na lotnisku, ponoć właśnie czmycha z Budapesztu, bo nowa władza obiecała go wydać Polsce. Prawda czy Fejk?

Wyobraźmy sobie taką sytuację: otwierają państwo rano skrzynkę, jeszcze przed pierwszą kawą, a tam wiadomość od PGE. Tytuł: „Mamy dla Państwa dobrą wiadomość - powstała nadpłata, zwracamy pieniądze!”. Brzmi jak idealny początek dnia, prawda? Prezent od losu? A może cyfrowa pułapka? Brać tę kasę i biec na zakupy, czy uciekać gdzie pieprz rośnie?

W najbliższą niedzielę oczy Europy zwrócone będą na Budapeszt. Węgrzy wybierają parlament, a atmosfera nad Dunajem gęstnieje szybciej niż sos w kociołku z gulaszem. Z jednej strony Viktor Orbán, rządzący od czternastu lat, z drugiej — rosnący w siłę Péter Magyar. Ale w tym politycznym kotle bulgoczą nie tylko emocje, lecz także całkiem pokaźna porcja fake newsów, które rykoszetem trafiają również do nas, do Polski. I tu pojawia się pytanie zasadnicze: po co nam w Polsce ta węgierska wojna na fejki? Czy naprawdę musimy się nią przejmować i — co gorsza — brać w niej udział, choćby nieświadomie?

Wracamy do tematu, który elektryzuje nie tylko polityków, ale przede wszystkim internautów. Czy ukraińskie służby naprawdę próbowały wysadzić gazociąg dostarczający gaz na Węgry? O co chodzi z tym gazowym thrillerem na południu Europy? W sieci padają oskarżenia o sabotaż. Co wiemy na ten temat?

Codziennie wylewa się na nas ocean informacji. Uważamy się za mądrych, rozsądnych, a jednak... co chwilę dajemy się złapać na haczyk. Dlaczego tak łatwo nas „zrobić w konia” w sieci? A może my po prostu chcemy być oszukiwani?

Czy w państwa skrzynkach mailowych wylądował może ostatnio „sensacyjny” mail od NFZ-u? Podobno mamy błędy w składkach i musimy pilnie „zweryfikować dane”. Brzmi jak biurokratyczny armagedon, ale czy to w ogóle prawda? Co się dzieje?

Bierzemy pod lupę orędzie prezydenta Donalda Trumpa. O wojnie w Iranie słyszymy od tygodni, ale to, co padło ostatnio w Białym Domu, wywołało w sieci i w mediach burzę. Trump ogłosił, że Ameryka jest już całkowicie niezależna energetycznie i nie potrzebuje ropy z Bliskiego Wschodu. Prawda czy fejk?

Zajmijmy się Księżycem. Po pierwsze, o poranku była pełnia, po drugie w stronę Księżyca zmierza załoga misji Artemis II. Skoro Księżyc, to oczywiście także teorie spiskowe na temat lądowania na nim. Sceptycy mówią prosto z mostu - Amerykanie wszystko nakręcili w studiu pod okiem Stanleya Kubricka. Flaga latała jak na wietrze, a gwiazdy po prostu wyparowały. Ile w tym prawdy, a ile czystej fantastyki?

Śmierć Chucka Norrisa to koniec pewnej epoki. Człowiek, który podobno doliczył do nieskończoności - i to dwa razy - odszedł. Jego pożegnanie w sieci i mediach społecznościowych przybrało jednak bardzo konkretną formę. Krąży tam obraz, który - trzeba to przyznać - chwyta za serce: trumna z flagą, a wokół niej śmietanka Hollywood: Stallone, Schwarzenegger, ramię w ramię. Ta grafika powstała jako symboliczny hołd od fanów i tak zapewne wielu ją odczytało. Patrząc na komentarze, widać jednak, że dla sporej grupy odbiorców to nie jest „pomnik wystawiony wyobraźnią”, a najprawdziwszy fotoreportaż z uroczystości.

Kiedy myślimy o propagandzie i dezinformacji, przed oczami mamy zwykle telewizyjne programy informacyjne albo krzykliwe nagłówki w mediach społecznościowych. Tymczasem eksperci z NASK ostrzegają: front walki o nasze umysły przeniósł się tam, gdzie szukamy relaksu - do świata gier komputerowych. Czy to możliwe, że zwykła strzelanka to tak naprawdę cyfrowy koń trojański? Czy gracze rzeczywiście są na celowniku?