Prawda czy fake?

Świat obiegły nagrania z Kamczatki, które wyglądają jak zwiastun filmu katastroficznego. Gigantyczne zaspy i miasta pogrzebane pod śniegiem. Influencerzy grzmią: „Zobaczcie, planeta płonie!”. Filmy i zdjęcia z Kamczatki pod śniegiem przejrzał Kamil Wszołek. Co tu nie gra? Czy to arktyczny armagedon, czy kolejna cyfrowa bajka?

W ostatnich dniach internet zalały zdjęcia, od których przecieraliśmy oczy ze zdumienia. Brytyjski premier sir Keir Starmer w różowym bikini? Znani polscy politycy i celebryci w bardzo skąpych strojach, których nigdy nie mieli na sobie? To nie był żaden masowy wyjazd na egzotyczne wakacje, ale pokaz siły sztucznej inteligencji. Wszystko zostało wygenerowane przez Groka. Podobno Elon Musk, przerażony tym, co stworzył, właśnie zablokował swoje AI i powiedział: „dość!”. Prawda czy fejk?

Ledwo człowiek rano wyjdzie po bułki, a już na lokalnych grupach w sieci są dantejskie sceny, jak można powiedzieć. Wyskakuje nam służba sąsiedzka. Panowie w jednakowych kurtkach, srogie miny. Oczywiście niby pilnują porządku i tropią, kto jak zaparkuje, kto czym pali w piecu. W komentarzach jest regularna wojna. Jedni mówią, że to nowe ORMO, inni, że to Patrol Konfidentów. Mamy się faktycznie rozglądać za siebie na spacerze po Plantach? Czy to jest kolejna dziwna historia z internetu?

"Ostrzegamy wszystkich przed manipulacją, dezinformacją i oszustwem. Kardynał Grzegorz Ryś nigdy nie brał udziału w reklamach, a wykorzystanie wizerunku Metropolity Krakowskiego narusza Jego dobra osobiste" - krótko, chłodno, niemal jak alert z banku po ataku hakerów. A jednak to oficjalne oświadczenie krakowskiej kurii! Chodzi o metropolitę, którego cyfrowy sobowtór zachwalał w sieci suplementy diety i fundusze inwestycyjne, o czym informowaliśmy w programie Prawda czy Fejk już początkiem grudnia. Czy był to tylko jednorazowy wybryk żartownisiów, czy początek nowej fali manipulacji, która ma zatopić autorytet Kościoła? Kogo jeszcze „podrobiono”?

W programie „Prawda czy Fejk” wracamy do sprawy, która w ostatnich dniach rozpaliła polski internet i wyprowadziła ludzi na ulice w pomorskim Kielnie. Nagłówki krzyczały: „Profanacja w szkole!”, „Nauczycielka wyrzuciła krzyż do kosza!”. W sprawę zaangażowali się niemal wszyscy – od kuratorium, przez ministerstwo, aż po polityków z pierwszych stron gazet. Czy faktycznie mamy do czynienia z religijnym skandalem dekady, czy może z klasyczną dezinformacją?

Skandal w policji, o którym huczy cała Polska, przeniósł się z jednostki w Piasecznie wprost na nasze ekrany. Media społecznościowe zalały zdjęcia rzekomego sprawcy i ofiary, a internauci już wydali wyrok. Czy na pewno wiemy, na kogo patrzymy? Czy to, co od kilku dni masowo krążyło w naszych telefonach, to faktycznie twarz człowieka, który usłyszał zarzuty?

Telefon z prośbą o szybki zwrot, dramatyczna historia, emocje – to dziś jeden z najpopularniejszych sposobów wyłudzania pieniędzy. W radiowym cyklu "Prawda czy fake" sprawdzamy, jak działa oszustwo „na pomyłkę BLIK” i jak nie wpaść w jego pułapkę.

Nowy rok, nowy ja. Rzuciliśmy się na siłownię, a nasze tablice na Facebooku zalały reklamy odżywek w cenach tak niskich, że aż trudno uwierzyć. Czy to jest moment, żeby zrobić zapasy białka na pół roku i za pół darmo, czy może kolejna pułapka, w którą wpadamy razem z noworocznym entuzjazmem?

Cały świat od kilku dni patrzy na Wenezuelę. Akcja amerykańskich sił specjalnych, pojmanie Nicolása Maduro i nagły transport do Nowego Jorku - to brzmi jak scenariusz filmu sensacyjnego, który... wydarzył się naprawdę w ubiegłą sobotę! W sieci natychmiast zaroiło się od nagrań: miliony ludzi na ulicach, zrywane plakaty z dyktatorem, wielka feta. Czy my rzeczywiście oglądaliśmy radość Wenezuelczyków „na żywo”, czy to kolejna internetowa pułapka?

W nadchodzące Święto Trzech Króli - 6 stycznia - przypadnie prawosławna Wigilia Bożego Narodzenia. To skutek używania w prawosławiu kalendarza juliańskiego. Tymczasem dokonane w ubiegłym roku badania pokazały, że młodzi Ukraińcy i Polacy, mimo że studiują razem w tych samych miastach, często siedzą w tej samej ławce, ale właściwie nic o sobie nie wiedzą. Niewiedza staje się pożywką dla dezinformacji. Czy brak wiedzy może być aż tak niebezpieczny?