Prawda czy fake?

W sieci i w codziennych rozmowach wciąż powraca przekonanie, że uchodźcy z Ukrainy drenują nasz budżet, paraliżują kolejki w przychodniach i żyją głównie z socjalu. Czy to prawda, czy fejk?

Rosyjska propaganda o Polsce nie zawsze przychodzi z Rosji. Eksperci NASK znaleźli w chińskich mediach 966 materiałów zawierających treści identyczne lub niemal identyczne z rosyjską propagandą i dezinformacją. Gdy taki przekaz wraca do nas jako wiadomość z Chin, trudniej rozpoznać jego pochodzenie. Ten mechanizm eksperci nazywają „praniem informacji”.

Najpierw kajdanki są na jednej ręce, za chwilę na drugiej. Autobus ma jechać na front, choć stoi przed ścianą lasu. Nagranie rzekomo pokazujące ukraińskich żołnierzy wywożonych siłą do walki ma jeden problem: stworzyła je sztuczna inteligencja.

Bilans ostatnich tygodni mrozi krew w żyłach: najpierw baza MyDr z danymi 19 milionów Polaków, zaraz potem Medyk i Enel-Med – kolejne miliony rekordów i poufne informacje o naszym zdrowiu na tacy hakerów. Zostawmy na moment wielką politykę i systemowe dziury. Wyobraźmy sobie słuchacza, który właśnie dowiedział się, że jego PESEL, adres i historia leczenia mogły wycieknąć. Panikować, pakować manatki i wyprowadzać się do lasu, czy da się jakoś uratować skórę? Co w praktyce ma zrobić szary człowiek, żeby nie dać się wrobić w oszustwo?

Czy sztuczna inteligencja postanowiła nas w końcu skubnąć na abonament? Ostatnio sporo osób w sieci informowało o mailu, że płatność za ChatGPT utknęła w martwym punkcie i jak zaraz czegoś nie klikną, to stracą dostęp do ulubionego cyfrowego doradcy. Czy to koniec świata, czy kolejny numer od cwaniaków?

Dziennikarka stoi na balkonie pięknej kamienicy, a na dole kipi tłum, niesie się skandowanie, reporterka zdaje dramatyczną relację z wielkiego protestu. Wszystko wygląda niezwykle nowocześnie i groźnie. Jest tylko jeden mały haczyk - ten protest w ogóle się nie odbył, a cały materiał to czysta fikcja wypluta przez sztuczną inteligencję. Co tu się właściwie dzieje i dlaczego ktoś zadaje sobie tyle trudu?

Przedterminowe wybory prezydenckie w Krakowie już w tę niedzielę, a kampania w sieci to prawdziwe pole bitwy. W programie „Prawda czy Fejk” pytamy wprost: czy krakowianie idą do urn z rzetelną wiedzą, czy raczej z głowami pełnymi cyfrowego chaosu?

Czy da się pokłócić o pożary samochodów elektrycznych? Okazuje się, że przy niedzielnym obiedzie wszystko jest możliwe! Podkłada pod to ogień raport „Dezinformacja oczami Polaków 2026”, o którym dyskutowano w tym tygodniu w Białymstoku na kongresie bezpieczeństwa REINFO. Łapiemy się w sieci na fałszywki. I... wpadamy w pułapkę: żądamy bezwzględnego kasowania bzdur, a jednocześnie krzyczymy, że nikt nie ma prawa tykać wolności słowa. Co właściwie dzieje się w naszych głowach, gdy przeglądamy internet?

W Radiu Kraków wracamy do tematu, który w ostatnich miesiącach zalał internet - od TikToka po facebookowe grupy wsparcia. Mowa o dezinformacji zdrowotnej, która dotarła do milionów Polaków. Pomiędzy stosem reklam cudownych preparatów a charyzmatycznymi influencerami gubimy się na potęgę. Dlaczego pacjenci wolą porady z TikToka niż z gabinetu lekarskiego i jak nie dać się nabić w butelkę?

Ktoś daje się nabrać w sieci na fałszywą inwestycję i traci oszczędności życia. Ból, złość, szukanie ratunku. I nagle w mediach społecznościowych wyskakuje profil „Pomoc polskim poszkodowanym”, a z ekranu uśmiecha się do nas znany minister, prokurator albo szef policji i obiecuje: „pomożemy ci odzyskać pieniądze!”. Brzmi jak wybawienie?