Project Wiaspora

Welcome to the first English episode of our podcast Project Wiaspora, about the everydayness of art, heritage, spirituality and futurism. In this edition Richard Kofi meets with poet Dean Bowen, singer-songwriter Joya Mooi and artist Müge Yilmaz to speculate on possible futures. Quite early in the episode it comes to attention that all of our speculative futures are based on the ancient knowledge of our ancestors. Dean introduces a vision based on the Southern African concept of ubuntu. Müge's sources of inspiration are findings at Göbekli Tepe in Turkey. Why is that? And what does it say about the times we're living in and the contexts we find ourselves in? This conversation is inspired by the exhibit A Fair Share of Utopia in CBK Zuidoost in Amsterdam and Nest in The Hague. In this exhibit artists and authors are re-imagine the meaning of reincarnation, and discuss what they would change in the present to ensure a better future to one day return to.  This concept is based on this New York Times article written by civil rights lawyer and professor MIchelle Alexander: https://www.nytimes.com/2018/10/29/opinion/climate-change-politics-john-rawls.html 

De Rotterdamse kunstenaars Najendra Caldera en Swendeline Ersilia maken erg persoonlijk, sensueel en helend werk. Nash maakt performances in de vorm van rituelen en Swendeline's poëzie is bijna meditatief. Ze hebben geweldige impact op de ruimtes waarin ze hun werk presenteren. Maar hoe is het voor hen om zo veel van jezelf te geven in een kunst scene waarin je niet altijd begrepen wordt. En hoe ga je om met je carrière en kapitaal, als je kunst zo persoonlijk is als dat van hun? Inspiratie voor dit gesprek is afkomstig van het kunstwerk A Kibii Koni, verborgen kennis, van Marcel Pinas. Dit werk was te zien in Tent in het kader van de expositie The Visual Life of Social Afflictions van het collectief Small Axe. Hij presenteert een soort archief van verborgen spirituele kennis van Marron gemeenschappen uit Suriname. Als bezoeker kon je alleen niet alles zelf zien. Simone vraagt Nash en Swendeline ook naar de rol die dromen, spiritualiteit en contact met de voorouders spelen in hun maakproces. Dit maakte tijdens de opnames ook veel los bij het publiek in de zaal. 

Wij willen je van harte aanraden om het werk van Nash en Swendeline te volgen op Instagram. Swendeline is te vinden via https://www.instagram.com/leftoverladies/ en Nash heeft twee accounts (beide geniaal): https://www.instagram.com/najendracaldera/ en https://www.instagram.com/nanicalde/ 

Meer informatie over het geweldige werk van Marcel Pinas is te vinden via zijn website: http://www.marcelpinas.net/

In samenwerking met Gyonne Goedhoop van expositieruimte Tent in Rotterdam organiseren we gesprekken waarin het welzijn, de arbeid en de cultuur van de Caribisch-Nederlandse gemeenschappen centraal staat. We spreken beeldend kunstenaar Jorge Coffie en onderzoeker en modeontwerper Laurindo Andrea. Beiden hebben door hun werk en ervaring toegang tot belangrijke historische bronnen en archieven. Hoe zetten zij hun toegang in om bruggen te bouwen tussen het Caribisch gebied, de Afro-Caribische diaspora en de Afro-Rotterdamse gemeenschappen die niet uit het Caribisch gebied komen? Welke acties zijn nodig om barrières te doorbreken en onderlinge verschillen binnen onze gemeenschappen te overbruggen? En hoe geef je onderlinge solidariteit vorm als economische en andere externe factoren zorgen voor klassenverschillen en rolverwachtingen? We beginnen het gesprek met een mooi voorbeeld van Jorge over je thuis voelen op Curaçao in tijden van corona. Hij noemt de Cafe con Leche als symbool voor de veranderingen die er nu plaatsvinden. Stadsdichter van Rotterdam Dean Bowen is ook even van de partij.

Wist je dat Laurindo ook bij een heel toffe theatervoorstelling betrokken is? Het stuk heet Zikinzá en is gebaseerd op onderzoek naar Curaçao's erfgoed. Meer weten over Laurindo? Check zijn Instagram https://www.instagram.com/laurindolove/ 

Jorge doet ook hele goede dingen en is te vinden via https://www.instagram.com/jorgecoffie/

In deze aflevering staat een werk van de kunstenaar Blue Curry centraal. Check zijn Instagram voor meer van zijn toffe concepten https://www.instagram.com/blue_curry/

Tijdens ons gesprek met de fantastische Glenn Helberg, Junadry Leocaria en Gyonne Goedhoop schuift ook kunstenaar Ada Patterson aan om te praten over steel pan muziek. Junadry vertelt vervolgens over haar onderzoek naar Tambu en de voorstelling die ze vandaaruit ontwikkelde. Ondanks het geweld van kolonialisme en slavernij gaven onze voorouders vorm aan hun eigen leven en ontwikkelden ze in het geheim kunstzinnige en creatieve vormen van verzet. Hoe kunnen we leren van deze vorm van verzet? En hoe kunnen we eraan verdienen? 

We promoten graag toffe kunstenaars, maar we zijn extra fanatiek supporter van Junadry en Ada! Check Ada's werk op https://www.instagram.com/adampatterson__/ Check ook haar poem Buchibuchi dat ze publiceerde via de website Preelit.com, https://preelit.com/category/adam-patterson/ Junadry is te vinden via https://www.instagram.com/junadry/ 

In Rotterdam strijden Afro-Nederlandse en Caribisch-Nederlandse gemeenschappen al jarenlang om respect en erkenning. Worstelingen met lokale beleid en politiek bepalen voor een belangrijk deel de dynamiek en het karakter van de stad. Hoe ziet Rotterdam eruit als we het welzijn van de Caribisch-Nederlandse gemeenschappen centreren? En hoe kunnen wij vanuit onze diaspora communities in Nederland op effectieve manieren in dialoog met onze mensen in Aruba, Bonaire, st. Eustatius, Saba, Curaçao en st. Maarten? We gaan hierover in gesprek met psychiater Glenn Helberg,  danseres, choreograaf Junadry Leocaria en vriendin van de podcast Gyonne Goedhoop. We bespreken manieren om onze identiteiten te vieren, onze positie in de samenleving te claimen en om mentale en materiële vormen van reparations af te dwingen. Wat voor rol spelen de kunsten hierin? En hoe kunnen we onze gevoelens van refusal, revenge en rebellion verwerken in onze kunst, spiritualiteit en cultuur?

Dit gesprek vindt plaats in expositieruimte Tent in Rotterdam naar aanleiding van de expositie The Visual Life of Social Affliction, een reizende tentoonstelling met 11 kunstenaars uit het Caribisch gebied en de Caribische diaspora. ‘The Visual Life of Social Affliction’ is een project van Small Axe, een internationaal tijdschrift voor Caribische kunstkritiek. De naam ‘Small Axe’ (‘kleine bijl’) is ontleend aan een Jamaicaans gezegde: “If you are a big tree, we are a small axe”.

Deze aflevering is een beetje anders dan de anderen. In het Van Abbemuseum ontvingen we de super creatieve Gyonne Goedhoop en performer  en kunstenaar Guillermo Blinker a.k.a. Otion. Met hen speculeren we over wat er zou gebeuren als culturele instellingen zich niet focussen op bezoekersaantallen en prestige, maar juist op het welzijn van hun bezoekers. Maar we kijken ook naar hoe self-care en healing onderdeel uit maakt van hun werk. Wat betekenen zorg en schade eigenlijk voor ons? Dichter, kunstenaar en curator Rohan Ayinde zet met zijn prachtige gedicht 'Proximity to Death' de toon voor het gesprek. 

Hoe kunnen we plekken creëren en behouden waarin we voor onze gemeenschap kunnen zorgen en daarmee voor onszelf? Wat hebben we eigenlijk nog te zoeken in instellingen waarin zwart-zijn vanuit een niet africentrisch perspectief belichten? Let's #rejectthemuseum. Het is tijd voor ons eigen verhaal, onze eigen voorwaarden en onze eigen diasporische tradities.  

Net als in aflevering 1 en 2 van Project Wiaspora zit in deze aflevering een verwijzing naar de kunst van de Otolith Group. Vorig jaar hadden zij een overzichtsexpositie in het Van Abbemuseum, genaamd Xenogenesis. De term Xenogenesis komt voort uit het werk van afrofuturistische auteur Octavia E. Butler. Het staat voor iets van buiten, iets alien (xeno) dat een synthese (genesis) aangaat met het eigene. Naar het werk van de Otolith group toe vertaald zou het hier kunnen gaan om theorieën die ons lichaam binnen dringen en in ons een verandering teweeg brengen. Denk hierbij aan stereotypen over afkomst of ras en verwachtingen gekoppeld aan genderidentiteit. Het proces van de synthese brengt ons structureel uit balans en richt schade aan. Maar is het mogelijk deze processen om te denken? Kunnen we vanuit de positie die ons is toegewezen is een nieuw wereldbeeld creëren? We vinden binnen de kansen en beperkingen die de xeno ons oplegt platforms van solidariteit en verbroedering om de massa ontstijgen.