Ψυχή και Σώμα

Τα παιδιά στην Ελλάδα ξεκινούν να πίνουν από τα 11 ή τα 13, ενώ ένας στους πέντε εφήβους μεθάει πάνω από τρεις φορές τον χρόνο. Τι κρύβεται πίσω από αυτήν τη νέα, ανησυχητική κανονικότητα;

Σε ταινίες, διαφημίσεις, social media και πάρτι, το αλκοόλ είναι παντού και οι έφηβοι το βλέπουν ως αναπόσπαστο κομμάτι της διασκέδασης και της ενηλικίωσής τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το 30% των εφήβων στην Ελλάδα δηλώνει ότι πίνει μία ή δύο φορές την εβδομάδα, ενώ το 20% έχει μεθύσει τουλάχιστον τρεις φορές μέσα σε έναν χρόνο.

Τι έχει αλλάξει και η κατανάλωση αλκοόλ αρχίζει από τόσο νωρίς; Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ψυχή & Σώμα», η Τζούλη Αγοράκη συζητά με τη συγγραφέα Γιούλη Ψαρράκη με αφορμή το βιβλίο της «Αλκοόλ και Εφηβεία». Αναλύουν τους λόγους που στρέφουν τους νέους στο ποτό, τον ρόλο των ενηλίκων ως προτύπων και το πώς μπορούμε να μάθουμε τα παιδιά να λένε «όχι».

Το σπλαχνικό λίπος, αυτό που τυλίγει τα εσωτερικά μας όργανα, συνδέεται με καρδιοπάθειες, διαβήτη και φλεγμονές. Για όλα αυτά μιλάμε με τη διαιτολόγο Πηνελόπη Δουβογιάννη, αλλά και για το πώς η σωστή διατροφή μπορεί να το μειώσει αποτελεσματικά.

Κάθε φορά που σκεφτόμαστε τη λέξη «λίπος», φανταζόμαστε κάτι που βλέπουμε στον καθρέφτη: στην κοιλιά, στους μηρούς, στα μπράτσα… Αλλά υπάρχει κι ένα άλλο λίπος, αυτό που δεν φαίνεται, το σπλαχνικό.

Είναι εκεί, κρυμμένο βαθιά μέσα στην κοιλιά μας, γύρω από τα όργανά μας. Και σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να είναι πολύ πιο επικίνδυνο από το λίπος που φαίνεται.

Πολλοί άνθρωποι που δείχνουν λεπτοί και «υγιείς» έχουν αυξημένο σπλαχνικό λίπος χωρίς να το ξέρουν. Και οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές, από αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη μέχρι καρδιοπάθειες και προβλήματα ύπνου.

Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ψυχή & Σώμα», η διαιτολόγος Πηνελόπη Δουβογιάννη εξηγεί πώς δημιουργείται το σπλαχνικό λίπος, γιατί είναι τόσο επικίνδυνο και, το κυριότερο, τι μπορούμε να κάνουμε για να το μειώσουμε.

Ποιοι υδατάνθρακες είναι «φίλοι» και ποιοι «εχθροί»; Πόσο ρόλο παίζει η πρωτεΐνη, οι φυτικές ίνες και τα καλά λιπαρά; Και τι δείχνουν οι τελευταίες έρευνες για τη διαλείπουσα νηστεία, τη ζάχαρη και το αλκοόλ; Διότι η πρόληψη δεν είναι θέμα αισθητικής, είναι θέμα υγείας, μακροζωίας και ευεξίας.

Άραγε αγαπούν σήμερα τα παιδιά και οι έφηβοι τον κινηματογράφο με την ίδια ένταση που τον αγαπούσαμε εμείς; Από τις 8 έως τις 16 Νοεμβρίου, το Παιδικό και Εφηβικό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου γεμίζει την Αθήνα με ιστορίες, γέλια και βλέμματα που λάμπουν μπροστά στη μεγάλη οθόνη. Γιατί ο κινηματογράφος δεν είναι μόνο ψυχαγωγία — είναι τρόπος να μάθεις, να νιώσεις και να ονειρευτείς.

Κάθε Νοέμβρη, η Αθήνα μεταμορφώνεται σε μια γιορτή για μικρούς και μεγάλους θεατές. Το Παιδικό και Εφηβικό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου φέτος γιορτάζει οκτώ χρόνια δημιουργικότητας με ταινίες από όλο τον κόσμο, εργαστήρια και δράσεις που προσκαλούν τα παιδιά να γνωρίσουν τον κινηματογράφο αλλιώς, ως έναν τρόπο να μάθουν, να νιώσουν και να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους.

Η Τζούλη Αγοράκη συζητά με την καλλιτεχνική διευθύντρια και διοργανώτρια του φεστιβάλ, Καλλιόπη Χαραλάμπους, πώς μπορούμε να μάθουμε τα παιδιά να αγαπούν το σινεμά, ποιες ταινίες δεν πρέπει να χάσουμε φέτος και αν η μαγεία της μεγάλης οθόνης μπορεί ακόμα να συγκινεί στην ψηφιακή εποχή.

Ο Tom Rutkowski έχει εκπαιδεύσει τα σκυλιά του να εντοπίζουν χαμένα ζώα μέσα στην πόλη, μετατρέποντας τον πανικό των κηδεμόνων τους σε ιστορίες με ευτυχισμένο τέλος.

Όταν χάνεται ένα κατοικίδιο, ο χρόνος σταματά και η απόγνωση κυριαρχεί. Ο Tom Rutkowski, όμως, έχει βρει έναν τρόπο να επαναφέρει την ελπίδα: με τη βοήθεια των εκπαιδευμένων σκύλων του εντοπίζει χαμένα κατοικίδια σε κάθε γωνιά της Αθήνας.

Στο νέο επεισόδιο του «Ψυχή & Σώμα» μιλά για τις πιο συγκινητικές επανενώσεις, τα λάθη που κάνουμε όταν χάνουμε το ζώο μας και τη βαθιά σχέση που συνδέει ανθρώπους και ζώα, μια σχέση πίστης, αγάπης και αφοσίωσης.

Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ψυχή & Σώμα», η Τζούλη Αγοράκη συναντά τον εικαστικό Αλέξανδρο Γεωργίου, ο οποίος δεν είχε σκοπό να αποκτήσει παιδί, μέχρι που η ζωή τον οδήγησε σε αυτή την εμπειρία με έναν απροσδόκητο τρόπο. Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το αν υπάρχει πράγματι πατρικό ένστικτο ή αν πρόκειται για κάτι που διαμορφώνεται μέσα από τη σχέση και την εμπειρία της πατρότητας.

Πώς επηρεάζει η αγάπη –ή η έλλειψή της– την ικανότητά μας να φροντίσουμε ένα παιδί; Και γιατί συνεχίζουμε να θεωρούμε την παραδοσιακή ως τη μοναδική σωστή μορφή οικογένειας; Χρειάζονται τα παιδιά έναν μπαμπά και μια μαμά κάτω από την ίδια στέγη; Και γιατί εξακολουθούμε να εξιδανικεύουμε την «αγία οικογένεια»;

Μια συζήτηση για τις σύγχρονες μορφές πατρότητας, τους μύθους γύρω από την οικογένεια και την πραγματική ουσία του ρόλου του γονιού.

Η πρωτεΐνη έχει γίνει το νέο «ιερό δισκοπότηρο» της διατροφής  Όμως, πόση πρωτεΐνη χρειαζόμαστε πραγματικά, και μπορούμε να την καλύψουμε χωρίς να τρώμε κρέας; Η Μερόπη Κοκκίνη συζητά με τον δρα Αντώνη Βλασσόπουλο για τις φυτικές πηγές πρωτεΐνης, τη βιωσιμότητα, τα διατροφικά trends και τη φιλοσοφία στην οποία βασίζεται το φαγητό που επιλέγουμε.

Τα τελευταία χρόνια η πρωτεΐνη έχει αποκτήσει σχεδόν μυθικό status: βρίσκεται παντού, από τις μπάρες και τα γιαούρτια στα ράφια των σούπερ μάρκετ μέχρι τα shakes και τα energy bowls στα χιπ καφέ του Παγκρατίου και της Κυψέλης. Αλλά τι συμβαίνει όταν κάποιος θέλει να περιορίσει ή να αποκλείσει το κρέας από τη διατροφή του; Είναι πράγματι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί ή η σόγια σωστάυποκατάστατα; Και πώς μπαίνουν στη συζήτηση οι νέες, πιο «μέλλοντικές» μορφές πρωτεΐνης, όπως το καλλιεργημένο κρέας ή οι πρωτεΐνες από έντομα;

Η Μερόπη Κοκκίνη συζητά με τον δρα Αντώνη Βλασσόπουλο, μεταδιδακτορικό ερευνητή στη Διατροφή του Ανθρώπου στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τι σημαίνει πραγματικά«επαρκής» πρωτεΐνη, ποιες εναλλακτικές αξίζουν τη θέση τους στο πιάτο μας και ποιες είναι απλώς διατροφικά trends.

Μιλούν για τη θρεπτική αξία των φυτικών πρωτεϊνών, τα όρια της βιωσιμότητας και το πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε μια ισορροπημένη, ευέλικτη διατροφή, χωρίς υπερβολές ή ενοχές. Μια συζήτηση που ξεπερνά τα διαιτολόγια και μπαίνει βαθύτερα: στην επιστήμη, την οικολογία και τη φιλοσοφία του φαγητού.

Πώς να κάνεις το άγχος να λειτουργήσει υπέρ σου, όχι εναντίον σου; Μερικές φορές είναι το σήμα κινδύνου του οργανισμού, ένα εσωτερικό καμπανάκι που μας ειδοποιεί πως κάτι δεν πάει καλά — ή πως κάτι αλλάζει. Μπορούμε, άραγε, να το μετατρέψουμε από βάρος σε εργαλείο;

Είναι το άγχος μια ψυχολογική κατάσταση ή μια φυσιολογική, βιολογική αντίδραση; Γιατί ο εγκέφαλός μας «επιλέγει» να ανησυχεί και πώς οι ρυθμοί, η διαρκής έκθεση και τα σόσιαλ μίντια το ενισχύουν; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από 369 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με αγχώδεις διαταραχές, όμως οι ειδικοί τονίζουν ότι το άγχος μπορεί να γίνει και σύμμαχος.

Η Τζούλη Αγοράκη συζητά με τη διδάκτορα Ψυχολογίας Ιάνθη Σταυροπούλου σχετικά με το πώς μπορούμε να μάθουμε να ακούμε το άγχος μας και για το πώς θα μπορέσει να λειτουργήσει ως πυξίδα για ό,τι χρειάζεται φροντίδα, αλλαγή ή προσαρμογή στη ζωή μας.

Όλοι έχουν άποψη για τη διατροφή, από τους influencers μέχρι τους TikTokers και τους αυτοαποκαλούμενους «nutrition experts». Όμως, ποια είναι πραγματικά η αλήθεια μέσα σε αυτόν τον καταιγισμό πληροφοριών; Και τι σημαίνει τελικά «να ξέρεις να τρως σωστά»; H επίκουρη καθηγήτρια Διατροφής, Διατροφικής Συμπεριφοράς και Συμβουλευτικής, Ευαγγελία Φάππα μας εξηγεί.

Πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση από τις διατροφικές μόδες και τις ψευτοσυμβουλές που κυκλοφορούν παντού; Τι σημαίνει ο όρος food literacy ή, αλλιώς, διατροφικός εγγραμματισμός;

Δεν πρόκειται για κάποια νέα δίαιτα, ούτε για «κανόνες διατροφής». Η παιδεία γύρω από τη διατροφή είναι η ικανότητα να κατανοούμε τι σημαίνουν οι ετικέτες των τροφίμων, ποια η σχέση της διατροφής συνολικά ή συγκεκριμένων τροφίμων με την υγεία, να αξιολογούμε τι διαβάζουμε online και να επιλέγουμε συνειδητά τι και πώς τρώμε. Είναι η γνώση που μας προστατεύει από την παραπληροφόρηση και μας βοηθά να έχουμε μια ισορροπημένη και χωρίς ενοχές διατροφή.

Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ψυχή & Σώμα», η Μερόπη Κοκκίνη μιλά με την επίκουρη καθηγήτρια Διατροφής, Διατροφικής Συμπεριφοράς και Συμβουλευτικής στο Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Ευαγγελία Φάππα, για το πώς μπορούμε να τρώμε πιο συνειδητά, πώς απομυθοποιούμε τις «μαγικές» δίαιτες και πώς χτίζουμε μια υγιή σχέση με τη διατροφή μας.

Η λέξη «νάρκισσος» έχει γίνει της μόδας: τη χρησιμοποιούμε για πρώην, φίλους, συναδέλφους, σχεδόν για όλους. Όμως, τι σημαίνει πραγματικά να είσαι ναρκισσιστής; Και πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε έναν άνθρωπο με ναρκισσιστική διαταραχή από κάποιον που απλώς αγαπά λίγο παραπάνω τον εαυτό του;

Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ψυχή & Σώμα» η ψυχολόγος Τόνια Τσουπάκη εξηγεί στην Τζούλη Αγοράκη γιατί ο όρος «νάρκισσος» έχει γίνει ετικέτα που συχνά χρησιμοποιούμε εσφαλμένα και πώς ο πραγματικός ναρκισσισμός είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο.

Μιλά για το πλέγμα χαρακτηριστικών που συνθέτουν τη διαταραχή, τις ρίζες της στον ψυχικό πόνο και για το αν υπάρχει πραγματικά ελπίδα για αλλαγή. Ένα επεισόδιο για να κατανοήσουμε καλύτερα — όχι να κρίνουμε.

Ο Άρης Θεοδωρόπουλος, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες αναρριχητές, μιλά στη Μερόπη Κοκκίνη για τη φιλοσοφία της αναρρίχησης, τη διαχείριση του φόβου και τη γαλήνη που γεννιέται όταν το σώμα, η αναπνοή και ο βράχος γίνονται ένα.

Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ψυχή & Σώμα» ο Άρης Θεοδωρόπουλος, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες αναρριχητές, αποκαλύπτει στη Μερόπη Κοκκίνη τη βαθύτερη διάσταση της αναρρίχησης: τον τρόπο που η τεχνική συνυπάρχει με το ένστικτο και η επιστήμη της κίνησης συναντά την ποίηση της ισορροπίας, και γιατί η αναρρίχηση είναι για εκείνον μια μορφή τέχνης εν κινήσει.

Από την Κάλυμνο μέχρι τις κορυφές των Μετεώρων και των Άλπεων, αφηγείται τη διαδρομή του, μιλά για τη φιλοσοφία της αναρρίχησης και εξηγεί γιατί η αληθινή πρόκληση βρίσκεται πάντα μέσα σου.