¿Quién eres América?

Boliwia to mały, andyjski kraj, w którym ponad 60 % społeczeństwa deklaruje przynależność do rdzennych wspólnot Ameryki Łacińskiej. Czy pólnocno-amerykańskiemu gigantowi udało się podbić lokalny rynek? Czy idea ¨fast food¨ i najsłynniejsze frytki na świecie przyjęły się w kraju Manioku?
13 odcinek podcastu ¨¿Quién eres América?¨ opowiada o krótkiej historii McDonalda w Boliwii.

📕 Bibliografia:
Reportaż: ¿Por qué quebró Mc Donalds en Bolivia?
Jorge Velarde Rosso, ¨¿Por qué McDonald's dejó Bolivia?¨
¨Las razones por las que Bolivia es el único país donde ha quebrado McDonald’s¨, La Vanguardia, Rosa Varona, 2019

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

Czy wiesz co kryje się w kartach historii za bananami Chiquita? Jak stworzono kulturę spożycia banana w USA? Jak to możliwe, że jedna, prywatna firma weszła w posiadanie ponad 50 % ziem na terenie wielu krajów Ameryki Łacińskiej? Dlaczego w Kolumbii mówi się o Bananowej Masakrze?
Na te i wiele innych pytań dotyczących wątpliwej działalności United Fruit Company, a dzisiejszej Chiquita Brand International, odpowiada ten odcinek. Dowiecie się jak traktowano pracowników wielkich, bananowych plantacji i dlaczego niekiedy umierali z wycieńczenia.

📕 Bibliografia:
Bucheli, Marcelo (2005). Bananas and Business: The United Fruit Company in Colombia, 1899-2000, Nowy Jork
Barahona, Marvin (1994). El silencio quedó atrás: testimonios de la huelga bananera, Talanquera
Selser, Gregorio (2001). Cronología de las Intervenciones Extranjeras en América Latina (1776-1945). México: Universidad Nacional Autónoma de México
Luis Conejo, 2018, Divisiones bananeras y memoria: un acercamiento al legado de las ciudades bananeras de la United Fruit Company en Centroamérica durante el siglo XX, Universidad de Costa Rica
¨Historia de la literatura bananera¨, La Vanguardia, 2012, https://www.lavanguardia.com/cultura/20120718/54326850527/literatura-bananera.html
¨Así nacieron repúblicas bananeras¨, La Vanguardia, 2021, https://www.lavanguardia.com/historiayvida/historia-contemporanea/20210114/6181467/united-fruit-republica-bananera-cia.html

Książki, o których wspominam w odcinku:
Miguel Asturias: ¨Viento fuerte¨/¨Silny wiatr¨, ¨El papa verde¨/¨Zielony papież¨, ¨Los ojos de los enterrados¨/¨Oczy pogrzebanych¨
Gabriel García Marquez: ¨Cien años de soledad¨/¨Sto lat samotności¨

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

W Ameryce Łacińskiej niektóre wspólnoty wywalczyły sobie prawo do własnego systemu edukacji wyższej, a część z nich uzyskała nawet oficjalne uznanie ministerstwa edukacji. Uniwersytety te to manifest żmudnego procesu dekolonizacji systemu szkolnictwa, który przez lata tworzony był w zgodzie z zachodnimi standardami. Dzisiaj w wielu krajach Ameryki Łacińskiej coraz częściej jesteśmy świadkami rewindykacji kultury, języka i tożsamości rdzennych mieszkańców tego regionu. Magisterka w języku quechua? Proszę bardzo!

📕 Bibliografia:
P. Vargas Moreno, Educación Superior Intercultural en Disputa; Trayectorias de la Universidad Amawtay Wasi, Polis Revista Latinoamericana, Ouito, Ekwador, 2013r.
N. Vigil, El Cierre de la Universidad Amawtay Wasi y el Concepto Neoliberal de Calidad Educativa, Universidad Nacional Mayor de San Marcos, Peru, 2012r.
C. Walsh, Interculturalidad, plurinacionalidad y decolonialidad: las insurgencias político–epistémicas de refundar el Estado, Buenos Aires, Argentyna, 2008r.K. Wessendorf, El Mundo Indigena 2009, Grupo internacional sobre asuntos indigenas, Kopenhaga, Dania, 2009r.
X. Albó, J. Fernando Galindo, Interculturalidad en el desarrollo rural sostenible. El caso de Bolivia. Pistas conceptuales y metodológias, La Paz, Boliwia, 2012r
F. Delgado, C. Escóbar, Diálogo intercultural e intercientífico para el fortalecimiento de las ciencias de los pueblos indígenas originarios, Boliwia, 2006r.


KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

Wiesz, że w Ameryce Łacińskiej Indianie mogą studiować w swoich rodzimych językach? Że ich curanderos stanowią część kadry profesorskiej prowadzącej wykłady?
Uniwersytety interkulturowe i indiańskie w Ameryce Łacińskiej to fenomen na skale światową, a protoplastą tej inicjatywy była niepozorna dzisiaj Nikaragua.

📕 Bibliografia:
G. Aguilár Avilés, Reforma educativa en marcha. Un vistazo al pasado de La Educación en El Salvador, Ministerio de Educación, Salwador, 1995r.
G. Bolaños de Tattay, La Universidad Autónoma Intercultural e Indígena – un proceso que consolida, construye y revitaliza las cultural desde la acción organizativa, Cauca, Kolumbia, 2015r.
C. Castro Suárez, Estudios sobre la Educación Intercultural en Colombia: Tendencias y Perspectivas, Barranquilla, Kolumbia, 2009r.
A. M. Caviedes Jaime, Universidad Autónoma de Colombia – Historia contemporánea, Bogota, Kolombia, 2013r.
CEPAL, Los pueblos indígenas en América Latina, Avances en el último decenio y retos pendientes para la garantía de sus derechos, Chile, 2014r.
A. Conejo Arellano, Educación Intercultural Bilingue en el Ecuador – La propuesta educativa y su proceso, Universidad Politecnica Salesiana, Ekwador, 2011r.
E. Dávalos, Las luchas por la educación en el Movimiento Indígena Ecuatoriano, Argentyna, 2008r.
A. Dembicz, Filozofia poznawania Ameryki, Studium idei i koncepcji poznawania i interpretowania Ameryki od czasów najdawniejszych po współczesne studia latynoamerykańskie, CESLA, Warszawa, Polska, 2010r.
G. Dietz, ¿Interculturalizando la educación superior desde la antropología?, Salamanka, Hiszpania, 2008r.A. Talavera, Liberalismo y Educación, Meksyk, 1973r.
N. Gómez Barrio, La perspectiva intercultural de género desde la mirada de URRACAN, Nikaragua, 2018r.


KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

Drewniane erotyczne umilacze czasu dla kobiet? Seks na hamaku? Rytualna masturbacja? Seks był dla Majów kluczowym elementem kultury, a ludzkie ciało i jego seksualność nie było tematem tabu.

📕 Bibliografia:
Wydawnictwo Raíces, ¨La sexualidad Mexicana¨, Revista ¨Arqueología¨ n 104/2010, MX
Campos-Navarro, R. "La hamaca: historia, etnografa y usos médicos de un mueble americano", MX, 1997
López-Beltrón, M. ¨Hamaca-sutra. El arte de amar en hamacas¨, Solar servicios editoriales. MX, 1997.

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

Jak obecne kryzysy migracyjne wpływają na gospodarkę w Ameryce Łacińskiej? Czy nowy prezydent USA pomoże latynoamerykańskiej ekonomii?
Druga część wywiadu z dr Joanną Gocłowską Bolek, ekonomistką, latynoamerykanistką oraz pracowniczką naukowo dydaktyczną Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. W którą stronę zmierza obecnie Ameryka Łacińska i jakie stoją przed nią wyzwania?

📕 Książki wspomniane w odcinku:
Joanna Gocłowska Bolek, ¨Ameryka Łacińska w poszukiwaniu nowej strategii rozwoju.¨ , Warszawa, 2017
red. Joanna Gocłowska Bolek, ¨Panorama Wyborcza Ameryki Łacińskiej - Nowe wyzwania, stare problemy?¨, Warszawa, 2019

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

Pierwsza część wywiadu z dr Joanną Gocłowską Bolek, ekonomistką, latynoamerykanistką oraz pracowniczką naukowo dydaktyczną Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Porozmawiałyśmy o tym, w którą stronę zmierza obecnie Ameryka Łacińska i jakie stoją przed nią wyzwania.

📕 Książki wspomniane w odcinku:
Joanna Gocłowska Bolek, ¨Ameryka Łacińska w poszukiwaniu nowej strategii rozwoju.¨ , Warszawa, 2017
red. Joanna Gocłowska Bolek, ¨Panorama Wyborcza Ameryki Łacińskiej - Nowe wyzwania, stare problemy?¨, Warszawa, 2019

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com

Wiesz, że energia na Kostaryce jest w zasadzie w całości produkowana z odnawialnych źródeł? Ostatnie dekady to szereg eko sukcesów tego kraju! Dżdżownice oczyszczające ścieki? Podwodne, sztuczne żółwie? Domy z plastiku? Torebki rozpuszczalne w wodzie? A może schroniska dla pszczół i wielkie ¨zapylacze¨? Które z eko rozwiązań Kostaryki najbardziej Cię zaintrygowało?

📕Bibliografia:
Rosana Gaggino, ¨Ladrillos y Placas Prefabricadas con plásticos reciclados aptos para la autoconstrucción¨, Revista INVI, 2008
Eco Post, ¨Cuatro ecoinnovaciones de América Latina¨, 2019
Kenneth Mora Pérez, ¨Empaque biodegradable para medicinas gana concurso universitario de PNUMA Costa Rica¨, Hoy en el Tec, 2020
www.picaflora.org/polinizadoras
Laboratorio de innovación ciudadana, https://innovacionciudadana.org/LABICCR
¨10 proyectos de innovación ciudadana para cuidar el entorno costarricense¨, Forbes Centroamérica, 2019
ONU Programa para el medioambiente, ¨Costa Rica: abriendo el camino hacia un planeta más limpio¨, 2019

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

Kambó czyli jedna z najważniejszych ceremonii leczniczych wśród Indian zamieszkujących Puszczę Amazońską. Wydzielina z żaby aplikowana jest na drobne oparzenia na skórze - jak przebiega cały proces? Co głosi legenda? Jak odkryto niezwykłą moc tej uroczej rzekotki?
W odcinku posłuchacie również o innych elementach tradycyjnej medycyny Puszczy, takich jak: Rapé czy Sananga.

📌 W najbliższą sobotę 27 lutego o 20:00 na Instagramie Ábrete (linki poniżej) odbędzie się LIVE, na którym opowiem Wam troszkę o własnych doświadczeniach nie tylko z Kambó ale także z Rapé czy Sanangą ‼️

📕Bibliografia:
I. Całkosiński, A. Zasadowski, A. Bronowicka-Szydełko, K. Dzierzba, E. Seweryn, M. Dobrzyński, A. Gamian ¨Substancje wydzielane przez gruczoły skórne płazów jako nowe źródło antybiotyków i związków biologicznie czynnych¨, 2009
Peter Gorman, ¨Kambó¨, 2013
Beatriz Caiuby Labate, ¨Medical Drug or Shamanic Power Plant: The Uses of Kambó in Brazil¨, 2008
Beatriz Caiuby Labate, ¨Remédio da Ciência” e “Remédio da Alma”: os usos da secreção do kambô (Phyllomedusa bicolor) nas cidades¨, 2007
José Carlos Bouso, ¨Kambó: un remedio tradicional¨, 2013 (https://www.iceers.org/es/kambo-un-remedio-tradicional)

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete

Ayahuasca - jeden z najsłynniejszych elementów tradycyjnej medycyny Indian Amazonii. Nazywa się ją napojem samych mędrców lub napojem bogów. W języku quechua oznacza mniej więcej pnącze dusz, które pomaga opuścić ciało przy równoczesnym uniknięciu śmierci.
W Amazonii znana jest od tysięcy lat, jednak pierwsze europejskie wzmianki o Ayauasce pojawiają się dopiero w dokumentach jezuickich z XVII wieku, dzisiaj napój bogów znany jest już praktycznie na całym świecie, a jego komercjalizacja coraz bardziej daje się Amazonii we znaki...

📕Bibliografia:
Academia Mayor de la lengua Quechua, Diccionario Quechua – Español – Quechua, Cusco Peru, 2005
J.M. Fericgla, Al trasluz de la ayahuasca, Quito, 1996
Eliade, Mircea, El chamanismo y las técnicas arcáicas del éxtasis, FCE Meksyk
J.M. Fericgla, Cognición y Psicología de los Shuar (Jíbaros): ayahuasca, oniromancia y antropología cognitiva, Museu Etnológic de Barcelona, 1996
Luis Eduardo, Ayahuasca Visions, North Atlantic Books, Berkley, USA, 1991
Rick Strassman, DMT: The Spirit Molecule, USA, 2001

KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete