Heimsins eygu eru aftur vend móti Íslandi, har sviðin av Panamagøluni er stórur. Politiska leiðslan tykist hava sett øll onnur enn seg sjálva og onnur múgvandi vinnulívsfólk á strangan skattakost fyri at reisa landið aftur eftir húsagangin undir fíggjarkreppuni.

Nordea er størsti banki í Skandinavia, men hann er ikki ov fínur til bæði skattaskjól til tey ríku og ivasom milliardalán til Khasakstan.

Munnu skjalprógv vera um nakra føroyska skattaflýggjan millum Panamapappírini, og nær fáa vit atgongd til upplýsingarnar?

Á politiska pallinum fyllir uppboðssølan av fiskirættindum nógv, sera nógv - og Norðurlandahúsið hevur hesa vikuna verið á tremur við fólki, sum hava viljað hoyrt, hvat fakfólk, fakfelagsfólk, sjófólk, reiðarar og fíggjarfólk hava at siga um hendan reiðsskapin at útluta fiskirættindi, sum landsstýrið hevur gjørt av skal vera partur av nýskipanini av fiskivinnuni.

Kvinnur, sum arbeiða partstíð, snýta seg sjálvar í eftirløn.

Útrokningar vísa, at tað kostar fleiri túsund krónur í eftirløn um mánaðin at arbeiða 3/4 tíð eitt heilt arbeiðslív. Og av tí, at umleið onnurhvør føroysk kvinna arbeiðir partstíð, er trupulleikin víðfevndur.

Pør mugu taka ta truplu samrøðuna um pengaviðurskifti, sigur pensjónsráðgevi. Arbeiðir kvinnan partstíð og tekur meginpartin av barnsburðarfarloyvinum, má maðurin rinda henni eitt endurgjald fyri hetta, so hon er eins væl fyri sum hann í pensjón, sigur Regin Hammer, nevndarformaður í Betri Pensjón.

Borgarstjórar órógva arbeiðsstevið í Løgtinginum. Tað halda Jákup Mikkelsen og Annika OIsen, sum skjóta upp, at borgarstjórar skulu ikki kunna sita í Løgtinginum.

Heðin Mortensen, borgarstjóri í Havn, tekur ikki undir við uppskotinum. Hann heldur tað vera avgerandi neyðugt, at hann sum borgarstjóri og tingmaður kann gera vart við viðurskiftini í høvuðsstaðnum.

Magnus Rasmussen varð valdur í Løgtingið tann 1. september í fjør og fór frá sum borgarstjóri í Runavík tann 1. januar í ár. Hann tekur heldur ikki undir við uppskotinum.

Evropa megnar ikki at taka ímóti øllum sum banka á dyrnar. Tí mugu vit gera sum Kanada, Avstralia og USA, ið hava strangar reglur á økinum.

Hetta kann tykjast kyniskt, men tað verður helst neyðugt, sigur Uffe Østergaard, søgufrøðingur og granskari, sum er ørkymlaður av flóttafólkastreyminum til Evropa.

Vandi er fyri, at ES fer í knús av trýstinum. Hvønn veg tað ber, fer tíðin at vísa, sigur hann.

Súni Selfoss og Niels á Reynatúgvu bjóða seg báðir fram at taka við sum formaður í Starvsmannafelagnum eftir Selmu Ellingsgaard, sum leggur frá sær á aðalfundinum leygardagin. Vit seta valevnunum stevnu at tosa um valstríð og leiklutin hjá landsins størsta, almenna fakfelag næstu árini.

Eftirlitismyndugleikin Skráseting Føroya kom í vikuni til ta niðurstøðu, at nevndarformaðurin í føroya størsta pengakassa varð valdur eftir skeivum fortreytum eftir aðalfundin í fjør.

Ávirkanin, sum vinnufyritøkur hava á politisku skipanina í Føroyum, er institutiónaliserað. Tá politikararnir sjálvir bjóða umboðum fyri vinnulívsfyritøkur upp í nevndir, sum t.d. skulu gera uppskot um fiskidagar ella fiskivinnunýskipan, skulu teir ikki gremja seg um, at fyritøkur hava ov stóra politiska ávirkan, heldur búskaparfrøðingurin.

Stjórin í Vinnuhúsinum, Marita Rasmussen, heldur, at felagsskapir og lokaláhugamál hava minst líka stóra ávirkan á politisku skipanina sum teir stóru vinnulívsrisarnir.

Tað búðu 4800 fólk í Suðuroynni í 1921. Tá búðu 20.000 fólk í Føroyum í alt. Í dag búgva 4.500 fólk í Suðuroynni, nú 49.000 fólk eru í Føroyum.

Men minkandi fólkatalið í Suðuroynni er ikki bara ein spurningur um fólkastreymin, sum fer norðureftir ella í onnur lond. Miðalaldurin í oynni gerst bara hægri við árunum. Í so máta eru útlitini lítið hugalig.

Avbjóðingin verður, júst sum í restini av landinum, at tað verða fleiri eldri - og færri fólk í arbeiðsførum aldri.

 

Fleiri orsøkir til gongdina

Kommunurnar gera íløgur, tí tær eru neyðugar. Og tær duga best sjálvar at meta um tørvin hjá borgarunum, heldur Jóhan Christiansen, borgarstjóri í Eysturkommunu. Hann óttast fyri einum eljustríði millum kommunurnar, um landið nú skal áseta ein íløgukarm fyri kommunurnar.

Landsstýriskvinnan í fíggjarmálum, Kristina Háfoss, sigur, at landsstýrið í fyrstu atløgu fer at royna at fáa kommunurnar sjálvbodnar at gera eina avtalu um íløgur og rakstur. Men eydnast tað ikki, so verður neyðugt at taka onnur stig, sigur hon.

Á midnátt leygarkvøldið verður greitt, hvør skal standa á odda fyri Fiskimannafelagnum næstu trý árini. Hoyr kjak millum Jan Højgaard og Sniálv Røvilsberg, ið báðir bjóða seg fram til formanssessin.

Laksalúsin er størsti trupulleikin hjá føroysku alivinnuni í dag. Alsamt truplari er at basa lúsini, sum nú er mótstøðufør móti flestu kemisku evnum. Í Radaranum viðgera vit støðuna við laksalúsini og spyrja landsstýrismannin í alimálum, hvat hann ætlar at gera.