Radio Occitania

Un còp èra, los prefèctes decidissián de tot... Vertadièrament de tot.

Pels que son nascuts, a la gròssa, après 1975, vos cal imaginar qu’abans las collectivitats territorialas (regions, departaments, comunas) èran jos tutèla en permanéncia. E puèi, en 1981, aquò cambièt prigondament amb las primièras leis de descentralisacion. 

Aquel Acte I de la descentralisacion jamai vist dempuèi lo sègle XIX, o devèm a Gaston Defferre

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, sera leu disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacions.

Imatge : Unknown authorUnknown author, CC BY-SA 3.0 NL, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

Dins lo campèstre lemosin, lo disián « Lo Grand » e èra pas sonque degut a sa granda talha.
Georges Guingouin foguèt al cap d’un dels maquís mai redobtables de França.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, sera leu disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacions.

Imatge : French partisan unknown août 1944, Public domain, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

Ne vesèm pus gaire de monde aital. De monde que lor basta pas que de se plantar atal, al mitan d’una plaça puèi de declamar o de cantar lor produccion del moment (poèma o cançon) e de far aver los uèlhs banhats a tota l’assistància.

Aquò èra l’efècte qu’aviá lo poèta Jacques Boé dit Jansemin quand fasiá una de sas sortidas.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, sera leu disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacions.

Imatge : MOSSOT, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

I a milanta causas a dire d’aquel òme puèi que nos en daissèt encara mai. Retendrem son vèrb, sa prestança, sa doçor, sa colèra, son cacalàs, sas lagremas… per far cort, retendrem tot simplament son umanitat.
Parlam aquí d’un comedian que se contentava pas de jogar plan, parlam d’un comedian que jogava juste.
L’escrivan marselhés Marcel Pagnol parlèt d’el coma d’un actor genial que trabalhava coma un debutant.

Valent a dire qu’aviá totjorn lo scernari jol braç e que s’exerçava de contunh sus son tèxte. La resulta n’es encara mai espectaclosa. Vaquí l’impression que daissèt Jules Muraire, mai conegut jol chafre de Raimu, natiu de Tolon e incarnacion etèrna del César de Pagnol.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, sera leu disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatges : Henri Manuel, Public domain, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

A Lafont de Nimes dediqui aqueste papièr. Non parli pas de l’escrivan e sòciolingüista, parli de l’actritz que se faguèt un nom malgrat un environament familial gaire favorable a una tala espelison. Bernadette Lafont nasquèt en 1938 al dintre d’una familha protestanta de Nimes, sa maire, desirosa d’aver un dròlle, l’apelarà de longa « Bernard ».

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquela occitana del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, es disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatge : Frantogian, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

Dins lo rugbi d’autres còps, èra rare qu’un pilar se destaquèsse e ganhèsse sas letras de noblessa.

Trotinejava d’un costat e de l’autre del terren. Dintrava en fòrça en mesclada dobèrta o barrada.

Per resumir, d’aquel temps, un pilar se contentava de baissar lo cap.

E puèi venguèron las setzenas de finala del campionat de 1975-1976 qu’opausèron lo Castres Olimpic al FC Lorda. L’entrainaire de Lorda, André Abadie, expérimentât una novèla primièra linha. Lo pack castrés es alara redobtable, especialament lo Gérard Cholley qu’aviá per costuma de se trissar lo vis-a-vis. Foguèt lo cas per las doas primièras mesclanhas del match… mas per totas las autras, los tarneses acabèron lo cuol sul pelenc. Cal dire qu’aqueste jorn, lo vis-a-vis de Gérard Cholley se disiá Jean-Pierre Garuet.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, es disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatge : Heucedress, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

Començarai aquela cronica per una citacion en francés. Pels repotegaires de servici, vos respondrai pas qu’una causa : empachatz-me !

« On s’étonne parfois de mon goût pour le patois, un peu vif, mais que voulez-vous, le patois est la langue de maman, ma langue maternelle. Je l’aime. Je devrais dire: l’occitan, je sais , qui est le terme correct et le plus stratégique. Mais occitan c’est savantasse, ça fait intelligentsia. Moi il m’écorche les lèvres, et me fait mal au coeur. Maman parlait patois. Jusqu’à cinq ans, je n’ai parlé que le patois. Le français m’est une langue étrangère »

Aqueles mots son los d’una personalitat plan coneguda del monde literari, nascuda en 1894 a Vilars en Val dins Aude. Se faguèt especialament remarcar en 1925 amb son roman Jeanne d’Arc pel qual obtenguèt lo prèmi Femina. Mas es subretot lo poèta que marquèt son temps. Vòli parlar de Joseph Delteil

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, es disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatge : Anonymous photographer by Rol Agency, Public domain, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

Se vos passejatz a Caors, sus la plaça Chapou, al ras de la catedrala Sant Estève, lo vòstre agach serà interpelat per una vièlha ensenha. Indica qu’autres còps se trobava aquí un “bazar genovés” tengut per un cèrt Gambetta qu'avia un filh qu'i disian Leon.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, es disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatge : Nadar, Public domain, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

Vos parlarai d’un nom qu’avètz benlèu ausit se vos sètz passejats per aquí. Un licèu de Catalonha Nòrd pòrta son nom, una estatua li fa omenatge al Jardin Reial de Tolosa e sa comuna de naissença li consacra un festenal…

Vòli parlar del compositor Deodat de Severac, nascut en 1872 a Sant Felitz de Lauragués e mòrt a Ceret en 1921.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, es disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatge : MOSSOT, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !

D’Occitans de sinistra memòria n’avèm qualques unes al catalòg.

N’i a un en particular, autoritari, bellicista al qual caliá subretot pas daissar las comandas.

Vòli parlar d’un cèrt Adolphe Thiers nascut a Marselha en 1797 qu’estrambordarà sos contemporanèus mas que donarà lo sanglaç a la posteritat.

Clamenç nos en dit un boçin mai sus aquel occitan del jorn...

E se volètz tornar trapar la version escrita de la cronica, es disponibla sus Jornalet, la gaseta occitana d'informacion.

Imatges : Dracénois, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Soutenez-nous sur Patreon et HelloAsso !