Radio

Στο 15ο επεισόδιο της σειράς ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ HISTORIA MINIMAS, παρουσιάζονται στιγμιότυπα από το χρονικό της Εθνικής Αντίστασης στην Εύβοια μέσα από την προφορική μαρτυρία του 95χρονου Βλάσση Πάλλα.

Με αφορμή τον θάνατο του μασίστα και παλαιστή Γιώργου Τρομάρα, η «ΑΦΥΛΑΧΤΗ ΔΙΑΒΑΣΗ» παρουσιάζει μέσα από τις συχνότητες του Πρώτου Προγράμματος ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για λαϊκούς αθλητές και λαϊκά θεάματα.

Στα πέτρινα μετεμφυλιακά χρόνια, ο Τρομάρας θα θαυμάσει ως παιδί τη δύναμη του παλαιστή Δημήτρη Κωνσταντίνου. Ο Κωνσταντίνου θα επισκεφτεί το χωριό Αγία Σοφία Αιτωλοακαρνανίας ως μέλος ενός μπουλουκιού. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Τρομάρας θα έρθει στην Αθήνα και θα αρχίσει προπονήσει με τον μύθο της πάλης Σταμάτη Χαρισιάδη.

Στο ντοκιμαντέρ μιλούν ο γιος του Γιώργου Τρομάρα, Κώστας, καθώς και ο παιδικός φίλος του, επίσης παλαιστής, Γιώργος Γκουλιόβας, γνωστός και ως «Μασκοφόρος» ή «Κόκκινος Δαίμων».

Από το αρχείο της ΕΡΤ, ακούγεται ένα απόσπασμα συνέντευξης του Γιώργου Τρομάρα, στο οποίο μιλά με θαυμασμό για τον θρύλο της πάλης Τζιμ Αρμάου. Ο ίδιος ο Αρμάου, εξιστορεί την πορεία του από το Ορφανοτροφείο Βόλου μέχρι τις παλαίστρες της Αμερικής.

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Η συγκλονιστική ιστορία της Λαμπρινής Γώγου ήρθε πρώτη φορά στο φως από τη ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ και τον θεματικό κύκλο εκπομπών «Των Ελλήνων οι κοινότητες».

Ένα 18χρονο κορίτσι, στα σκοτεινά χρόνια του εμφυλίου, αναλαμβάνει μία εξαιρετικά δύσκολη αποστολή: να οδηγήσει μία ομάδα παιδιών από το χωριό της, το Δίστρατο Κόνιτσας, σε χώρες του λεγόμενου «ανατολικού μπλοκ», προκειμένου να γλιτώσουν από την πείνα και τη φτώχεια. Μετά από πολυήμερη πεζοπορία και κακουχίες, η ομάδα των παιδιών θα καταφέρει να φτάσει αρχικά στην Αλβανία και ύστερα από πολλές περιπέτειες, θα καταλήξει στη Βουδαπέστη. Η αποστολή αυτή θα αλλάξει για πάντα τη ζωή τόσο της Λαμπρινής Γώγου όσο και των παιδιών. Η Λαμπρινή από τότε θα γίνει η «μάνα» των παιδιών, μέχρι και σήμερα που βρίσκεται στην ηλικία των 91 χρόνων.

Στο ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ  οι ακροατές μεταφερονται εκεί από όπου ξεκίνησαν όλα: στο Δίστρατο Κόνιτσας. Μέσα από τα χειρόγραφα της Λαμπρινής Γώγου, θα γνωρίσουν τους γονείς της και τη ζωή στο χωριό τα προπολεμικά χρόνια. Αποσπάσματα διαβάζουν οι σπουδαστές της ανωτέρας σχολής δραματικής τέχνης του δήμου Αγίας Βαρβάρας Αττικής. Σε απευθείας σύνδεση με τη Θεσσαλονίκη, όπου σήμερα ζει η Λαμπρινή Γώγου, θα την ακούσουμε να διηγείται στιγμιότυπα από τα χρόνια του εμφυλίου, ενώ σε απευθείας σύνδεση με τη Βουδαπέστη, η γιατρός Κλεονίκη Ζήση, ένα από τα «παιδιά» της Λαμπρινής Γώγου, θα αφηγηθεί περιστατικά από την πορεία των παιδιών του εμφυλίου στον χώρο και στον χρόνο.

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Βρυξέλλες, 29 Μαΐου 1985, 37 χρόνια πριν. Μία αλληλουχία γεγονότων, εντός και εκτός των αγγλικών γηπέδων, ένας κύκλος βίας και αίματος, που κράτησε σχεδόν 15 χρόνια. Η τραγωδία στο Χέιζελ θα ταρακουνήσει συθέμελα το παγκόσμιο ποδόσφαιρο και η αγγλική κυβέρνηση θα κληθεί να λάβει μέτρα.

Το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ εστιάζει στο ερώτημα εάν η τότε «Σιδηρά Κυρία» Μάργκαρετ Θάτσερ κατάφερε τελικά με τη σκληρή στάση της να ελέγξει τον χουλιγκανισμό ή όχι και αποκαλύπτει τον πραγματικό ρόλο του αρχιδικαστή Πίτερ Τέιλορ μέσα από μυστικά έγγραφα των Εθνικών Αρχείων της Βρετανίας που δημοσίευσε η εφημερίδα «Telegraph» στο φύλλο της 28ης Δεκεμβρίου 2018.

Το 14ο επεισόδιο της σειράς ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ Historia Minimas της Φωνής της Ελλάδας είναι αφιερωμένο στη Σφαγή στο Κομμένο Άρτας, τα χαράματα της Δευτέρας 16 Αυγούστου 1943.

Το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ θα μεταδοθεί την Παρασκευή 11 Φεβρουαρίου 2022 από 13:00 έως 14:00.

Ο γάμος της Αλεξάνδρας Μάλιου στο πυρπολημένο Κομμένο. Όταν σταματούν να παίζουν τα όργανα, αρχίζουν να ηχούν τα γερμανικά όπλα. Το σπίτι του γάμου παραδίδεται στις φλόγες. Και η νύφη με τον γαμπρό και τους συγγενείς τους στήνονται μπροστά στο πολυβόλο.

Ένα μεγάλο «γιατί» αιωρείται αιώνια. Πώς μπόρεσαν οι εικοσάχρονοι αυτοί στρατιώτες να βυθίσουν ένα ολόκληρο χωριό στο πένθος και να διαπράξουν ένα φρικιαστικό έγκλημα. Στο Κομμένο έχασαν τη ζωή τους 36 βρέφη και νήπια έως 5 χρόνων. Ο γάμος της Αλεξάνδρας έμεινε μέχρι σήμερα η σπαρακτική κραυγή των αιώνων.

Στον ραδιοθάλαμο της Φωνής της Ελλάδας ο φιλόλογος και συγγραφέας Δημήτρης Βλαχοπάνος. Ακούγονται αποσπάσματα από τη προφορική μαρτυρία της Δήμητρας Μπούγια Αποστόλου. Στο ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ μιλά και ο γιος της Δήμητρας Αποστόλου, Χρήστος, σε ζωντανή σύνδεση με το Βερολίνο.

Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ βασισμένο σε προφορικές μαρτυρίες. 

Απρίλιος 1948 στο Δίστρατο, ένα ορεινό χωριό των Ιωαννίνων. Ένα κορίτσι που δεν είχε καλά καλά ενηλικιωθεί, η Λαμπρινή Γώγου, θα οδηγήσει 26 παιδιά του χωριού της, ανάμεσά τους και τα τέσσερα αδέλφια της, στον δρόμο του ξεριζωμού, προκειμένου να γλιτώσουν από τον πόλεμο και τα δεινά του, την πείνα και την ανέχεια. Οδοιπορώντας στις κορυφογραμμές των ορεινών όγκων των Τζουμέρκων και της Πίνδου, το κορίτσι αυτό μαζί με τα παιδιά, ηλικίας από 3 έως 14 χρόνων, θα φτάσουν κάτω από αντίξοες και επικίνδυνες συνθήκες μέχρι την Αλβανία. Η ίδια θα κουβαλήσει τα μικρά παιδιά στην πλάτη της στα δύσβατα μονοπάτια και όταν πέφτει η νύχτα πάνω στα βουνά εκείνα θα γέρνουν στην αγκαλιά της για να ζεσταθούν και να τους πει παραμύθια.

Μια ανάσα από τη ζυθοποιία ΦΙΞ, στο σημερινό Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στην περιοχή του Νέου Κόσμου, στις αρχές της δεκαετίες του 1920 και μερικούς μόλις μήνες πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή, εγκαταστάθηκαν εκεί οι πρώτοι Αρμένιοι πρόσφυγες, σε έναν αδόμητο κενό χώρο. Στα πρώτα εκείνα παραπήγματα του Δουργουτίου, προστέθηκαν λίγους μήνες αργότερα οι παράγκες από τσίγκο, πισσόχαρτο και άλλα ευτελή υλικά των προσφύγων που έφτασαν στην Ελλάδα μετά την κατάρρευση του Μικρασιατικού Μετώπου. Πρόσφυγες από τη Σµύρνη, το Αϊβαλί, τη Σύλλη, την Τραπεζούντα, τη Σαµψούντα και άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας καθώς και ένα νέο κύµα Αρµενίων που συνέρρευσε στην περιοχή στα τέλη του 1922.

Εκατό χρόνια μετά, το «Historia Minimas» ξεδιπλώνει την προσφυγική ιστορία του Δουργουτίου μέσα από πηγές και προφορικές μαρτυρίες. Στον ραδιοθάλαμο της «Φωνής της Ελλάδας» η Νικολίνα Μυωφά, δρ Αστικής Κοινωνικής Γεωγραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.

Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Το ντοκιμαντέρ βασίζεται στην αφήγηση του Ιωσήφ Μεβωράχ και ξετυλίγει το νήμα της μακραίωνης ιστορίας των Εβραίων της Καβάλας, εστιάζοντας στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα και μέχρι την εξόντωση του συνόλου της Εβραϊκής Κοινότητας στο κολαστήριο της Τρεμπλίνκα, στην Πολωνία. Η συνεισφορά των αστών εύπορων Εβραίων καπνεμπόρων στην τοπική και εθνική οικονομία, τα καπνομάγαζα της Καβάλας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου αλλά και οι Εβραίοι καπνεργάτες και η συγκρότηση του καπνεργατικού κινήματος είναι μερικά από τα θέματα που θα αναλυθούν στο ντοκιμαντέρ, εμπλουτισμένα με προφορικές μαρτυρίες και πλούσιο τεκμηριωτικό υλικό.

Το ντοκιμαντέρ βασίζεται στην αφήγηση του Ιωσήφ Μεβωράχ και ξετυλίγει το νήμα της μακραίωνης ιστορίας των Εβραίων της Καβάλας, εστιάζοντας στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα και μέχρι την εξόντωση του συνόλου της Εβραϊκής Κοινότητας στο κολαστήριο της Τρεμπλίνκα, στην Πολωνία. Η συνεισφορά των αστών εύπορων Εβραίων καπνεμπόρων στην τοπική και εθνική οικονομία, τα καπνομάγαζα της Καβάλας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου αλλά και οι Εβραίοι καπνεργάτες και η συγκρότηση του καπνεργατικού κινήματος είναι μερικά από τα θέματα που θα αναλυθούν στο ντοκιμαντέρ, εμπλουτισμένα με προφορικές μαρτυρίες και πλούσιο τεκμηριωτικό υλικό.