Radio

Στο 1ο επεισόδιο του κύκλου "Μετανάστευση στην Αμερική" παρακολουθούμε την πρώτη εγκατάσταση των Ελλήνων στα μέσα του 19ου αιώνα στη Νέα Ορλεάνη. 

Συμμετέχει ο υποψήφιος διδάκτωρ Ιστορίας Γρ. Κόντος.  

Το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ διερευνά την πολλαπλή δράση του λεγόμενου «Τάγματος Αζόφ» πριν και μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία μέσα από τεκμήρια και πηγές: τις εκθέσεις ανεξάρτητων ερευνητικών φορέων, την έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ουκρανία το 2016 αλλά και τα προπαγανδιστικά βίντεο του τάγματος σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το «τάγμα Αζόφ», στην ουσία ένα τάγμα πολιτοφυλακής, δημιουργήθηκε με κύριο σκοπό την εκκαθάριση των ανατολικών περιοχών της Ουκρανίας από ρωσόφιλους αυτονομιστές. Στην πορεία αναπτύχθηκαν διάφορα παρακλάδια του τάγματος και είναι γνωστή η σύνδεσή του με το εθνικιστικό κόμμα National Corps αλλά και με τη λεγόμενη «Εθνική Πολιτοφυλακή».

Το τάγμα προσέλκυσε εξαρχής διάφορους καλά εκπαιδευμένους εθελοντές με ναζιστική ιδεολογία, ενώ όπως αποτυπώνεται και στην έκθεση του ΟΗΕ προέβησαν όλα τα προηγούμενα χρόνια σε εγκληματικές πράξεις σε βάρος Ουκρανών πολιτών, εγκλήματα που όπως περιγράφονται στην έκθεση σχετίζονται με το φύλο, την ελευθερία της έκφρασης κλπ. Ένα αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ του αμερικανικού δικτύου NBC πριν από τέσσερα χρόνια έφερε στο φως τις κατασκηνώσεις του τάγματος μέσα στις οποίες παιδιά εκπαιδεύονταν στον στρατιωτικό τρόπο ζωής προκειμένου να γίνουν οι αυριανοί μαχητές του τάγματος.

Ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για τρεις γυναίκες που γεννήθηκαν το πρώτο μισό του περασμένου αιώνα, είχαν εβραϊκή καταγωγή αλλά και το ίδιο όνομα. Τρεις γυναίκες που τις χωρίζουν πολλά και τις ενώνουν πολλά περισσότερα.

Παρά τις διαφορετικές πορείες στη ζωή τους και παρότι δεν συναντήθηκαν ποτέ από κοντά,  οι τρεις γυναίκες με το όνομα «Σιμόν Βέιλ» διακρίθηκαν για τον ανθρωπισμό και τη βαθιά σκέψη τους.

Μία πολιτικός, μία γυναίκα που φρόντισε παιδιά κατά τη διάρκεια του Β’ Π και μία φιλόσοφος.

Η πρώτη, από το κολαστήριο του Άουσβιτς ονειρεύτηκε μία ενωμένη Ευρώπη και έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η δεύτερη, με θάρρος, αυταπάρνηση και, κυρίως, απέραντη αγάπη για τα παιδιά, στάθηκε δίπλα σε εκατοντάδες Εβραιόπουλα στη ναζιστική κατοχή: τα τάισε, τους τραγούδησε, τους γλύκανε με το γέλιο της την ψυχή τους. Η τρίτη, κάηκε στη φωτιά της σκέψης της ακολουθώντας έναν δρόμο που ήταν ασυνήθιστος στον κόσμο των διανοούμενων της αριστεράς του εικοστού αιώνα. Ο Αλμπέρ Καμύ την χαρακτήρισε ως «το μοναδικό μεγάλο πνεύμα της εποχής μας».

Η «Αφύλαχτη Διάβαση» παρουσιάζει ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για την ταραχώδη πορεία της Ουκρανίας προς την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ξεκινώντας από τη ρήση του Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι ότι «η Ουκρανία, ένας νέος και σημαντικός χώρος στην ευρασιατική σκακιέρα, είναι ένας γεωπολιτικός άξονας…», το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ διερευνά τις σημαντικότερες πτυχές των σχέσεων της Ουκρανίας με τη Δύση.

Η έρευνα επικεντρώνεται σε δύο γεγονότα που συμβαίνουν με διαφορά δέκα χρόνων στην Ουκρανία τον 21ο αιώνα: Την «Πορτοκαλί Επανάσταση» και το κίνημα των πολιτών «Euromaidan». Η «Πορτοκαλί επανάσταση» ήταν μία σειρά από διαμαρτυρίες και πολιτικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Ουκρανία από τα τέλη Νοεμβρίου 2004 έως τις αρχές Ιανουαρίου 2005, αμέσως μετά τις προεδρικές εκλογές του 2004. Σε εθνικό επίπεδο, η επανάσταση σχηματοποιήθηκε από μια σειρά πράξεων πολιτικής ανυπακοής, καταλήψεων, και γενικών απεργιών που διοργανώθηκαν από το κίνημα της αντιπολίτευσης. Το «Euromaidan»ή «Επανάσταση της Αξιοπρέπειας» ξεκίνησε στις 21 Νοεμβρίου 2013 και ήταν ένα κύμα διαδηλώσεων και πολιτικής αναταραχής στην Ουκρανία με δημόσιες διαμαρτυρίες στην πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο, απαιτώντας με στενότερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο ντοκιμαντέρ καταγράφονται απόψεις Ουκρανών πολιτών και αναλυτών, ενώ σε έναν παράλληλο αφηγηματικό άξονα παρακολουθούμε τη στάση των Ουκρανών ανθρακωρύχων και των εργατικών συνδικάτων στα γεγονότα αυτά.

Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Ο ελληνικής καταγωγής Ουκρανός συγγραφέας Ιβάν Αβράμοβ μιλά στον Θωμά Σίδερη για τον πόλεμο, τα καταφύγια, τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης και θυμάται το πατρικό σπίτι του στο ελληνικό χωριό Ουρζούφ του Ντόνετσκ.

Ένα οδοιπορικό στην ιστορία του αρχαιότερου εκπαιδευτικού ιδρύματος του Ελληνισμού. 

Mιλούν:

ο Σχολάρχης Δημήτριος Ζώτος

ο απόφοιτος του 1960 Θεοφάνης Βασαγεώργης

ο απόφοιτος του 1965 Δημήτριος Δερβεντλής

Η ρωσο-ουκρανική σύγκρουση τον χειμώνα του 2022 μέσα από αποκαλυπτικές μαρτυρίες και συνεντεύξεις. 

Πολίτες της Ουκρανίας και της Ρωσίας προσπαθούν να εξηγήσουν την κατάσταση όπως διαμορφώνεται μετά τις πολεμικές συγκρούσεις τον χειμώνα του 2022.  

Ένα μοναδικό ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στον σπουδαιότερο παιδαγωγό του 20ού αιώνα, τον Πολωνοεβραίο γιατρό Γιάνους Κόρτσακ, που θανατώθηκε στο κολαστήριο της Τρεμπλίνκα μαζί με τα παιδιά του από το γκέτο της Βαρσοβίας.

Η στρατιωτική επιχείρηση διήρκησε 5 μήνες, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάιο του έτους, με σκοπό την καταστολή της επανάστασης των μπολσεβίκων.

Στην εκπομπή μιλά ο καθηγητής ιστορίας σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και της Αυστρίας, Tόνι Braidel Χατζηδημητρίου, αναφέροντας άγνωστες πτυχές της εκστρατείας που έλαβε χώρα πριν 103 χρόνια. Παράλληλα, ακούγονται αποσπάσματα από λόγους του Ελευθερίου Βενιζέλου και εμβατήρια του ελληνικού στρατού από εκείνη την περίοδο.