گفت‌وگو با فرشته احمدی درباره کوپینگ در شرایط جنگ by radiozamaneh

محمد مقیمی، وکیل پایه یک دادگستری و کارشناس ارشد حقوق بشر، در گفت‌وگو با ما همزمان با تأیید حکم اعدام منصور جمالی (پنجمین زندانی سیاسی در روزهای اخیر) و بازداشت‌های گسترده ۱۹۲ نفری در چندین استان، هشدار داد که جمهوری اسلامی با بهره‌گیری از «دست باز» قضات در تشخیص مبهم مصادیق امنیتی و شتاب‌زدگی بی‌سابقه در دادرسی‌های ۲۰ تا ۳۰ روزه، عملاً فرآیند نقض و اعاده دادرسی را به ابزاری تشریفاتی تبدیل کرده و بازداشت‌شدگان جدید را در معرض «زنجیره‌ای» قرار داده است که احتمالاً به اعدام‌های گسترده‌تر منجر خواهد شد.

با تداوم جنگ و حملات نظامی به ایران، محدودیت‌های رسانه‌ای به سطحی بی‌سابقه رسیده است. قطع گسترده اینترنت، تشدید برخوردهای امنیتی با روزنامه‌نگاران و یک‌سویه شدن جریان اطلاع‌رسانی، دسترسی شهروندان به اخبار موثق را مختل کرده است. همزمان، انتقادهایی نیز نسبت به عملکرد رسانه‌های خارج از کشور و نقش آن‌ها در شکل‌دهی روایت‌ها مطرح شده است.

«کنگره آزادی ایران» در روزهای شنبه و یکشنبه، ۲۸ و ۲۹ مارس (۸ و ۹ فروردین)، نخستین نشست خود را در لندن برگزار کرد؛ رویدادی که به گفته‌ی برگزارکنندگان، موفق شد بیش از ۴۰۰ نفر از فعالان حزبی، سیاسی و کنشگران را گرد هم آورد.

این نشست در عین حال با انتقادهایی نیز روبه‌رو شد؛ از جمله اینکه موضوعاتی حیاتی مانند «جنگ» کمتر در آن مورد بحث قرار گرفته و مباحث مطرح‌شده از واقعیت‌های امروز ایران فاصله داشته است. کنگره آزادی ایران در مقطعی برگزار شد که کشور تحت فشارهای شدید و تهدیدهای نظامی قرار دارد. ایران به‌طور هم‌زمان با سرکوب داخلی، فشارهای خارجی و خطر گسترش درگیری‌های منطقه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند.

امیر کیانپور، پژوهشگر فلسفه و سیاست، در گفت‌وگو با «زمانه» به نقد این نشست پرداخته است. او معتقد است: «در شرایط امروز، درخواست آتش‌بس فوری، حداقلِ پیش‌شرط برای هر ائتلاف عقلانی و دموکراتیک است.»

جواد توللی، روزنامه‌نگار در گفت وگو با ما با اشاره به اعدام‌های اخیر چهار زندانی سیاسی و بازداشت‌های گسترده هم‌زمان در چندین استان، تأکید کرد که این روند نه تنها ریشه در ناکارآمدی ساختارهای اقتصادی و سیاسی جمهوری اسلامی دارد، بلکه نشان‌دهنده تبدیل نظام قضایی به ابزاری برای سرکوب و حذف فیزیکی مخالفان به دست نهادهای امنیتی است. به باور توللی، اعدام در ایران کارکرد بازدارندگی خود را از دست داده و صرفاً به روشی برای رعب‌افکنی و ساکت کردن اعتراضات طبقاتی بدل شده است.

پاکستان با طرح یک ابتکار دیپلماتیک و اعلام آمادگی برای میزبانی مذاکرات ایران و آمریکا، نقش میانجی را ایفا می‌کند، مسعود دلبری، کارشناس مسائل سیاسی، اما این اقدام را «عجولانه» توصیف می‌کند و معتقد است با وجود حمایت پشت‌پرده چین از این ابتکار، آنچه روند دیپلماسی را با ابهام روبرو کرده، آشفتگی در تصمیم‌گیری‌های کلان در تهران است.

کاهش ۹۵ درصدی تردد دریایی در خلیج فارس تنها بخشی از شوک عمیقی است که جنگ خاورمیانه بر اقتصاد جهانی وارد کرده است. شوکی که بر اساس هشدار کارشناسان، از اختلال در زنجیره تأمین فراتر رفته و جهان را به مرز ورود به دوره‌ای از رکود تورمی نزدیک کرده است؛ مهدی قدسی، کارشناس مسائل اقتصادی، در گفت‌وگو با ما ابعاد این بحران، سازوکار سرایت آن به بازارهای جهانی و سناریوهای پیش‌رو را تحلیل می‌کند.

حسین نوش‌آذر - حسین رزاق، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، در گفت‌وگو با ما تأکید می‌کند که شاخه‌ای از اپوزیسیون که پیش از این با شعار «همه راه‌ها بسته شده» خواهان مداخلهٔ خارجی بودند، امروز در برابر ویرانی‌های ناشی از همان جنگ، درمانده و متحیر شده‌اند. از نگاه او، این سرگشتگی حاصل سال‌ها رؤیافروشی و فرار از مسئولیت ساختارسازی در برابر نظامی است که خود را بر مبنای شبکه‌ای پایدار بنا کرده بود.

منصوره شجاعی، فعال و پژوهشگر حقوق زنان، در گفت‌وگو با رادیو زمانه از ضرورت شکل‌گیری یک جنبش مستقل و ضدجنگ می‌گوید. او معتقد است در حالی که جنگ‌طلبان داخلی و خارجی ایران را به سمت یک «خودکشی جمعی» سوق می‌دهند، جامعه مدنی باید برای حفظ جان مردم و سرزمین، صدایی واحد برگزیند. او با نقد دیدگاه‌های راست‌گرایانه که جنگ را راهی برای «تغییر رژیم» می‌دانند، بر تداوم عاملیت زنانی تاکید می‌کند که حتی در میانه بحران، به فکر مدیریت زیست محلی هستند. منصوره شجاعی با مرور تاریخی مبارزات ضدجنگ زنان، وضعیت امروز ایران را تحلیل می‌کند. او در این گفت‌وگو از استیصال جامعه، قطع ارتباطات جهانی و ضرورت تشکیل تعاونی‌های دیاسپورا برای بازسازی ایران پس از بحران سخن می‌گوید.

حسین نوش‌آذر - بر اساس تحلیلی که مهران مصطفوی، فعال سیاسی جمهوری‌خواه و استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با ما ارائه داده است، طرح موضوع خروج ایران از معاهده NPT بیش از هر چیز بازتابی از یک دگرگونی عمیق در ساختار قدرت در تهران محسوب می‌شود. از این منظر، پرسش راهبردی این است: آیا این گفتمان خروج از NPT بیانگر اراده جدید سپاه برای بازتعریف دکترین هسته‌ای ایران است، یا بیش از آنکه ناشی از یک توانمندی بالفعل باشد، ریشه در احساس ضعف و درماندگی راهبردی در شرایط جنگی کنونی دارد؟