Адкуль бярэцца напружанасьць у адносінах паміж беларусамі і літоўцамі? Ці ёсьць яна ўвогуле і ці ёсьць да яе падставы? Гэтыя пытаньні апошнія тыдні нярэдка гучаць у інфармацыйнай прасторы, імі ахвотна маніпулюе і прапаганда Лукашэнкі. Але ці ёсьць рэальная небясьпека? Пра гэта ў эфіры “Свабоды Premium” разважаюць літоўскі палітоляг Віціс Юрконіс і прадстаўнік у замежных справах Аб’яднанага пераходнага кабінэту Валер Кавалеўскі.

З чым зьвязаны заняпад Полацку ў раньнім новым часе? Ці сапраўды гісторыя Полацкай дзяржавы аказалася прыўлашчанай Вялікім Княствам Літоўскім? Кім сябе лічылі палачане ў XVI – XVIІ стагодзьдзях?

Пра гэта і пра іншае мы гаворым з былым выкладчыкам Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, кандыдатам гістарычных навук Віктарам Якубавым.

У сакавіку наступнага году павінны адбыцца выбары ў Каардынацыйную раду. Гэта будзе ўжо яе трэці склад. У новай радзе будзе 120 чалавек, зь якіх 8 зараз знаходзяцца за кратамі. Яе абяруць на два гады і зрабіць гэта можа кожны беларус. Навошта? Пра гэта Дзьмітры Гурневіч размаўляе з Ганнай Краўчанкай, заснавальніцай «Моладзевай фракцыі» у Каардынацыйнай Радзе і доктарам палітычных навук, кіраўніком Цэнтру палітычнага аналізу і прагнозу, адным з кіраўнікоў руху «Вольная Беларусь» Паўлам Вусавым.

Эўрапейская рада вырашыла пачаць перамовы аб уступленьні Ўкраіны і Малдовы ў Эўразьвяз, Грузія атрымае статус кандыдата ў сябры Эўразьвязу. Як гэтае рашэньне паўплывае на Беларусь – дасьць патэнцыйны шанец на эўраінтэграцыю ці яшчэ больш узмацніць залежнасьць ад Расеі? Пра гэта Ганна Соўсь гутарыць з украінскім палітолягам Яўгенам Магдам.

25 лютага ў Беларусі пройдзе Адзіны дзень галасаваньня. Улады аб’ядналі выбары ў Палату прадстаўнікоў і мясцовыя саветы. Раней Сьвятлана Ціханоўская заклікала беларусаў байкатаваць гэтую выбарчую кампанію. Грамадзкая арганізацыя «Сумленныя людзі» агучыла днямі сваю прапанову і сьцьвярджае, што яе эфэктыўнасьць большая, чым проста няўдзел. У эфіры «Свабоды Premium» пра гэтую прапанову расказвае Алена Жываглод («Сумленныя людзі»).

Старшыня КДБ Беларусі Іван Тэртэль выказаўся пра беларуса, якога затрымала ФСБ за дывэрсію на БАМ і заявіў, што яго ведамства бярэ ўдзел у сьледзтве. Тэртэль таксама расказаў пра тое, што ў Польшчы рыхтуюцца тэракты ў Беларусі. Госьць эфіру «Свабода Premium» — былы намесьнік камандзіра баявой групы антытэрарыстычнага падразьдзяленьня МУС Беларусі «Алмаз» Ігар Макар.

Ці магло Вялікае Княства Літоўскае існаваць без славян? Якое месца беларусы займаюць у гісторыі Літвы? Чаму літоўскія князі хрысьціліся? Гэтыя ды іншыя пытаньне мы абмяркоўваем з дырэктарам Інстытуту гісторыі Літвы, доктарам гістарычных навук Альвідасам Нікжантайцісам.

Дональд Туск стаў новым прэмʼер-міністрам Польшчы. У пачатку 2000-х Туск прыяжджаў у Беларусь. А вось у 2007 годзе яго туды не ўпусьцілі. Паводле МЗС, ён знаходзіўся ў сьпісе людзей, «знаходжаньне якіх на тэрыторыі РБ зьяўляецца непажаданым». Ці зьменіцца гэта цяпер? Якой была палітыка ўраду Маравецкага адносна Беларусі? І што чакаць ад новага ўраду? Тлумачыць журналіст выданьня «Rzeczpospolita» Руслан Шошын.

З пачаткам вайны Расеі з Ўкраінай Беларусь стала перавалачнай базай для паставак люксавых эўрапейскіх аўтамабіляў у Расею, нягледзячы на байкот і санкцыі. Паводле расьсьледнікаў, у шэрых схемах бяруць удзел і бізнэсоўцы, якія маюць сувязі зь беларускім рэжымам. Гэта паказала сумеснае расьсьледаваньне «Бюро» з расейскім выданьнем «Вёрстка» пры падтрымцы «Кібэрпартызанаў». Пра яго расказвае Алесь Ярашэвіч, журналіст-расьсьледавальнік зь «Бюро».

Што азначае стратэгічны дыялёг паміж дэмсіламі Беларусі і ўладамі ЗША? Якія мэты амэрыканскай палітыкі адносна Беларусі? Які ўплыў на беларускую палітыку ЗША робіць вайна ва Ўкраіне? На пытаньні Юрыя Дракахруста адказвае прафэсар паліталёгіі Ўнівэрсытэту штату Тэнэсі (ЗША) Андрэй Карабкоў.