Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа

Мы пачынаем новы фармат «ПіКа Свабоды». Расказваем пра галоўныя навіны дня і тлумачым, што яны значаць. Ад панядзелка да чацьвярга глядзіце ўвечары выпуск навінаў. У пятніцу падводзім вынікі тыдня.

Новыя цэны і новыя грошы: што зьмянілася ў Беларусі з 1 чэрвеня. Скандалы сярод добраахвотнікаў, нэрвовая рэакцыя Лукашэнкі – наступствы візыту Ціханоўскай у Кіеў. Праз увядзеньне абавязковага падатку на жывёлаў гаспадары масава ўсыпляюць сабакаў. Кіроўца аўтадома «Краіны для жыцьця» на волі пасьля 6 гадоў турмы.

Лукашэнка справаздачыцца Пуціну ў Астане і чытае лекцыі пра штучны інтэлект. Пашыньян жорстка адказвае Лукашэнку. Дэталі аўдыенцыі Бяляцкага ў папы рымскага. Саша Філіпенка пра візыт у Кіеў і жарты для Зяленскага. Невядомыя факты пра справу Бабарыкі. Усё больш беларусаў едзе вучыцца ў Расею. Падсумоўваем падзеі тыдня разам з палітычным аглядальнікам інфармацыйнага агенцтва «Позірк» Аляксандрам Класкоўскім, нобэлеўскім ляўрэатам Алесем Бяляцкім, пісьменьнікам Сашам Філіпенкам, прадстаўніцай «Хрысьціянскай візіі» Наталкай Васілевіч, экспэртам у навуцы, адукацыі і інавацыях Андрэем Лаўрухіным і літаратаркай Сабінай Брыло.

Чатыры гады беларуская апазыцыя намагалася зладзіць сустрэчу з Уладзімерам Зяленскім у Кіеве. І вось яна адбылася. Але што далей? Ці ўдасца вырашыць праблемы беларусаў, якія жывуць ва Ўкраіне, беларускіх добраахвотнікаў, і што гэты візыт дасьць беларускім дэмакратычным сілам. У «ПіКу Свабоды» прымаюць удзел беларускі добраахвотнік ва Ўкраіне Мікіта Забуга і Аляксей Францкевіч, кіраўнік грамадзкага аб'яднаньня «Беларуская грамада Украіны».

Прэзыдэнт Францыі Эманюэль Макрон засьцерагае Аляксандра Лукашэнку ад далейшага ўцягваньня Беларусі ў вайну. Сьвятлана Ціханоўская сёньня ў Кіеве на запрашэньне прэзыдэнта Ўкраіны Ўладзіміра Зяленскага. Што адбываецца і наколькі сур’ёзная ваенная пагроза для беларусаў? Пра гэта ў ПіКу Свабоды кажуць: з Кіева — Павал Латушка, намесьнік кіраўніцы Аб’яднанага пераходнага кабінэту, з Бэрліну — Аляксандар Фрыдман, палітоляг і гісторык, і са Страсбуру — Яўген Крыжаноўскі, доктар паліталёгіі, дасьледчык Страсбурскага ўнівэрсытэту.

Падсумоўваем галоўныя падзеі тыдня. У Беларусі і Расеі завяршыліся ядзерныя вучэньні – з імітацыяй пускаў ядзернай зброі. Што гэта значыць насамрэч? Аналізуе Валер Кавалеўскі. Таксама абмяркоўваем сытуацыю вакол беларускага калію: ЗША просяць суседзяў Беларусі разблякаваць гэтае пытаньне. Навошта гэта Вашынгтону? Камэнтуе Уладзімер Жыгар. На выбарах у Каардынацыйную раду перамагла кааліцыя Паўла Латушкі і руху «За свабоду». Што далей, тлумачыць Юры Губарэвіч. І напрыканцы – што вядома пра затрыманьне сьпевака Аляксея Хлястова ў Менску.

Беларускія і расейская войскі на тэрыторыі Беларусі трэніруюцца наносіць ядзерны ўдар. Напярэдадні Зяленскі заявіў, што Расея зноў плянуе ўдары па Ўкраіне з Беларусі. Як пратэстанцкія вернікі і прапаведнікі ўспрынялі малітву за Лукашэнку і Пуціна на «Фэстывалі надзеі» з удзелам духоўнага дарадцы Трампа Франкліна Грэма. У «ПіКу Свабоды» бяруць удзел украінскі палітоляг Яўген Магда, а таксама пратэстанцкі прапаведнік Сяргей Мельянец і пратэстанцкі вернік Анатоль Шырвель.

Фрэнклін Грэм будзе маліцца за Лукашэнку. Якая місія пратэстанцкага прапаведніка ў Менску? Калі будуць вызваляць палітвязьняў? Што трэба ведаць беларусам пра хантавірус і наравірус? У «ПіКу Свабоды» падсумоўваем асноўныя падзеі тыдня з палітолягам і гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам. У эфіры таксама прадстаўніца «Хрысьціянскай візіі» Натальля Васілевіч і мікрабіёляг Вікторыя Дароніна. Сярод іншых тэмаў: вынікі выбараў у Каардынацыйную Раду, падрыхтоўка Лукашэнкі да вайны, прапановы беларусам ад Бабарыкі.

11 траўня 2026 году ўвечары пачынаюцца выбары ў Каардынацыйную раду – орган, які беларускія дэмсілы называюць альтэрнатыўным парлямэнтам Беларусі. Галасаваньне адбываецца онлайн, але яшчэ да яго старту выбары аказаліся ў цэнтры спрэчак: праз пытаньні бясьпекі, даверу да сыстэмы вэрыфікацыі і праз сумневы, ці патрэбная КР беларусам у 2026 годзе. Ці застаецца яна палітычным прадстаўніцтвам беларусаў, ці паступова ператвараецца ў структуру для саміх палітыкаў? Пра гэта ў «ПіКу Свабоды» дыскутуюць былы сябра КР Аляксандар Кныровіч і кіраўніца выбарчай камісіі КР Алена Прыходзька.

Сёньня ў «ПіКу Свабоды» мы падсумоўваем падзеі тыдня. Лукашэнка прызнаў правал сваіх эканамічных ідэй, на якія зь бюджэту пайшлі мільярды даляраў. Парад у Маскве адбудзецца без многіх лідэраў дзяржаваў, але з Лукашэнкам. Больш паўсотні прадстаўнікоў беларускай апазыцыі сабраліся пад Кракавам на «гульню Мацкевіча». Што гэта было? У выніку хакерскага нападу парушаная праца найбуйнейшай у сьвеце беларускай інтэрнэт-бібліятэкі Kamunikat.org. Што адбылося і калі яна адновіць працу? У Вэнэцыі пачаў працу беларускі павільён выставы мастацтваў, вядомай як біенале. Што там паказваюць беларусы?

Што стала прычынай трагедыі на прадпрыемстве «Гродна Азот»? Што адбываецца цяпер на прадпрыемстве? Як уплывае на бясьпеку і працоўную атмасфэру адсутнасьць незалежных прафсаюзаў? Пра абставіны сьмерці намесьніка начальніка цэха на прадпрыемстве «Гродна Азот» у «ПіКу Свабоды» гаворым з прадстаўніком«Рабочага руху» Юрыем Рававым, які раней быў лідэрам страйку на «Гродна Азот».