رادیو دورنما

مجموعهٔ تازهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، قرار است به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، بپردازد. دومین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از ایلکا لینستِت با عنوان «خودی‌ها و غیرخودی‌ها: هویت مسلمانان اولیه با استفاده از کتیبه‌شناسی و بررسی‌های نظری» اختصاص دارد. لینستت در این مقاله، در پی یافتن شواهدی بر تأیید نظریۀ فرد دانر، با استفاده از سنگ‌نوشته‌های معاصر با ظهور اسلام نشان می‌دهد دعوت اولیۀ محمد به دین مشخص و مرزبندی‌شده‌ای نبوده و هویت نخستین پیروان محمد در بستری سیال شکل گرفته است.

منابع این قسمت:

- Ilkka Lindstedt, "Who Is In، Who Is Out? Early Muslim Identity through Epigraphy and Theory," Jerusalem Studies in Arabic and Islam, 46 (2019), pp. 147-246.

- Fred Donner, "From Believers to Muslims: Confessional Self-Identity in the Early Islamic Community, Al-Abhath, Vol. 50-51 (2002-2003), pp. 9-53.

- Wadad al-Qadi, "Non-Muslims in the Muslim Conquest Army in Early Islam," Christians and Others in the Umayyad State, Chicago: Oriental Institute of the University of Chicago, 2016, pp. 83-123.

تصویر کاور این شماره گرافیتی یا سنگ‌نوشته‌ای است که در ۱۹۸۸ در کاوش‌های باستان‌شناختی در صحرایی در جنوب اردن کشف شده و شامل دعایی است به خط کوفی که در رمضان ۱۰۹ هجری نوشته شده است. کاتب نوشتۀ خود را با «بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز کرده و از خداوند می‌خواهد نماز و روزۀ او را قبول کند. متن کامل این کتیبه به شمارۀ ۶۵ در ضمیمۀ مقالۀ لینستت آمده است.

در این قسمت کتاب «کشتزارهای خون: دین و تاریخ خشونت» اثر کارن آرمسترانگ را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را سپیده نصرتی نوشته است.

متن این قسمت در تارنمای دورنما:

https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-اجتماعی-اسلام/P1126-خشم-مقدس-یا-چالش-دین-داری-و-خشونت.html

حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش:

https://hamibash.com/doornamaa

در دهمین شماره از گفت‌وگوهای دورنما با زیبا میرحسینی، جامعه‌شناس و انسان‌شناس ایرانی و نویسندهٔ کتاب «سفرهایی به سوی برابری جنسیتی در اسلام»، دربارۀ فمینیسم اسلامی و کارکرد آن در جوامع مسلمان، جایگاه پژوهشگری و کنشگری در پی‌گیری مسائل زنان، برابری جنسیتی در اسلام و جوامع اسلامی، و همچنین تجربه‌های زیسته‌اش در این مسیر طولانی حرف زده‌ایم. به‌علاوه، او به برخی انتقادها از فمینیسم اسلامی و وضعیت جامعۀ ایران در مواجهه با مسائل زنان نیز اشاره کرده است.

نسخهٔ تصویری این گفت‌وگو را می‌توانید در کانال دورنما در یوتوب یا آپارات تماشا کنید:

https://www.youtube.com/watch?v=L6tdwi6booY

https://www.aparat.com/v/MJ032

نسخهٔ متنی این گفت‌وگو در وبسایت دورنما:

https://doornamaamag.ir/blog/گفت-وگوها/P1125-در-جست-وجوی-عدالت-جنسیتی-با-فمینیسم-اسلامی.html

اطلاعات بیشتر دربارهٔ پژوهش‌های میرحسینی در کانال تلگرام دورنما:

https://t.me/doornamaa/947

https://t.me/doornamaa/943

https://t.me/doornamaa/941

در این قسمت کتاب «مسلمانان پیشرو: در باب عدالت، جنسیت و کثرت‌گرایی» ویراستهٔ امید صفی را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را حمید مازیار نوشته است.

متن این قسمت در تارنمای دورنما:

https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-اجتماعی-اسلام/P1124-زیست-مسلمانانه-در-جهان-پسامدرن.html

حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش:

https://hamibash.com/doornamaa

مجموعهٔ «خیلی دور، خیلی نزدیک» سلسله نشست‌های زندهٔ اینستاگرامی دورنماست با دین‌پژوهان و اسلام‌پژوهان ایرانی ساکن خارج مرزها. در نهمین نشست از این مجموعه که به میزبانی زهیر میرکریمی برگزار شد، محمد فضل‌هاشمی دربارۀ رویکرد الهیاتی و دانشگاهی در سوئد، آخرین اثرش با عنوان «ایران میان سه انقلاب»، سلف‌گرایی سنی و تفاوت آن با سلف‌گرایی_شیعی، و زندگی و اندیشۀ شریعت سنگلجی توضیحاتی داد. او همچنین به ارزیابی برخی آثار تألیف‌شده دربارۀ سنگلجی پرداخت و از ارتباط سلف‌گرایی شیعی با مبانی انقلاب پنجاه‌وهفت سخن گفت.

نسخهٔ تصویریِ این گفت‌وگو در کانال یوتوب و آپارات دورنما:

https://youtu.be/QyrWZgT12zU?si=ovnuuHMMwLPvIm9n

https://www.aparat.com/v/T8oLX

مجموعهٔ تازهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، قرار است به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، بپردازد. اولین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از استیون شومیکر با عنوان «کریسمس در قرآن» اختصاص دارد.

منابع این قسمت:

- Stephen J. Shoemaker, "Christmas in the Qur'an. The Qur'anic Account of Jesus' Nativity and Palistinian Local Tradition,"  Jerusalem Studies in Arabic and Islam, 28 (2003), pp. 11-39.

- Walter D. Ray, August 15 and the Development of the Jerusalem Calendar, PhD diss., University of Notre Dame, 2000.

- Rina Avner, "The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography," Muqarnas, 27 (2011), pp. 31-50.

دسترسی به منابع از طریق کانال تلگرام دورنما:

https://t.me/doornamaa/911

تصویر استفاده شده در پوستر:

«گریز مریم و یوسف به مصر»، بخشی کوچک از موزایبک سقف «تعمیدگاه فلورانس» در ایتالیا؛ اثر گروهی از هنرمندان ناشناس، قرن ۱۳ و ۱۴ میلادی.

در این قسمت کتاب «فمینیسم در اسلام: هم‌گرایی‌های دینی و سکولار» نوشتهٔ مارگو بدران را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را مریم نصر اصفهانی نوشته است.

متن این قسمت در تارنمای دورنما:

https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-زنان/P1123-سفر-جنسیت-به-خاورمیانه.html

حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش:

https://hamibash.com/doornamaa

در نهمین شماره از گفت‌وگوهای دورنما با دیوید تورفیل، استاد مطالعات اسلام در دانشگاه سودرتورن سوئد و نویسندهٔ کتاب «زیست شیعی»، گفت‌وگو خواهیم کرد. با او دربارهٔ تجربهٔ کار میدانی‌اش در ایران به‌عنوان پژوهشگری غیربومی و همین‌طور وضعیت عمومی مطالعات اسلام و مطالعات شیعه صحبت خواهیم کرد و از مفهوم «اسلام زیسته» سخن خواهیم گفت.

این گفت‌وگو به زبان انگلیسی انجام شده اما متن ترجمه‌شدهٔ آن را می‌توانید در وبسایت دورنما در این نشانی بخوانید:

https://doornamaamag.ir/blog/گفت-وگوها/P1122-انسان-شناسی-دین-در-جامعه-شیعی-ایران.html

همین‌طور نسخهٔ تصویری این گفت‌وگو با زیرنویس فارسی را می‌توانید در کانال دورنما در یوتوب یا آپارات تماشا کنید:

https://www.youtube.com/watch?v=ZHB-FRUQyaI

https://www.aparat.com/v/q478s

In this episode, we will have a conversation with David Thurfjell, professor of Islamic studies at the Södertörn University in Sweden and the author of the book "Living Shiism." We will talk with him about his fieldwork experience in Iran as a non-native researcher, as well as the general situation of Islamic studies and Shia studies. We will also discuss the concept of "lived Islam" and the role of rituals.

This episode on YouTube:

https://www.youtube.com/watch?v=ZHB-FRUQyaI

در این قسمت کتاب «آخرالزمانِ حکومتی: فرجام‌شناسیِ حکومتی در دوران باستان متأخر و اسلام آغازین» نوشتهٔ استیون شومیکر را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را ایمان تاجی نوشته است.

متن این قسمت در تارنمای دورنما:

‪https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-تاریخی-قرآن/P1121-مفهوم-آخرالزمان-در-نخستین-سال-های-برآمدن-اسلام.html‬

مجموعهٔ «خیلی دور، خیلی نزدیک» سلسله نشست‌های زندهٔ اینستاگرامی دورنماست با دین‌پژوهان و اسلام‌پژوهان ایرانی ساکن خارج مرزها. در هشتمين نشست از این مجموعه که به میزبانی زهیر میرکریمی برگزار شد، سجاد امیری باوندپور دربارۀ زبان وادبیات سریانی و مسیحیت سریانی‌زبان در دورۀ باستان متأخر توضیح داد و از ترجمه‌های سریانی عهد عتیق و جدید و رواج آنها در شبه‌جزیرۀ عربستان سخن گفت. در پایان نشست به ارتباط بینامتنی قرآن و متون سریانی اشاره کرد و از برخی پژوهش‌های جدید قرآن‌پژوهان و اسلام‌پژوهان غربی در این باب نام برد.

نسخهٔ تصویری این گفت‌وگو در کانال یوتوب و آپارات دورنما:

https://www.youtube.com/watch?v=Zxaf2qQbUhg

https://www.aparat.com/v/9WKIe