B-61 bom, foto: US Air force

Op 5 februari liep het New-START ontwapeningsverdrag af zonder een nieuw akkoord. Dankzij het START verdrag werd  het aantal strategische kernwapens sterk beperk. Belgïe  wordt één van de eerste doelwitten als een nieuwe nucleaire wapenwedloop uit de hand loopt. 

Met Ludo De Brabander van Vrede gaan we door de geschiedenis van de nucleaire ontwapeningsakkoorden, en van de ontwapeningswedloop die eigenaardig genoeg  haar hoogtepunt bereikte ná het in werking treden van het non-proliferatieverdrag. 

Vlaamse media, politici en bijgevolg ook de bevolking lijken niet wakker te liggen van het feit dat we op de drempel staan van een mogelijke nieuwe nucleaire wapenwedloop.

Nochtans is ons land, dat zowel de B-61 kernbommen als het NAVO-hoofdkwartier huisvest, één van de eerste doelwitten van een nucleaire aanval.  Ludo De Brabander: “In naam van de veiligheid maken we ons land zeer onveilig door het aanhouden van deze kernwapens. België moet een rol proberen te spelen in het tot stand komen van een nieuw ontwapeningsverdrag. Europa zou het verwijderen van de kernwapens van als onderhandelingsmiddel kunnen gebruiken met de VSA en proberen een kernwapenvrij Europa te onderhandelen.” 

Link: documentaire over incidenten met kernwapens

RC

In 2017 spande container-afhandelaar DP-World een zaak aan bij een private zogenaamde ‘arbitragerechtbank’ tegen de Belgische overheid . Met als resultaat in 2024 een boete van 42 miljoen voor de Belgische staat plus tientallen miljoenen aan gerechtskosten. 

De Belgische regering wil niet communiceren over de zaak en stuurt verwarrende signalen uit: twee jaar geleden werd door de vorige regering een beroepsprocedure aangespannen tegen de beslissing. De huidige regering wil echter niet dat de zaak behandeld wordt. 

DP World startte zaak  nadat de haven van Antwerpen in 2014 de concessie die DP World had aan het Deurganckdok tijdelijk had ingetrokken. De firma uit Dubai zou de terreinen van haar concessie aan de oostelijke zijde van het dok niet gebruikt hebben, waartoe ze contractueel wel verplicht zou geweest zijn.
Een handelsverdrag van tussen de Belgisch-Luxemburgse Economische unie en de Emiraten uit 2004 laat toe dat private investeerders uit de Emiraten rechtszaken aanspannen tegen Belgische overheden buiten het Belgisch rechtssysteem. 

We bellen Raf Verbeke van Grondrecht, die wil dat de DP-World files publiek gemaakt worden. 

Links naar de vorige bijdragen over het DP-World dossier:

Ivan Heyligen, havenarbeider (Acv Transcom) en gemeenteraadslid voor de PvdA licht het recente voorstel dat op tafel ligt om havenarbeiders te screenen toe. Maandag zal hij hierover tussenkomen in de Antwerpse gemeenteraad. Het is mogelijk de zitting bij te wonen.

Vanuit Hasakah, in het noordoosten van Syrië, schetst journalist Chris Den Hond (Orient XXI) een alarmerend beeld van een regio die langzaam wordt gewurgd. De autonome Koerdische gebieden zijn geïsoleerd, afgesloten van water en elektriciteit, en blootgesteld aan een nieuw machtsspel waarin oude bondgenoten afhaken.

Terwijl de humanitaire situatie verslechtert en kinderen sterven door de kou, dreigen de verworvenheden van de Rojava-revolutie — coëxistentie, vrouwenrechten en zelfbestuur — onder de voet te worden gelopen door een gecentraliseerd islamitisch regime, gesteund door Turkije en stilzwijgend aanvaard door het Westen.

Van bondgenoot tot lastpost: hoe de Koerden opnieuw worden opgeofferd in Syrië.

Tien jaar na hun cruciale rol in de strijd tegen Daesh staan de Koerden in Noord-Oost-Syrië opnieuw alleen. Geopolitiek is ingeruild voor opportunisme. De Verenigde Staten verschuiven hun allianties, Turkije drukt zijn agenda door, en het nieuwe Syrische regime eist volledige onderwerping. Wat rest, is een regio onder belegering, een bevolking in nood en een revolutie — Rojava — waarvan de fundamentele principes steeds verder worden teruggedrongen.

“De Koerden hebben tien jaar geleden gevochten tegen Daesh (ISIS) en twaalfduizend jonge mensen opgeofferd in die strijd. Vandaag komt Daesh gewoon terug via het officiële Syrische leger. “

“De Koerden zijn steeds gesteund geweest door regionale en internationale mogendheden naargelang de belangen. De rol van de VS is hierin dubieus. Voorheen steunden de VS de Koerden omdat zij de beste bondgenoten waren tegen Daesh. Nu de strijd in de ogen van Trump kan worden overgeheveld naar het nieuwe Syrisch regime hebben ze de Koerden niet meer nodig. De VS omarmen nu NAVO-land Turkije en het nieuwe Syrische regime als bondgenoot en de Koerden zouden zich dan maar moeten integreren in het nieuwe Syrische leger zonder enige vorm van autonomie.”

“De principes van de Rojava revolutie, de coëxistentie tussen volkeren worden bedreigd. En dat geldt voor alle minderheden.”

“Het is moeilijk te zeggen wie de bondgenoten van de Koerden zijn, buiten de interkoerdische solidariteit, op dit moment voornamelijk dan vanuit Irak en Iran. De krachtsverhoudingen zien er slecht uit.”

Humanitaire corridor voor Kobane

Commandant en YPG woordvoerder Nesrin Abdullah liet op de online internationale persconferentie die Radio Centraal bijwoonde gisteren weten vanuit Kobane dat zij totaal ingesloten zitten.

Chris Den Hond: “Moest het nieuwe regime enige goodwill tonen dan zou er een humanitaire corridor komen om verdere drama’s te vermijden. Ze willen een totale ontwapening van de democratische Syrische strijdkrachten en zo alle verworvenheden van de revolutie elimineren.”

Gevangenis met ISIS strijders in handen van SDF

Op 4 km van Hasakah is een gevangenis met ISIS gevangen en op 40 km zijn er kampen met duizenden familieleden van ISIS gevangen die wachten om terug overgegeven te worden aan Irak. Dat is de verantwoordelijkheid van de Iraakse regering. De VS sturen er op aan dat de controle van de gevangenis wordt overgegeven aan het nieuwe Islamitische Syrische regime door de koerden en het SDF. Het SDF is een democratische alliantie die al 10 jaar stand houdt en voorheen een zekere autonomie had binnen Syrië. Deze alliantie is onder druk komen te staan sinds Syrië is uitgeroepen tot Arabische Syrische Republiek.

“Het kaderakkoord van 10 maart 2025 waar ook de koerden mee instemden moest nog worden uitgewerkt. Vanwege de tussenkomst van Turkije is een gentlemen’s agreement verder weg dan ooit. In de plaats kwam er een militair offensief tegen de Syrisch democratische strijdkrachten (SDF). Het is onduidelijk of er nog een politieke overeenkomst zal komen die aanvaardbaar is voor de Koerden. We kijken naar een gecentraliseerd islamitisch regime dat de kaart trekt van Turkije en minderheden van Alawieten, Druzen, en nu ook de Koerden aanvalt.”

Ook de plaats van de vrouw staat onderdruk. Verworvenheden die in de Rojava grondwet stonden, zullen worden teruggedraaid.

In de studio melkveehouder en gemeenteraadslid voor CD&V Sabina Vandeweyer (foto), aan de lijn Meryam Almacci (Groen).

Wat zullen de effecten van het EU-Mercosur handelsakkoord zijn op onze primaire sector? Zet het EU- Mercosur vrijhandelsverdrag een blok op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2027? Welk verband is er tussen ons handelsbeleid en het GLB? Welke kant zou het GLB uit moeten? Wat met de milieu en klimaat doelstellingen ? Hoe belangrijk is solidariteit met boeren hier en in het Zuiden voor jullie?

Welke visie hebben CD&V en Groen over het versterken van de handelspositie van Europa en België in de huidige geopolitieke situatie ?

Luister naar het gesprek

revcollectivewlf.be

We bellen Fariba Amirkhisi voor een visie vanuit de progressieve vrouwenbeweging op de toe/opstand in Iran.

Volgens Amirkhisi heeft de Iraanse overheid al drieëntwintigduizend burgers gedood in een poging om het protest dat drie weken geleden uitbrak te onderdrukken.

“Het is een leugen dat het islamitisch regime de bevolking van Gaza verdedigt of deel zou uitmaken van een ‘as van verzet’. Neen, het is een reactionair, kapitalistisch, patriarchaal en theocratische regime dat hetzelfde doet met de Iraanse bevolking als wat Israël met de Gazanen doet. Het is ook medeplichtig aan de misdaden gepleegd in Syrië en Irak. Er is een wel probleem dat er geen sterk alternatief discours is, geen revolutionair leiderschap, waardoor iedere opstand neergeslagen wordt.”

“De voorstanders van de zoon van de voormalige dictator, de sjah, staan voor een reactionair, zelfs fascistisch, alternatief.   In 2023 hebben ze de  ‘Women Life Freedom’ protesten proberen te kapen door de slogan  ‘Man, Vaderland, Welvaart’ te gebruiken tijdens onze protesten.  We willen niets te maken hebben met die monarchisten. Ze praten over democratie maar hanteren een (nationalistisch) discours dat de rechten van de minderheden niet respecteert, en ook voor de vrouwen zullen zij niet voor verbetering zorgen.”

Als “Manager Invest” probeert Dries Van Gheluwe van het Antwerps havenbedrijf  investeerders te vinden die bedrijven willen vestigen  op de terreinen van de Antwerpse havenzone.
Een gesprek over de successen en de hordes.

Het gaat slecht met de Europese chemische industrie, en ook de dag voor ons gesprek  kwam het bericht dat Vioneo,  een grote Deense investeerder,  voor China kiest in plaats van Antwerpen voor een project van groene methanol. Het mislopen van nieuwe investeringen is vooral een gevolg van de toegenomen regulering door de Europese en andere overheden, in combinatie met een gebrek aan regulering op en en controle van concurrerende import.  Eenzelfde beleid dat ook tot de neergang van de Europese landbouwsector leidt.

Pyrolyse
Toch is  de fossiele plastiek-fabriek van Ineos is niet het enig nieuw industrieel project in de haven van Antwerpen. Er wordt  wel degelijk geïnvesteerd in  echt innovatieve en meer circulaire industriële technologie; vooral bedrijven die zich bezig houden met de chemische recyclage van plastiek afval: Indaver startte enkele maanden geleden de Plastics2Chemicals eenheid op en kort daarna kondigde Synpet een investering van 300 miljoen € aan. Beide projecten gebruiken pyrolyse- technologie, het verhitten om het plastic afval om het gedeeltelijk te kraken tot herbruikbare moleculen (waarbij in het geval van Synpet ook stoom gebruikt wordt).  De Synpet-investering is nog niet definitief bevestigd maar Dries Van Gheluwe verwacht dat die beslissing midden dit jaar zal vallen.   “De marktomstandigheden moeten het project mogelijk maken, dat geldt ook voor de beslissing van schaalvergroting van de eenheid van Indaver. Er moet een afzetmarkt zijn. Momenteel is de situatie inderdaad niet ideaal, door de lage prijzen van de fossiele plastiek waarmee de recyclagebedrijven moeten concurreren.”

“We hebben een sterke interne Europese markt nodig.  De recent genomen beslissingen door Europa in verband met mechanische recyclage en het gebruik van gerecycleerd plastiek in de productie van nieuwe flesjes en potjes zijn  nodig om die fabrieken rendabel te maken. Verder moet het beleid helder, duidelijk en consistent zijn. De regelgeving is nu ook te complex. Een voorbeeld: Het zogenaamd ‘Innovation Fund’ (Innovatie Fonds van de Europese Unie) is een enorme pot met geld voor innovatieve projecten . Een aantal van de projecten in Antwerpen hebben al geld gekregen uit die pot. De procedure om steun uit die pot te krijgen is echter enorm complex en kostelijk. In China en de VSA is de administratie toch een stuk lichter en wordt er sneller duidelijkheid gebracht. Zeker voor innovatieve projecten zouden er vlottere procedures moeten komen die sneller tot duidelijkheid zouden leiden.”

NextGen, Ammoniak en Vioneo 
 Met de sluiting van de Opel-fabriek kwamen tientallen hectare vrij voor nieuwe bedrijven. Het havenbedrijf heeft de site omgedoopt tot NextGen District en probeert er een aantal nieuwe projecten aan te trekken. Het zijn twee van de NextGen projecten, ook rond recyclage,  die erin slaagden om steun te krijgen van het Europees Innovatie Fonds. 

Er is verder ook sprake van de bouw van ammoniak-krakers in Antwerpen die waterstof zouden produceren.  Dries Van Gheluwe: “Zuivere (groene)  waterstof is moeilijk transporteerbaar, vandaar het idee om het eerst om te zetten tot ammoniak. Waterstof hebben we nodig in industriële processen, maar we zijn wel teruggekomen van het idee dat waterstof voor alles dat we doen zouden gebruikt worden.”

bron: wri.org

Het gaat niet goed met het leefmilieu in Europa, maar er is een plan. Omdat slechts  15% van de habitats in  goede staat verkeert besliste de Europese Unie in 2024 tot actie over te gaan: alle lidstaten moeten tegen september 2026 een plan inleveren met de stappen voor natuurherstel.  De Vlaamse deelregering blijft echter signalen uitsturen dat het de slechte staat van het Vlaams leefmilieu niet ernstig neemt.

Dat blijkt uit een tussentijdse evaluatie  door de Europese milieuorganisaties:  terwijl de deadline nadert is het onduidelijk in hoeverre de deelregering aan een herstelplan werkt. Nochtans is het nergens in Europa slechter gesteld met de natuur dan hier en heeft de overheid zich internationaal geëngageerd om  dertig procent procent  van de schade aan de natuur te herstellen tegen 2030.

We bellen met Diemer Vercayie van Natuurpunt dat mee de evaluatie deed.

Diemer Vercayie: “We hebben naar vier zaken gekeken om te beoordelen hoe goed de regering bezig is met het opstellen van een natuurherstelplan: de Ambitie, het voorzien Budget, Transparantie/Participatie. En we keken ook of het plan rekening houdt met de recentste Wetenschappelijke bevindingen.”

“Op elk van die criteria scoort de Vlaamse overheid heel slecht. Ze is vooral bezig met het aanvragen van uitzonderingen en uitstel, deelt weinig informatie en lijkt niet te focussen op het opstellen van het plan. Recentelijk vernamen we dat het plan zelfs pas begin 2028 zou ingediend worden. Een dergelijke vertraging zal het onmogelijk maken om de overeengekomen 30% herstel  tegen 2030  te realiseren. Verder wordt er geen budget vrijgemaakt om de natuurherstelwetwet te implementeren. Dat is wel gebeurd in Holland waar de regering in eerste instantie nochtans ook tegen de natuurherstelwet was, maar nu de knop omgedraaid hebben.”

 “Zelfs als we de vergelijking maken met andere dichtbevolkte en geïndustrialiseerde gebieden zoals de Ruhr en de Randstad doet Vlaanderen het slecht. Een studie van het VITO bevestigde nochtans bijvoorbeeld het belang van waterzekerheid waarvan  25% van onze jobs afhangt.

Afgelopen vrijdag heeft de Europese Raad dan toch ingestemd met het handelsluik binnen het EU- Mercosur akkoord. Frankrijk, Polen, Oostenrijk, Hongarije en Ierland stemden tegen. België heeft zich onthouden. Italië heeft uiteindelijk toch voor gestemd.

Op 12 januari 2026 zou mogelijk het handelsgedeelte al ondertekend worden in Paraguay. Op zich erg verontrustend, omdat nog verschillende stemmingen en goedkeuringsprocedures op verschillende niveaus moeten plaats vinden. Guus Geurts van Platform Aarde Boer Consument licht toe: ” Het lijkt hier dus sterk op een uitholling van de democratische principes en besluitvorming binnen de EU.”

De Italiaanse steun kwam nadat de lidstaten een vrijwaringsmaatregel hadden aangenomen die een strengere controle van de EU-markt mogelijk maakt ‘om ernstige verstoringen door invoer uit Mercosur te voorkomen’. De door onder andere Frankrijk verhoopte blokkeringsminderheid om de deal van tafel te vegen, werd niet gevonden.

Volgens de gangbare procedure binnen de EU is instemming van het Europees Parlement nodig. Een stemming die nog moet komen. Mogelijk zou er een juridische procedure gebruikt worden om de voorlopige tenuitvoerlegging van de overeenkomst mogelijk te maken zonder deze parlementaire stemming.

Guus Geurts: “De EU laat zich van haar meest ondemocratische kant zien. Dit net op een moment dat Europese samenwerking nodig is om gezamenlijk het hoofd te bieden aan Rusland, de VS en China.”

De voorzitter van de Commissie laat zich lovend uit ‘over het streven om onze handel te diversifiëren en onze afhankelijkheid te verminderen in het licht van een steeds vijandiger wordende wereld.’

Europa verder weg van zelfvoorziening dan ooit

De vraag rijst dan of er geen beter alternatief is dan dat de EU haar primaire sector opoffert door het onderteken van dit vrijhandelsverdrag?

Europa lijkt zo nog een stap verder verwijderd van de ambitie om zelfvoorzienend te zijn. ” Niet enkel voor Europa is zelfvoorziening belangrijk. Ook in het Zuiden geraken kleine en inheemse boerengemeenschappen hun land kwijt door opkomst van grote monoculturen met bijvoorbeeld sojateelt voor export.”

“Als boeren door EU-marktregulering weer eerlijke en stabiele prijzen zouden krijgen voor milieuvriendelijkere producten, kan het landbouwbudget veel effectiever worden besteed. Dat kan bijvoorbeeld geïnvesteerd worden in voedselbossen, boeren in ‘ombouw’, in agro-ecologische transitie, of natuurbeheer. Aansluitend kan er subsidie gegeven worden aan het verbouwen van plantaardige eiwitten en vezelgewassen.”

Tijdens de burgeroorlog in Syrië kwam in het Noordoosten een samenleving tot stand waarin de rechten van de verschillende bevolkingsgroepen (Koerden, Arabieren, Assyriërs, Yezidi) en van vrouwen gerespecteerd worden, en dat willen ze daar graag zo houden.

Na de val van Assad tekende de overheid van dit gebied op 10 maart 2025 een verdrag met de nieuwe Syrische leiders. Dat bepaalde dat de Koerden een volk in Syrië zijn, en gaf goede hoop op inspraak en het behoud van enige autonomie. Aangezien sinds het ontstaan van Syrië alle centrale regeringen de Koerden hebben verwaarloosd of benadeeld, zien zij de toekomst van het land eerder als een federatie, met een zekere mate van zelfbestuur voor alle minderheden in het land. Een paar weken later werd echter zonder enige inspraak een grondwet aangenomen en werd het land ‘Arabische Syrische Republiek’ genoemd, alsof er in het land geen niet-Arabische minderheden zijn.

Op 1 april 2025 kwam er nog een verdrag, specifiek over de districten Sheikh Maqsoud en Achrafieh in Aleppo. De laatste decennia, en zeker na de annexatie van het gebied rond Afrin door Turkije in 2018 waarbij zo’n 250.000 mensen op de vlucht sloegen, zijn daar meer en meer Koerden komen wonen. De SDF (de Koerdische strijdmacht) verliet in navolging van dit verdrag deze wijken. Er bleef wel een Koerdische burgerwacht over.

Nu werd dan geëist dat ook deze burgerwacht zou verdwijnen. De Koerdische bevolking heeft echter absoluut geen vertrouwen in wie deze rol dan zou gaan overnemen. Het ziet ernaar uit dat dit milities zijn (Amshat, Hamzat, Sultan Murad) die niet onder controle staan van het centrale regime, maar met de steun van Turkije nog steeds lelijk huishouden in Koerdisch gebied, en vorig jaar ook tegen de Alawieten en de Druzen. Zowel de VSA als Europa hebben deze milities al sterk veroordeeld, maar lijken nu weg te kijken: bij het bezoek van Ursula Von der Leyen en Antonio Costa werd over de toestand in Aleppo niet gesproken. Intussen zijn in Sheikh Maqsoud twee ziekenhuizen gebombardeerd en zijn artsen geboeid weggevoerd en geëxecuteerd.

We belden hierover met Akram Hamo, geboren in Afrin. Toen hij drie was, verhuisde het gezin om economische redenen naar Aleppo. Sinds 1996 woont hij in ons land.