bron: bondbeterleefmilieu.be

Maandag  presenteert de Antwerpse Modal Shift Coalitie het ‘Verloren Maandag‘ Rapport, een stand van zaken over de Antwerpse mobiliteit  en de modal shift weg van het autogebruik. Iedereen is uitgenodigd op de afspraak om 11u op het Koningin Astridplein voor toespraken en animatie. 

We bellen Bart Van der Spiegel van de MSC.

Edegem (Wikipedia)

Het gemeentebestuur van Edegem heeft haar meerjarenplan voorgesteld. Oppositiepartij “Lijst Voor Edegem” klaagt over een besparings- en taksenobsessie van de N-VA / CD&V  coalitie.

Edegem, ooit een  CVP-bastion, is nu stevig in handen van de N-VA. VLD, PVDA en Vooruit slaagden er bij de verkiezingen van 2023 niet in om zetels te halen, waardoor de democratische oppositie in handen is van de Lijst voor Edegem (L.VE), een verruimde versie van Groen.

Sien Pillot van L.VE  ziet positieve elementen in het meerjarenplan: de heraanleg van een aantal straten, actieplannen tegen geluidshinder en ter preventie van te hoge werkdruk. Anderzijds klaagt ze de verkoop van gemeentelijk vastgoed en de privatisering van overheidsdiensten aan. “De helft van het gemeentelijk personeel is al weggesnoeid en dat bleef niet zonder gevolgen. Nu willen  ze ook voor 4,5 miljoen aan gebouwen van de hand doen. Vooral de verkoop het ‘Zwaluwnest’ is problematisch, want daar zijn een aantal zorgvoorzieners gevestigd: het Huis Van het Kind, Kind en Gezin, de vzw Koraal …  Die organisaties zijn niet gehoord en het is onduidelijk waar ze naartoe moeten. Ook de boerderij van Hof Ter Linden met bijbehorende gronden wordt van de hand gedaan. Dit is niet nodig. Het is veel beter om het patrimonium in beheer te houden en enkel de uitbating uit te besteden.”

” De gemeente staat inderdaad voor financiële uitdagingen en daar zijn ook wij niet blind voor, maar de snelle schuldenafbouw is een fetisj voor dit bestuur.  Het gemeentebestuur erkent dat de dienstverlening  verslechterd is door de afbouw van het gemeentelijk personeel, maar doet daar niets aan. Op langere termijn levert dit beleid geen besparing op, want de diensten die zijn afgestoten, moeten extern ingekocht worden. Nu het personeel er niet meer is, gaat het gemeentebestuur dure consultants inhuren om de gaten te dichten.  We stellen ons vragen bij die uitgaven.” 

RC: Het gemeentebestuur wil voor alle dienstverlening de kost aanrekenen. L.VE noemt dit een ‘onwettelijke redenering’…

Sien Pillot:“Vlaanderen stelt dat retributies (taksen, nvdr) mogen geheven worden voor bijvoorbeeld identiteitskaarten, maar dat die billijk moeten blijven. Het bestuur van Edegem rekent  de kost van de verwarming en (het onderhoud van) de gebouwen door in de identiteitskaarten. Het gaat hier echter over verplichte documenten, waarin dat soort kosten niet doorgerekend zouden mogen worden. Men klopt zich op de borst voor de daling van de personenbelasting, maar rekent de verloren inkomsten op een andere manier door. Edegem is geen commercieel bedrijf. Je kan het een bedrijf noemen, maar het heeft ook de plicht om dienstverlening toegankelijk en betaalbaar te houden.”

Burgemeester Koen Metsu zetelt ook in de Kamer, waar hij de Israëlische oorlogsmisdaden in Gaza en de acties van zionistische terreurbewegingen in Westelijke Jordaanoever steunt.     

Tijs Boelens van Boerenforum over het boerenprotest eind december 2025.

Voor een sociaal rechtvaardig landbouwbeleid is het van belang dat het middenveld de primaire sector omarmt.

Niet enkel het EU- Mercosur vrijhandelsakkoord speelt maar ook de EU begrotingsbesparing, aangekondigd door Ursula von der Leyen en haar EPP. Daar bovenop is er een wetsvoorstel (omnibus) gelekt van de Europese Commissie voor onbeperkte goedkeuring van pesticide gebruik.Drie gebeurtenissen vormen deze periode de aanleiding van dit strijdtoneel. Op 17/12/25 was er in Luik het Via Campesina protest, op 18/12 riep de boerenbond en Copa Cogeca op om naar Brussel te trekken en dan zijn er nog de jaarlijkse EU agri FOODdays in Brussel de week erna.

Copa Cogeca riep haar boeren op om op 18 december naar Brussel te komen onder het motto “genoeg rook en spiegels: EU-landbouw en voedselveiligheid in gevaar.” Copa Cogeca is niet de enige koepelorganisatie die boeren vertegenwoordigt. Zij hebben onder hun leden zeer weinig jonge en kleinschalige landbouwers, hen uitvergroten tot dé representatie zou dus niet correct zijn.

De meerderheidssyndicaten in Europa zoals koepelorganisatie Copa Cogeca en in België de boerenbond geloven voornamelijk in een agro-industrieel landbouwmodel.

Subsidies van de Common Agriculture Policy (cap) gaan vaker naar de grootste boerenbedrijven, terwijl kleinere boerenbedrijven hier niet van genieten.

“Via Campesina is in Europa dan wel een minderheidssyndicaat maar heeft bij de boerenprotesten twee jaar geleden heel erg haar nek uitgestoken om uit te leggen aan de media waarom de boeren nu juist staakten.” De dag voor het huidige protest in Brussel hebben zij zelf opgeroepen voor een actie aan de luchthaven in Luik. “Je kan tenslotte geen internationale handel gaan voeren als je niet ook je (lucht)havens blijft optimaliseren. Boeren, producenten, consumenten, burgers binnen Europa worden gedwongen hun uitstoot te reduceren terwijl tegelijkertijd het EU beleid plankgas geeft in de internationale handel. Voor gewone boeren is het moeilijk te begrijpen dat de primaire sector steeds met de vinger wordt gewezen terwijl de industrie duchtig blijft uitstoten.”

“De EU-MERCOSUR-vrijhandelsakkoorden willen vooral zoveel mogelijk handelsbarrières wegwerken om meer aan internationale handel te doen. Dit bij voorkeur in een neokoloniaal schema waarbij westerse landen hoog afgewerkte industriële producten exporteren en de landen in het Zuiden landbouwgrondstoffen naar ons verhandelen. De vraag stelt zich dan of de EU misschien vergeten is dat er in Europa ook nog boeren zijn. “

In de onderhandelingen binnen de EU over het vrijhandelsakkoord is er door de tegenstanders aan tafel vooral aan ‘windowdressing’ gedaan, stelt Tijs Boelens. Er zijn geen fundamentele zaken veranderd. De ramen van het huis maken de stevigheid van het gebouw niet. Als Italië en Frankrijk echt het been hadden stijf gehouden, had er misschien nog een omslag kunnen komen.”

“Eigenlijk offeren we in het westen onze primaire sector op om nog meer auto’s te produceren en exporteren en de (voornamelijk Duitse) farma-industrie goed te laten scoren op de internationale markt.”

“Binnen dit vrijhandelsakkoord werd de afweging gemaakt in het voordeel van export van hoog afgewerkte industriële producten, zoals voertuigen en farma, waarbij we import van landbouwproducten er dan moeten bijnemen. Maar welke zekerheid hebben wij in het westen dat bijvoorbeeld Brazilië zelf geen auto’s gaat produceren of dat men de auto’s importeert vanuit China?

Zou het niet verstandiger zijn dat Europa kijkt op welke manier we binnen het continent zelfredzaam kunnen zijn? Met het opofferen van onze primaire sector raken we ook een andere problematiek aan. Toegang tot water, toegang tot schone lucht en biodiversiteit worden in de ‘waagschaal’ gelegd ten voordele van de industrie. Maar op het einde van de rit kunnen we geen auto’s eten.”

“Als boeren moeten we beseffen dat we eigenlijk twee jaar geleden al aan het protesteren waren tegen EU-Mercosur. In plaats van ons dit goed te realiseren zijn we kwaad geworden op de natuursector. Een strategische fout. We hadden niet in de eerste plaats op de biodiversiteitsinspanningen en vergroening binnen de EU moeten schieten maar op de economische dreiging.

Organisaties zoals Via Campesina en haar leden, waaronder Boerenforum in Vlaanderen en MAP in Wallonië, hadden ondersteuning moeten krijgen vanuit het middenveld om de druk hoog te houden en zo mogelijk het vrijhandelsakkoord buiten. Ook vakbonden en ngo’s hadden moeten beseffen wat er op het spel stond om vanuit die landbouworganisaties aan basiseducatie te doen met de boeren zelf . Ipv te focussen op ecologie, het accent verschuiven naar economie en net de linken leggen met de ecologische beweging.

Pas zo kunnen we uitleggen waar ook voor ons het schoentje knelt op vlak van vergroening. Deze vergroening werd als optie meegegeven vanuit het Europese landbouwbeleid met haar subsidies, maar niet op een sociaal rechtvaardige manier. Wij hadden heel veel redenen om hierover in debat te gaan met de natuur- en milieusector. Met 1 dag protest in Brussel, kan je niet verwachten beleidsmakers nog op andere gedachten te brengen.”

Europese landbouwsubsidies:”the bigger you are, the more you get”.

Hoe groter het landbouwbedrijf, hoe meer subsidies je krijgt, dat was zowat de insteek van de afgelopen decennia bij het verdelen van de Europese landbouwsubsidies. De meer recente financiële steun ging over vergroening, maar ook daar kan iemand met veel meer hectares grond veel meer bloemenranden aanleggen dan iemand met een bescheiden perceel. Het was positief dat men al eens ging nadenken over bodemvruchtbaarheid en landbouwdiversiteit, maar het was helaas geen sociaal rechtvaardige evolutie.

Maatregelen voor verduurzaming zijn nog te veel gericht op het puur ecologische aspect ipv ook op het economische.

Tegelijk zijn er ook de besparingen van de CAP landbouwsubsidies begroot in de EU. Er is niet enkel financieel in gesnoeid, maar er zijn ook keuzes gemaakt die ingaan tegen verduurzaming. Er kon veel wat betreft biodiversiteitsverbetering en bodemvruchtbaarheidsoptimalisatie bijvoorbeeld, maar door de gemaakte keuzes werd dit bijgestuurd. De EU is erg volatiel, zij veranderen te vaak, te snel hun beleid. Dit past niet bij een landbouwsector die net lange termijnen nodig heeft.

Een landbouwbeleid dat elke vijf jaar kans op verandering maakt zorgt er voor dat boeren geen duurzame beslissingen kunnen nemen die de zaken die er voor de samenleving toe doen, verbeteren.

Wat voor de economische performantie van het boerenbedrijf goed is, gaat dan vaak ten koste van biodiversiteit, erosiebestrijding en koolstofopbouw.

Het sociale middenveld moet ook stoppen aan de overheid kortetermijnoplossingen te vragen. We moeten bedenken waar we willen staan over 30 jaar. We moeten bottom-up leren aan beleidsmakers en politici dat voedselzekerheid gaat over generaties.

Er is nood aan langetermijnperspectief, een visie over waar we willen staan over 30 jaar, met te nemen stappen onderweg. Een standvastige visie die niet over enkele jaren terug wordt aangepast of teruggedraaid. Zo’n visie komt pas tot stand door overleg van onderuit op een zo democratisch mogelijke manier.

“De praktijk is echter anders, een koehandel van kortetermijnpolitiek waar helaas ook veel milieuorganisaties in meegaan.

Is de Farm To Fork-strategie dan een gemiste kans? “De farm to fork -stategie had op zoek moeten gaan naar economische oplossingen om de green deal economisch haalbaar/duurzaam te maken.

“Het idee was dat de green deal het moeilijker zou maken voor de boeren, maar dat de farm to fork-strategie op zoek zou gaan naar economische oplossingen voor de moeilijkheden die ze mogelijk zouden tegen komen op hun traject. De Eu heeft de kassa van de ‘doos’ farm to fork-strategie leeg gehaald. De woorden in het dossier bleven staan, maar het economische zwaartepunt, de economische subsidies, werden eruit gehaald. Natuurorganisaties stonden versteld dat de green deal werd aangevallen door de boeren. De manier waarop je economisch een eventuele kaalslag voor de boeren opvangt, voorzien in de farm to fork-strategie, werd door de beleidsmakers onderuit gehaald waardoor men zo reeds op voorhand al begonnen was aan de begrafenis van de green deal.”

De tegenstelling tussen klimaat en milieu werd op de spits gedreven door het onderuithalen van de farm to fork-strategie. Dit terwijl eerder een transitie naar agro-ecologie nodig is en een eerlijke verdeling van de middelen.

De pesticidelobby, waaronder Croplife Europe (Bayer, BASF, Syngenta en Corteva), gebruikt het boerenprotest in Brussel om politiek momentum te creëren om de EU-veiligheidsnormen betreffende pesticidegebruik uit te hollen.

‘Simplification agenda’, heet dat dan. Dit lezen we in een artikel Van Nina Holland van Corporate Europe Observatory (C.E.O). C.E.O. fungeert als een waakhond van de Europese lobby-industrie.

Croplife Europe probeerde al eerder beleidsmakers te beïnvloeden met misleidende campagnes en minimaliserende impactstudies. Zo ook in 2021 met de SUR pesticide-verminderings-wet, een speerpunt in de FARM to FORK strategie voor de CAP. De pesticidelobby gebruikt het argument van voedselzekerheid in haar strijd tegen de pesticidewetgeving.

Ook de EU-MERCOSUR (Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië) vrijhandelsakkoorden worden gesteund door de pesticidelobby: zo kunnen ze meer landbouwgif exporteren van de EU naar Zuid Amerika, ook als het gebruik daarvan in de EU verboden wordt. Daarbovenop kunnen ze landbouwproducten geproduceerd met gif, terug verhandelen naar Europa op grote schaal.

Er is niet enkel het vrijhandelsakkoord tussen EU en Mercosur dat speelt maar ook de EU begrotingsbesparing, aangekondigd door Ursula von der Leyen en haar EPP. Daar bovenop is er ook een wetsvoorstel (omnibus) gelekt van de Europese Commissie voor onbeperkte goedkeuring van pesticide gebruik i.p.v. het gangbare evaluatieproces om de 10 à 15 jaar. Deze evaluatieperiode zou de hoeksteen moeten zijn van het EU pesticide wetgevingsbeleid. Zo kan men inspelen op nieuwe wetenschappelijke inzichten aan de hand van ‘eerlijk’ onderzoek. In het verleden werd al vaker  vermeend wetenschappelijk onderzoek gekaapt door een bedrijf als Bayer, bijvoorbeeld voor het gebruik van glyfosaat. Het koste talrijke rechtszaken en protest voor ze uiteindelijk door de mand vielen.

Ook bij het huidig wetsvoorstel is er sprake van het beïnvloeden van wetenschappelijk onderzoek. Zo werd de enquête aangeboden aan respondenten via welgekozen sociale media , zonder te specificeren dewelke. Dat de respondenten benaderd werden via deze kanalen, ook daarover was geen transparantie. De selectie van respondenten was weinig representatief. Enkel grootschalige landbouwers worden bevraagd, in vele gevallen met een landbezit ver boven het nationale gemiddelde (van wel 2 a 7 x zoveel).

In het verleden heeft Croplife het klaar gespeeld om het voorstel voor pesticide residu op geïmporteerd voedsel te bannen. Dat zal hen mogelijk nu weer van pas komen met de EU – Mercosur vrijhandelsakkoorden.

Op dit moment gaat het om Chlorpyrifos en Mancozeb en de Neonicotinoides die grote bijensterfte veroorzaken. Om het EU pesticide beleid te beïnvloeden vonden er het afgelopen jaar verschillende meetings plaats tussen EU kabinetten voor gezondheid (Varheyli), vereenvoudiging (Dombrovski) en landbouw (Hansen) en bedrijven als Bayer, Basf en DOW . Er werden lobbybrieven gestuurd “to balance the science of food safety with strategic policy priorities” ook werden lobbyisten uit de industrie toegelaten tot Europese onderzoekspannels.

“De pesticide lobby gebruikt maar al te graag de stem van de boer om haar eigen agenda te legitimeren: Copa cogeca bleek dan ook een trouwe bondgenoot.” Ook al zijn het de boeren die als eerste worden bloot gesteld aan de schadelijke gevolgen van landbouwgif.

Copa Cogeca waar ook de boerenbond deel van uitmaakt en Croplife sloegen in 2021 de handen al in elkaar bij de aanval op de FOOD en FARMING elementen in de EU green deal.

Een van de prominente figuren bij Croplife, Emma Brown, kwam in opspraak door een valse “freedom to farm’ – campagne waarbij zogezegd grassroots boeren voor glyfosaat tekenden. (Hierover is een documentaire gemaakt).

Vrij naar het artikel van C.E.O

Stemming VN resolutie Zionisme (Wikipedia)

Op 10 november 1975 veroordeelde resolutie 3379 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties  het racistisch en discriminerend karakter van het Zionisme. De motie werd in 1991 herroepen, in de veronderstelling dat het Israëlisch zionistisch regime zichzelf zou hervormen na de val  van de Berlijnse muur en het Zuid-Afrikaans apartheidssysteem. 

Ludo De Brabander (Vrede vzw): “De stemming in 1975 moet gezien worden in de context van het zionistisch streven vanaf eind 19de eeuw naar een joodse staat, de stichting van Israël en de oorlogen van 1967 en 1973. Het door de kolonisatie en de oorlogen (in de regio) geïsoleerde  Israël haalde de banden aan met het Zuid-Afrikaans  apartheidsregime. Andere elementen die een rol speelden in het tot stand komen van de resolutie waren de dekolonisatie en de koude oorlog.”

“Met het einde van de koude oorlog in 1991 verdween ook de Sovjet-Unie die de resolutie mee had gesteund. Verder waren er perspectieven voor vrede, met bijvoorbeeld de onderhandelingen in Madrid (nadien door het eerste Oslo-akkoord van tafel geveegd). Dat alles leidde ertoe dat de veroordeling van Israël als racistische zionistische entiteit in ’91 als een anachronisme aanzien werd, en dus herroepen werd.”

RC: Tijdens zijn toespraak in 1975 wees de Israëlische ambassadeur bij de VN erop dat ‘de Arabieren’ in Israël evenveel rechten hebben als de joden. Deze stelling hoorde ik onlangs ook in de media hier.
LDB: “Dat klopt niet. De fundamenten van de segregatiepolitiek zitten al in de wetten die bij de oprichting van Israël werden gestemd. De wet op ‘terugkeer’ uit 1950 geeft aan iedere jood in de wereld het recht om naar Israël te komen en het burgerschap te krijgen, terwijl de Palestijnse bevolking die (in 1947) gevlucht of verdreven was het recht op terugkeer ontzegd wordt.”

“Er zijn ook allerhande voordelen die gekoppeld zijn aan het lidmaatschap van de ‘joodse natie’, en niet aan het Israëlisch burgerschap. De 20% Palestijnse bevolking met Israëlische nationaliteit  heeft die rechten dus niet.”  

“Israël heeft een formeel democratische kiesstelsel waaraan Palestijnen met de Israëlische nationaliteit ook mogen deelnemen. Ze halen 10% van de zetels in de Knesset. Maar ze nemen nooit echt deel aan de macht en er is een complexe subtiele structuur van discriminatie. Zo werden de gestolen gronden van de gevluchte Palestijnen niet geconfisqueerd door de Israëlische staat, maar ondergebracht van het Jewish National Fund. “

“In 2018 is de Jewish Nation State Law gestemd die zegt dat Israël er is voor haar joodse bevolking en dat het zelfbeschikkingsrecht enkel geldt voor die joodse bevolking. Dit betekent dat de Arabische bevolking bestaat uit  tweederangsburgers. Verder is er bijvoorbeeld een wet gestemd die huwelijken van Israëlische Palestijnen met Palestijnen uit de Westelijke Jordaanoever niet toelaat. Joden mogen trouwen met gelijk welke jood afkomstig uit welke plaats dan ook in de wereld. “

“De Palestijns-Israëlische organisatie Adalah heeft 65 discriminerende wetten gedetecteerd. “

De  politieke koehandel achter de schrapping door minister Gennez (Vooruit) van subsidies aan socio-culturele organisaties die het milieu- en buitenlandbeleid kritisch opvolgen, ging in november niet onopgemerkt voorbij. De subsidieronde van de socio-culturele sector (2026-2030) is, naast een afrekening van de politiek met beleidskritiek, vooral een besparingsoefening. Toch zijn er enkele winnaars. Onder hen het feitencontroleplatform de Checkers, dat vanaf 2026 jaarlijks € 340.000 steun krijgt. 

We bellen Jan Jagers, directeur van de Checkers. 

We spraken met Johannes Eneman, diensthoofd textiel bij Oxfam, naar aanleiding van een presentatie door studenten van Thomas More rond circulaire economie in de textielsector.

Te gast in de studio: Guido Sanders, schrijver van de Wijkkroniek over Sint-Andries en ook inheems in die buurt. Een goed half jaar na het sluiten van het cultureel ontmoetingscentrum, waar ook een paar tientallen verenigingen een thuis hadden, is het nog steeds wachten op de aanvang van de afbraak en verbouwing. Intussen ligt de wijkwerking ook stil. CoStA bestaat nog, maar organiseert amper nog iets, en al helemaal niet in de wijk zelf. Gelukkig zijn er verschillende actoren in de buurt die dit tekort wat opvangen.

We hadden het ook nog even over de twee grote vastgoedprojecten die er in de buurt aankomen: zowel de vakbond in de Nationalestraat als de gevangenis in de Begijnenstraat sluiten / verhuizen. Het is nog niet duidelijk wat er met de gronden / gebouwen gaat gebeuren.

Maria en Ellen

Schepen voor  Sociale Zaken Nathalie van Baren (N-VA) schrapt de subsidie voor  Wonen met Kansen waardoor eind december 2025 al 26 jongeren terug op straat komen te staan.

We gaan hierover in gesprek met Ellen Van Doren, projectcoördinator Wonen bij  Saamo en Maria op de avond van de Woonzaak over leegstand in Deurne. Maria woonde zelf een jaar via Wonen met Kansen en vertelt over haar ervaring.

In Vlaanderen zijn er momenteel meer dan 20.000 mensen dak- of thuisloos, waaronder 6.000 minderjarigen. Een van de concrete voorstellen die de Woonzaak doet inzake leegstandsbeleid is dat lokale besturen kunnen samenwerken met sociale organisaties en projecten om een passend antwoord te geven aan de noden van eigenaars van leegstaande woningen. Sociaal leegstandsbeheer kan hierbij een belangrijk instrument zijn. Dit betekent dat leegstaande (sociale) woningen ter beschikking staan voor mensen in (dreigende) dak- en thuisloosheid, met de nodige begeleiding en met een betaalbare huurprijs. Belangrijk hierbij is dat een organisatie de rol van (sociale) verhuurder opneemt en de woning verhuurt met een huurcontract. Daarnaast moet er voldoende begeleiding zijn van de huurder, o.a. voor het zoeken naar een duurzame woonoplossing.

Laat dit nu net zijn wat Wonen met Kansen deed.

We spraken in het kader van de besparingsrondes met
Dirk Christiaansen van Centrum Kauwenberg. Opgericht begin jaren zeventig met de bedoeling de minderbedeelde bewoners van de buurt rond de Ossenmarkt op een versterkende manier met mekaar in contact te brengen, en, toen die wijk voor minderbedeelden onbetaalbaar werd, uitgegroeid tot iets veel breders. Ze werken onder andere met gezinnen met uithuisgeplaatste kinderen, en zetten deze werking maandagavond in de kijker in Filmhuis Kappei.