O último xoves de cada mes temos a nosa Aula Saúde, en colaboración co Centro de Saúde da Estrada. Hoxe falamos da andropausia, con Salomé López García, enfermeira comunitaria e con Eva García, Coordinadora de implementación de estratexia de Promoción de Saúde e Prevención no sistema nacional de saúde a nivel local, do Centro de saúde da Estrada.
"A Andropausia é un proceso natural que pode aparecer a partir dos 45-50 anos en homes".
"A diferenza da menopausa feminina —que ten un cesamento máis abrupto da función ovárica—, na andropausia a caída de andrógenos é gradual".
"A longo prazo o descenso hormonal relaciónase con aumento do risco de osteoporose, fraxilidade ósea, predisposición a obesidade, diabetes".
Andropausia
✔️Que é a andropausia?
É un proceso natural que pode aparecer a partir dos 45-50 anos en homes. É un termo que describe un conxunto de síntomas clínicos que se asocian cunha diminución dos niveis de testosterona (e en ocasións doutros andrógenos). A diferenza da menopausa feminina —que ten un cesamento máis abrupto da función ovárica—, na andropausia a caída de andrógenos é gradual.
✔️Cales son os síntomas e as manifestacións?
Os síntomas adoitan ser variados e inespecíficos. Algúns dos máis frecuentes son:
● Diminución da libido (desexo sexual).
● Disfunción eréctil.
● Sensación de falta de enerxía.
● Perda de masa muscular, aumento de masa graxa
● Cambios no estado de ánimo: irritabilidade, baixa motivación
● Dificultades na memoria recente.
● Insomnio, sudoración nocturna, sensación de “cansazo non recuperado”.
A longo prazo o descenso hormonal relaciónase con aumento do risco de osteoporose, fraxilidade ósea, predisposición a obesidade, diabetes…
Cabe destacar que non todos os homes maiores con descenso nos niveis de testosterona presentan síntomas, e que os síntomas poden deberse a múltiples causas.
✔️Diagnóstico e criterios
O diagnóstico de andropausia baséase principalmente nos síntomas clínicos e na analítica hormonal. Debemos ter en conta que:
● A nivel analitico, hai variabilidade nos limiares hormonais considerados como“deficiencia”; non existe un consenso universal.
● Deben descartarse outro tipo de condicións relacionadas co descenso androgénico (como enfermidades testiculares, tumores, traumas, tratamentos farmacolóxicos) antes de atribuír os síntomas exclusivamente ao envellecemento.
✔️Tratamento e manexo
O tratamento da andropausia exponse desde dúas grandes vertentes: intervencións de estilo de vida / saúde comunitaria terapia hormonal nos casos seleccionados.
✔️Intervencións de estilo de vida
Estas deben considerarse sempre, son a base do manexo:
● Fomentar actividade física regular, especialmente adestramento de forza/músculo 2-3 veces por semana, para mellorar a composición corporal, a forza e o metabolismo.
● Promover unha alimentación saudable: control de peso, dieta equilibrada (proteínas, froitas, verduras, legumes, cereais integrais e peixe). Moderar o consumo de graxas.
● Control de factores de risco cardiovascular: abandono tabáquico, moderar consumo de alcol, controlar hipertensión, dislipidemia, diabetes.
● Hixiene do soño, manexo da tensión, saúde emocional. Durmir entre 7-8 horas, manter rutinas regulares.
● Educación e concienciación: moito homes descoñecen esta condición, polo que é importante que se lles convide a falar dos cambios que perciben, e pidan apoio se é necesario.
✔️Terapia hormonal con testosterona
O tratamento hormonal con testosterona é unha opción cando existe deficiencia significativa, síntomas compatibles, e tras unha adecuada valoración de riscos/beneficios.
● Os ensaios clínicos mostran que hai melloras en composición corporal, libido, calidade de vida nalgúns casos, pero os beneficios a longo prazo (especialmente sobre eventos cardiovasculares e mortalidade) non están completamente establecidos.
● É necesario un adecuado seguimento: avaliación prostática (posible aumento do tamaño como efecto secundario), posible influxo no sistema cardiovascular (risco de trombose), inhibición da espermatogénesis (infertilidade).
● Está contraindicada en carcinoma prostático activo, síndromes coronarias agudas nos últimos 3–6 meses e insuficiencia cardíaca
● A indicación debe individualizarse.
Recomendacións no contexto comunitario
● Integrar a andropausia dentro da saúde masculina global, non illala.
● Informar sobre a andropausia e promover a detección precoz dos síntomas relacionados con esta. Incorporar a temática en charlas e talleres.
● Usar linguaxe inclusiva, non estigmatizador, que normalice o proceso.
● Fomentar o autocuidado. Implementar estratexias de promoción de saúde para evitar factores de risco asociados: programas de exercicio, abandono do tabaquismo, redución de alcol, dieta saudable, talleres de educación para homes.
● Estar ao tanto dos límites da terapia hormonal e saber que sempre existen posibles riscos; a decisión de tratamento debe facerse en equipo interdisciplinario.
● Educar sobre os riscos de automedicarse con testosterona ou suplementos.
✔️Conclusión
A andropausia é un fenómeno real que afecta a moito homes e que pode ter impacto sobre a súa saúde física, sexual e emocional. Aínda que as súas manifestacións son máis graduais e menos dramatizadas que as da menopausa feminina, a súa importancia para a saúde dos homes non debe subestimarse.
Aínda que a terapia hormonal pode mellorar síntomas en certos casos, o seu uso require precaución, valoración individualizada e bo seguimento.
En definitiva, a andropausia debe abordarse fomentando un estilo de vida saudable, e empoderando á comunidade masculina cara ao autocuidado.
Máis Información de MULLERES QUE PODEN
✔️Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100057202191221
️ "SUSCRÍBETE" ao podcast
MÁIS ENTREVISTAS: https://www.ivoox.com/podcast-salta-da-cama_sq_f1323089_1.html
Máis Información e outros contidos:
✔️Facebook: https://www.facebook.com/PabloChichas
✔️Twitter: https://twitter.com/pablochichas
✔️Instagram: https://www.instagram.com/pablochichas/
✔️Clubhouse: @pablochichas
✔️Twich: https://www.twitch.tv/pablochichas