W dobie fake newsów i modeli językowych generujących zmyślone przypisy naukowe, bibliografia zweryfikowana przez człowieka jest potrzebna bardziej niż kiedykolwiek, również jako narzędzie wspierające walkę z dezinformacją. W kolejnym odcinku, którego tematem są kompetencje polonistyczne, gościniami Piotra Bordzoła są badaczki i dokumentalistki z Pracowni Bibliografii Bieżącej Instytutu Badań Literackich PAN w Poznaniu: dr Karolina Przysiecka oraz dr Paulina Czwordon-Lis, współtworzące Polską Bibliografię Literacką, która ukazuje się nieprzerwanie od 1954 roku.  

Pracownia Bibliografii Bieżącej przeszła długą drogę od tradycyjnego, mozolnego tworzenia opisów bibliograficznych z autopsji na papierowych fiszkach, do opracowywania rekordów w bazie danych. Podobnie zmianom podlegał zawód dokumentalisty, który łączy dziś wiedzę literaturoznawczą z kompetencjami takimi jak web scraping czy przetwarzanie danych. Rozmówczynie podkreślają, że mimo automatyzacji niektórych prac czy używania w nich sztucznej inteligencji, krytyczny namysł człowieka pozostaje jednak niezastąpiony na wielu etapach prac dokumentalistycznych, jak również przy interpretacji zjawisk kulturowych.  

Badaczki opowiadają również o pionierskim projekcie bibliografii literackiego internetu, w ramach którego dokumentowane są m.in. serwisy i czasopisma online, blogi, podcasty i profile w mediach społecznościowych, i o udziale poznańskiej pracowni w tworzeniu - we współpracy z Czeską Bibliografią Literacką - Europejskiej Bibliografii Literackiej zawierającej czeskie, polskie, hiszpańskie i fińskie dane bibliograficzne z dziedziny literatury.  

Z rozmowy dowiemy się również, jak algorytmy, znikające strony i korzystanie z Web Archive wpływają na pracę dokumentalisty internetu? Dlaczego pracy bibliografa nie da się w pełni nauczyć na studiach polonistycznych? Czy kompetencje cyfrowe, jakimi dysponują dziś bibliografowie (analiza danych, praca z API, programowanie) mogą być przydatne filologom na rynku pracy? Czy bibliograf ocenia dokumentowane  treści? Jak codzienne obcowanie z tysiącami publikacji wpływa na prywatne wybory lekturowe i inspiruje do własnych badań naukowych?  

dr Karolina Przysiecka – literaturoznawczyni, współautorka „Polskiej Bibliografii Literackiej”, autorka książki Od druku do bazy danych. „Polska Bibliografia Literacka” w procesie jej remediacji i ewolucji literaturoznawstwa polskiego (Warszawa 2025).

dr Paulina Czwordon-Lis – literaturoznawczyni, adiunktka IBL PAN, współautorka „Polskiej Bibliografii Literackiej”, autorka książki Empatia i obserwacja. O poezji Jerzego Ficowskiego (Poznań 2010) oraz szkiców i artykułów poświęconych m.in. poezji współczesnej i internetowi literackiemu.

dr Piotr Bordzoł - polonista, członek redakcji "Biuletynu Polonistycznego".  

Linki do wymienionych w rozmowie źródeł, stron internetowych, instytucji: 

• Polska Bibliografia Literacka: https://pbl.ibl.waw.pl/
• iPBL: https://polskabibliografialiteracka.github.io/iPBL-app/;  https://literarybibliography.eu/en/projects/ipbl 
• Europejska Bibliografia Literacka: https://literarybibliography.eu/pl/ 

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).                

Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska 
Producent: Torba reportera i podcastera 

Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":  

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ 
• https://twitter.com/B_Polonistyczny 
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/ 
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ 

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

Dlaczego Wacław Berent, pisząc swoją powieść polifoniczną czytał „Gramatykę muzyki” Napoleona Odry i jaka cecha konstrukcji pracy Lefebrve’a nastręczała trudności interpretacyjnych? W jaki sposób  założenia gatunkowe utworu muzycznego można przenieść na konstrukcję pracy naukowej tak, by pokazać wyłanianie się transdyscyplinarnego modelu badań? Jaką rolę odgrywa w tym procesie analiza gatunkowa fugi literackiej?

Te i inne kwestie są z tematem drugiej części rozmowy Marioli Wilczak z dr Aleksandrą Wójtowicz.

Pierwsza część rozmowy jest dostępna pt. Architektura tekstu, czyli o znaczeniach wpisanych w konstrukcję książki.

Aleksandra Wójtowicz – dr, adiunkt w Pracowni Antropologii Współczesności Instytutu Badań Literackich PAN, kierownik i autorka programu studiów podyplomowych IBL PAN i NIAiU Humanistyka Architektoniczna; ekspertka w zakresie literaturoznawstwa architektonicznego w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata” (MNiSW NdS), kierownik projektów „Humanistyka architektoniczna jako propozycja w ramach humanistyki obywatelskiej” (MNiSW SON II) i „Dawne wzorce wobec nowych wyzwań. Przypadek Stanisława Staszica” (MNiSW Sokrates), członkini Zespołu Nazewnictwa Miejskiego m.st. Warszawy; członkini-korespondentka Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Autorka kilku książek, ostatnia The Staszic Palace as Affective Heterotopia: New Category of Spatial Description, Peter Lang (2024) oraz redaktor i współredaktor naukowy 10 tomów zbiorowych. Sformułowała założenia ścieżki badawczej literaturoznawstwo architektoniczne oraz zaproponowała kategorię heterotopii afektywnej, poszerzającej typologię Foucaulta. 

Spis źródeł przywołanych podczas rozmowy:

• M. Antoniuk, I. Boruszkowska, Wstęp, „Konteksty Kultury” 2020/17, z. 3, s. 249-253
• J. S. Bach, “Little” Fugue in G minor, BWV 578, performed on organ by Stephen Malinowski, with an animated graphical score, https://www.youtube.com/watch?v=ddbxFi3-UO4, dostęp: 07.08.2026.
• M. Bachtin, Czas i przestrzeń w powieści, przeł. J. Faryno „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 4 
• M. Bachtin, Problemy poetyki Dostojewskiego, przeł. N. Modzelewska, Warszawa 1970 
• M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Nakład Jakóba Mortkowicza, Warszawa, 1911
• M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Wydawnictwo Polskie, Lwów. Poznań, 1924
• M. Bachtin, Ozimina, tom IV i V Pism, nakładem Gebethnera i Wolffa, Warszawa, 1933
• W. Berent, Źródła i ujścia Nieztscheanizmu, w: tenże, Pisma rozproszone. Listy, wstęp i oprac. W. Bolecki, R. Nycz, Kraków 1992  
• M. Budzyński, Życie na placu Piłsudskiego — autorska wizja placu Piłsudskiego w Warszawie, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury 2020, tom 48 (2020), s. 425-431 
• M. Foucault, Inne przestrzenie, tłum. A. Rejniak, „Teksty Drugie” 2005, nr 6, s. 117-125
• A. Hejmej, Muzyczność dzieła literackiego, wyd. II poprawione, Wrocław 2002  
• Narodziny i rozwój dyscyplin naukowych, oprac. J. Kozłowski, http://kbn.icm.edu.pl/pub/kbn/sn/archiwum/9601/kozlow.html, dostęp: 15.06.2015
• T. S. Kuhn, Struktura rewolucji naukowych, tłum. H. Ostromęcka, posłowie J. Nowotniak, Wyd. Aletheia, Warszawa 2009 
• H. Lefebvre, The Production of Space, tłum. D. Nicholson-Smith, Blackwell, 1991
• J. Leociak, Aryjskim tramwajem przez warszawskie getto, czyli hermeneutyka pustego miejsca, w: Maski współczesności. O literaturze i kulturze XX wieku, red. L.Burska. M. Zaleski, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2001, s. 75-8 
• Literaturoznawstwo architektoniczne, strona projektu: https://la-ibl-pan.ehum.psnc.pl/ 
• R. Nycz, Homo irrequietus. Nietzscheaizm w twórczości Wacława Berenta, w: tenże, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997 
• R. Nycz, Kulturowa natura: kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego, „Teksty Drugie” 2001, nr 5
• Refleksja humanistyczna w planowaniu przestrzennym, red. A. Wójtowicz, J. Paulinek, Warszawa 2019 
• Paszek J., Polifoniczność „Oziminy” Berenta, „Tygodnik Kulturalny” 1973, nr 2  
• N. Orda, Gramatyka muzyki czyli wykład rozbiorowy i praktyczny melodyi i harmonii z dodatkiem w krótkości o fudze, kontrapunkcie, instrumentach orkiestrowych, o organie, fortepianie i o nauce śpiewu, dla użytku pianistów, Druk Jana Jaworskiego, Warszawa 1873  
• C. Rosiński, Sytuacje przestrzenne badań literackich, w: tenże, Przestrzeń i uważność w polskiej prozie najnowszej, rozprawa doktorska pod kier. T. Mizerkiewicza, Poznań 2019, s. 193-208, maszynopis,  https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/82ef881d-c006-4668-8f82-83c2f3c01562/content dostęp: 07.08.2026  
• E. W. Soja, Thirdspace: Journeys to Los Angeles and Other Real-and-Imagined Places, Oxford 1996 
• Strona Pałacu Staszica https://palacstaszica.pan.pl/pl/o-stronie/
•  B. Westphal, Geocriticism. Real and Fictional Spaces, przeł. R.T. Tally Jr., New York 2011
• A. Wójtowicz, M. Budzyński, K. Ilmurzyńska, B. Jałowiecki, A. Kronenberg, R. Mączewski, K. Modryński, D.M. Osiński, J. Paulinek, I. Piotrowski., A. Skalimowski, B. Stelmach, W. Tomasik, Z. Tucholski, Miejsca trudne – transdyscyplinarny model badań. O przestrzeni placu Piłsudskiego i placu Defilad, pod kier. nauk. A. Wójtowicz, Warszawa 2019
• A. Wójtowicz, Literaturoznawstwo architektoniczne. Wstępne rozpoznania, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276656/edition/240261 
• A. Wójtowicz, Metamorfozy Pałacu Staszica, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2017, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/196572/edition/162556 
• A. Wójtowicz, Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276529/edition/240166 
• S. Wysołuch, Problematyka symultanizmu w prozie, Poznań 1981   

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). 
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 

• Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
• Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn 
Realizacja: Mariola Wilczak, Aleksandra Wójtowicz 

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
• https://twitter.com/B_Polonistyczny
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ 

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

Opowieść o mimetyzmie przestrzennym to opowieść o tekstowej wędrówce po Pałacu Staszica, gdzie czytelnik książki jest prowadzony od tyłu budynku poprzez kolejne sale oraz od wydarzeń historycznych po wczasy współczesne.

Heterotopia afektywna to nie tylko kategoria teoretyczna. To konstrukt myślowy, który pozwala dostrzec i uporządkować proces manipulacji świadomością zbiorową poprzez zmiany przestrzeni, a także odczytać działania oparte na emocjach społeczeństwa.

Na czym polega istota badania i zagospodarowania „miejsc trudnych”, uwikłanych w historię i politykę? Jak pokazać, że założenia teoretyczne mogą stać się podstawą działań na polu humanistyki zaangażowanej a prace literaturoznawcze i analizy humanistyczne mogą mieć praktyczne zastosowanie?

O uprzestrzennieniu tekstu, czyli pracach naukowych, w których sposób prowadzenia narracji i układ tekstu posiada przemyślaną konstrukcję, w rozmowie z Mariolą Wilczak opowiada dr Aleksandra Wójtowicz z Instytutu Badań Literackich PAN. Jej książki Metamorfozy Pałacu Staszica i Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta oraz współautorski tom Miejsca trudne. Transdysycplinarny model badań – o przestrzeni placu Piłsudskiego i Defilad, przygotowany pod jej kierownictwem a także opisy sal na stronie Pałacu Staszica posiadają swoistą architekturę korespondującą z treścią, sytuując te prace na określonym polu wobec takich ujęć, jak site-writing Jane Rendell czy rozpoznań na temat obecności Hansa Gumbrechta.

Druga część rozmowy dostępna jest pt. Muzyczność dzieła literackiego i nie tylko.

Aleksandra Wójtowicz – dr, adiunkt w Pracowni Antropologii Współczesności Instytutu Badań Literackich PAN, kierownik i autorka programu studiów podyplomowych IBL PAN i NIAiU Humanistyka Architektoniczna; ekspertka w zakresie literaturoznawstwa architektonicznego w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata” (MNiSW NdS), kierownik projektów „Humanistyka architektoniczna jako propozycja w ramach humanistyki obywatelskiej” (MNiSW SON II) i „Dawne wzorce wobec nowych wyzwań. Przypadek Stanisława Staszica” (MNiSW Sokrates), członkini Zespołu Nazewnictwa Miejskiego m.st. Warszawy; członkini-korespondentka Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Autorka kilku książek, ostatnia The Staszic Palace as Affective Heterotopia: New Category of Spatial Description, Peter Lang (2024) oraz redaktor i współredaktor naukowy 10 tomów zbiorowych. Sformułowała założenia ścieżki badawczej literaturoznawstwo architektoniczne oraz zaproponowała kategorię heterotopii afektywnej, poszerzającej typologię Foucaulta. 

Spis źródeł przywołanych podczas rozmowy:

• M. Antoniuk, I. Boruszkowska, Wstęp, „Konteksty Kultury” 2020/17, z. 3, s. 249-253
• J. S. Bach, “Little” Fugue in G minor, BWV 578, performed on organ by Stephen Malinowski, with an animated graphical score, https://www.youtube.com/watch?v=ddbxFi3-UO4, dostęp: 07.08.2026.
• M. Bachtin, Czas i przestrzeń w powieści, przeł. J. Faryno „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 4 
• M. Bachtin, Problemy poetyki Dostojewskiego, przeł. N. Modzelewska, Warszawa 1970 
• M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Nakład Jakóba Mortkowicza, Warszawa, 1911
• M. Bachtin, Ozimina. Powieść, Wydawnictwo Polskie, Lwów. Poznań, 1924
• M. Bachtin, Ozimina, tom IV i V Pism, nakładem Gebethnera i Wolffa, Warszawa, 1933
• W. Berent, Źródła i ujścia Nieztscheanizmu, w: tenże, Pisma rozproszone. Listy, wstęp i oprac. W. Bolecki, R. Nycz, Kraków 1992  
• M. Budzyński, Życie na placu Piłsudskiego — autorska wizja placu Piłsudskiego w Warszawie, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury 2020, tom 48 (2020), s. 425-431 
• M. Foucault, Inne przestrzenie, tłum. A. Rejniak, „Teksty Drugie” 2005, nr 6, s. 117-125
• A. Hejmej, Muzyczność dzieła literackiego, wyd. II poprawione, Wrocław 2002  
• Narodziny i rozwój dyscyplin naukowych, oprac. J. Kozłowski, http://kbn.icm.edu.pl/pub/kbn/sn/archiwum/9601/kozlow.html, dostęp: 15.06.2015
• T. S. Kuhn, Struktura rewolucji naukowych, tłum. H. Ostromęcka, posłowie J. Nowotniak, Wyd. Aletheia, Warszawa 2009 
• H. Lefebvre, The Production of Space, tłum. D. Nicholson-Smith, Blackwell, 1991
• J. Leociak, Aryjskim tramwajem przez warszawskie getto, czyli hermeneutyka pustego miejsca, w: Maski współczesności. O literaturze i kulturze XX wieku, red. L.Burska. M. Zaleski, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2001, s. 75-8 
• Literaturoznawstwo architektoniczne, strona projektu: https://la-ibl-pan.ehum.psnc.pl/ 
• R. Nycz, Homo irrequietus. Nietzscheaizm w twórczości Wacława Berenta, w: tenże, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997 
• R. Nycz, Kulturowa natura: kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego, „Teksty Drugie” 2001, nr 5
• Refleksja humanistyczna w planowaniu przestrzennym, red. A. Wójtowicz, J. Paulinek, Warszawa 2019 
• Paszek J., Polifoniczność „Oziminy” Berenta, „Tygodnik Kulturalny” 1973, nr 2  
• N. Orda, Gramatyka muzyki czyli wykład rozbiorowy i praktyczny melodyi i harmonii z dodatkiem w krótkości o fudze, kontrapunkcie, instrumentach orkiestrowych, o organie, fortepianie i o nauce śpiewu, dla użytku pianistów, Druk Jana Jaworskiego, Warszawa 1873  
• C. Rosiński, Sytuacje przestrzenne badań literackich, w: tenże, Przestrzeń i uważność w polskiej prozie najnowszej, rozprawa doktorska pod kier. T. Mizerkiewicza, Poznań 2019, s. 193-208, maszynopis,  https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/82ef881d-c006-4668-8f82-83c2f3c01562/content dostęp: 07.08.2026  
• E. W. Soja, Thirdspace: Journeys to Los Angeles and Other Real-and-Imagined Places, Oxford 1996 
• Strona Pałacu Staszica https://palacstaszica.pan.pl/pl/o-stronie/
•  B. Westphal, Geocriticism. Real and Fictional Spaces, przeł. R.T. Tally Jr., New York 2011
• A. Wójtowicz, M. Budzyński, K. Ilmurzyńska, B. Jałowiecki, A. Kronenberg, R. Mączewski, K. Modryński, D.M. Osiński, J. Paulinek, I. Piotrowski., A. Skalimowski, B. Stelmach, W. Tomasik, Z. Tucholski, Miejsca trudne – transdyscyplinarny model badań. O przestrzeni placu Piłsudskiego i placu Defilad, pod kier. nauk. A. Wójtowicz, Warszawa 2019
• A. Wójtowicz, Literaturoznawstwo architektoniczne. Wstępne rozpoznania, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276656/edition/240261 
• A. Wójtowicz, Metamorfozy Pałacu Staszica, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2017, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/196572/edition/162556 
• A. Wójtowicz, Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta, Warszawa 2019, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/276529/edition/240166 
• S. Wysołuch, Problematyka symultanizmu w prozie, Poznań 1981   

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). 
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 

• Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
• Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn 
Realizacja: Mariola Wilczak, Aleksandra Wójtowicz 

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
• https://twitter.com/B_Polonistyczny
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ 

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

„Wiedziałam, że ktoś za mną stoi i ktoś zawsze mi kibicuje, i zawsze jest, nawet jeżeli ja boję się i mam bardzo dużo wątpliwości” – wspomina dziś czas olimpijskich zmagań Julia Magnowska, uczennica Liceum Ogólnokształcącego nr XII im. Bolesława Chrobrego we Wrocławiu, laureatka pierwszego miejsca w Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego, wyróżniona również za najlepszą rozprawkę w konkursie o Nagrody im. prof. Aliny Brodzkiej-Wald.

Podczas zawodów olimpijskich świadomie wybierała tematy, uznawane za żmudne lub nudne, aby przetestować swoją wewnętrzną wytrwałość. Na etapie szkolnym zajęła się tematem wsi w baroku i renesansie, mimo że niemal wszyscy jej to odradzali. Mimo że kwestie językowe były dla niej trudne i wymagały nauki „od zera”, na etapie ustnym wybrała języki słowiańskie, dzięki czemu dostrzegła w strukturach języka przykłady wspólnych korzeni ludzkości. Dziś jej głównym polem zainteresowań jest etymologia oraz powiązania między różnymi grupami językowymi, a w przyszłości chce zająć się badaniami nad pokrewieństwem między językami.

W jaki sposób Olimpiada pomogła Julii rozwinąć jej pasje i kształtowała u jej wytrwałość i odporność psychiczną? Dlaczego etap okręgowy Olimpiady był dla niej wyjątkowo stresującym doświadczeniem? Kto wspierał ją podczas olimpijskich zmagań? 

Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:

• strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
• strona Nagrody im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald: https://olijp.pl/nagroda-im-prof-aliny-brodzkiej-wald/ (link do nagrodzonej pracy Julii Magnowskiej: https://docs.google.com/document/d/103KrhAKF9SwCBsX7EGhtApjZ2vVorP5v/edit )
• artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
• inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
  • „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
  • Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycnej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
  • Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). 
 
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 

• Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
• Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
• https://twitter.com/B_Polonistyczny
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

Gabriela Tymczuk, uczennica I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Legnicy, wyraźną niechęć do czytania książek w okresie szkoły podstawowej zamieniła na fascynację poezją Józefa Czechowicza i Bolesława Leśmiana, i na pierwsze miejsce w Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego. Poezja, do której wcześniej była uprzedzona, stała się dla niej, jak mówi, „fascynującą przygodą intelektualną”. 
Przełom nastąpił dzięki poloniście, Tomaszowi Dziurzyńskiemu, który prowadził lekcje tocząc z uczniami angażujące rozmowy, a podczas udziału z Olimpiadzie stał się dla niej ogromnym wsparciem, wierząc w jej sukces bardziej niż ona sama.

Udział w Olimpiadzie, w której zajęła również I miejsce za najlepszą interpretację w konkursie o Nagrodę im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald, stał się dla niej lekcją odwagi, systematyczności i budowania pewności siebie.

Jak z osoby, która przed olimpiadą nie wyobrażała sobie swobodnej rozmowy z komisją czy udzielania wywiadów stała się odważną młodą kobietą, która swobodnie wypowiada się publicznie? Jak udział w zawodach poszerzył jej horyzonty intelektualne? Jakie utwory literackie, dzięki udziałowi w Olimpiadzie, ceni dziś najbardziej? I do czego na studiach prawniczych może „przydać się” udział w olimpiadzie polonistycznej?
 
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:

• strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
• strona Nagrody im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald: https://olijp.pl/nagroda-im-prof-aliny-brodzkiej-wald/ (link do nagrodzonej pracy Gabrieli Tymczuk: https://docs.google.com/document/d/1IV0fd9RGkXgGLv5H8cXumdlZOBFrgZun/edit )
• artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
• inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
  • „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
  • Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycnej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
  • Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).

Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 

• Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
• Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
• https://twitter.com/B_Polonistyczny
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

Agnieszka Gulcz, uczennica Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni oraz Aleksandra Palowska, absolwentka Liceum Ogólnokształcącego Zakonu Pijarów w Krakowie, poznały się podczas zawodów 56. Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Obie osiągnęły w niej maksymalny wynik. Zgodnie podkreślają, że sukces zawdzięczają determinacji i kolejnym podejściom do zawodów, podczas których nie tylko opanowały wiedzę o literaturze i języku polskim, ale także rozwinęły umiejętności miękkie, takie jak autoprezentacja i radzenie sobie ze stresem.

Agnieszka myślała strategicznie: wzięła udział w zawodach, ponieważ jako uczennica szkoły plastycznej chciałaby w przyszłym roku skupić się na przedmiotach zawodowych. Będzie również przygotowywać pracę dyplomową i portfolio na Akademię Sztuk Pięknych. Jak mówi, Aleksandra jest jej „bratnią duszą” pod względem wspólnych zainteresowań literaturą, sztuką i kulturą. Dla obu Olimpiada była przestrzenią spotkania literatury ze sztuką, psychologią czy socjologią, a także rozwoju interdyscyplinarnych zainteresowań, łączących literaturoznawstwo z naukami społecznymi, takimi jak socjologia czy nauki o kulturze, czy nawet z ekonomią.

Zdobywając maksymalny wynik oraz nagrodę specjalną za analizę porównawczą utworów poetyckich Agnieszka przełamała stereotyp, że laureatami zostają głównie uczniowie liceów ogólnokształcących. W Olimpiadzie startowała po raz drugi. Aleksandra z kolei odniosła sukces przy trzecim podejściu do olimpiady, kierując się zasadą „do trzech razy sztuka”. Dzięki swojemu uporowi nie tylko zajęła I miejsce, ale także otrzymała prestiżowe wyróżnienie: nagrodę im. prof. Aliny Brodzkiej-Wald za najlepszą pracę literaturoznawczą.

Jak nie stracić motywacji po pierwszej nieudanej próbie? W jaki sposób pasja do sztuki pomaga w analizie literatury? Co najbardziej fascynuje Aleksandrę w opowieściach? I jaką rolę w rozwoju humanistycznych pasji Agnieszki odegrały podróże pociągiem?
 
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:

• strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
• strona Nagrody im. Prof. Aliny Brodzkiej-Wald: https://olijp.pl/nagroda-im-prof-aliny-brodzkiej-wald/ (link do nagrodzonej pracy Aleksandry Palowskiej: https://docs.google.com/document/d/1qBvdi7u0fBI1tFCeTLVVrWNMUkaoZInt/edit)
• artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
• inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
  • „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
  • Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycnej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
  • Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
 
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 

• Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
• Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
• https://twitter.com/B_Polonistyczny
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

„Każdy język jest trochę jak klucz. I jeżeli ma się więcej takich kluczy w swoim pęku życiowym, to ma się jedne drzwi więcej, które można otworzyć” – mówi Maria Chabrzycka-Białek, mama tegorocznej laureatki Olimpiady Literatury i Języka Polskiego Marty Ravanelli, uczennicy Szkoły Polskiej im. Mikołaja Kopernika przy Konsulacie RP w Mediolanie, prowadzonej przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG).

Na co dzień Marta uczęszcza do włoskiego liceum, a w soboty realizuje program polskiej szkoły. Jak postrzega swoją przygodę z Olimpiadą, z finałem w Warszawie, gdzie, wraz ze swoją mamą, spotkała się z Mariolą Wilczak podczas uroczystej gali finałowej w Pałacu Staszica? Z jakimi wyzwaniami i trudnościami ona i inni uczestnicy musieli się mierzyć podczas przygotowań do zawodów olimpijskich?

Droga od wierszy Tuwima czytanych do poduszki, poprzez okres buntu wobec zajętych sobót, rodzinne, wakacyjne podróże samochodem do Polski, aż po plany studiów w Polsce wiodła przez Olimpiadę Literatury i Języka Polskiego, podczas której Marta nawiązała międzynarodowe kontakty z rówieśnikami z innych krajów (m.in. z Litwy, Białorusi i Francji) i doświadczyła poczucia wspólnoty ponad granicami państwowymi. Jak mówi, to właśnie język polski stał się dla nich wszystkich „wspólnym mianownikiem”, łączącym młodych ludzi żyjących na co dzień w odmiennych kulturach.
 
Linki do wymienionych w rozmowie materiałów, źródeł, stron internetowych, instytucji:

• strona Olimpiady Literatury i Języka Polskiego: https://olijp.pl/
• artykuł LVI Olimpiada Literatury i Języka Polskiego w "Biuletynie Polonistycznym" (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/lvi-olimpiada-literatury-i-jezyka-polskiego,419/details )
• inne odcinki z serii "Polonistyka zaangażowana", poświęcone Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego:
  • „Łączy nas więcej niż tylko wspomnienie olimpiady”. Od udziału w zawodach OLiJP do pracy naukowej (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/laczy-nas-wiecej-niz-tylko-wspomnienie-olimpiady-od-udzialu-w-zawodach-olijp-do-pracy-naukowej,379/details )
  • Wiele twarzy Olimpiady Polonistycznej. Od pracy jednostek do ruchu środowiskowego (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/wiele-twarzy-olimpiady-polonistycnej-od-pracy-jednostek-do-ruchu-srodowiskowego,380/details )
  • Przyszłość polonistyki zaczyna się w szkole. Rozmowa z laureatką Olimpiady Języka Polskiego na Litwie (https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/przyszlosc-polonistyki-zaczyna-sie-w-szkole-rozmowa-z-laureatka-olimpiady-jezyka-polskiego-na-litwie,371/details )

Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). 

Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
 
Intro i outro 

• Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
• Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn 

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

• https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
• https://twitter.com/B_Polonistyczny
• https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
• https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

[NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #8]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, zajmującymi się na różne sposoby tematyką niepełnosprawności.

Co sprawia, że biblioteka staje się miejscem dostępnym dla osób o bardzo różnych potrzebach? Jak zmieniały się sposoby udostępniania literatury osobom z niepełnosprawnościami na przestrzeni ostatnich czterech dekad? I czego o roli kultury można dowiedzieć się z codziennej pracy z czytelnikami?

W ósmym odcinku serii „Niepełnosprawność i zaangażowanie” rozmawiamy z Arletą Tuleyą, Magdaleną Gogulską i Julitą Niedźwiecką-Ambroziak z Ośrodka Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych w Toruniu, działającego w strukturach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej.

Punktem wyjścia jest historia Ośrodka – jednej z najstarszych tego typu instytucji w Polsce. Ale rozmowa prowadzi znacznie dalej. Dotyczy przemian w rozumieniu dostępności, rozwoju technologii wspierających czytanie, zmieniających się potrzeb użytkowników oraz miejsca biblioteki we współczesnym życiu społecznym. Rozmówczynie opowiadają także o pracy, która wykracza poza mury bibliotek oraz o codziennych spotkaniach, z których rodzą się długotrwałe relacje.

***
Arleta Tuleya – kierownik Ośrodka w latach 2018-2026 i pedagog. W swojej pracy szczególnie koncentrowała się na działaniach czytelniczo-terapeutycznych, organizacji wydarzeń dla użytkowników oraz inicjatywach integrujących środowisko czytelników, takich jak Galeria Ośrodka czy klub filmowy dla osób niewidomych i słabowidzących. 

Magdalena Gogulska na co dzień odpowiada za obsługę wypożyczalni na parterze, dostarczanie materiałów bibliotecznych do domów czytelników oraz prowadzenie Dyskusyjnego Klubu Książki. Współorganizuje także spotkania i wydarzenia dla użytkowników. W 2026 roku przejęła obowiązki kierownika Ośrodka.

Julita Niedźwiecka-Ambroziak – doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach, związana z Ośrodkiem od 2018 roku. Koordynuje pracę 29 punktów bibliotecznych funkcjonujących w oparciu o zbiory Ośrodka oraz projekty służące jego rozwojowi i doposażeniu. Pełni również funkcję koordynatorki do spraw dostępności w Książnicy Kopernikańskiej.

Rozmowę przeprowadziła Ewa Pakalska – bibliografka w Instytucie Badań Literackich PAN i w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Naukowo zajmuje się problematyką niepełnosprawności w literaturze dziecięco-młodzieżowej.

***
W rozmowie wspomniano następujące osoby i publikacje:

• Franciszek Czajkowski – pomysłodawca i wieloletni kierownik OCCiN
• „Człowiek jest nieskończonym źródłem inspiracji. Czterdzieści lat Ośrodka Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych WBP − Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Wspomnienia pracowników”, red. Julita Niedźwiecka-Ambroziak, Toruń 2024, [dostęp online:] Publikacja jubileuszowa OCCiN.pdf

Strona internetowa Ośrodka: https://ksiaznica.torun.pl/kontakt/occin.html
Profil Ośrodka na Facebooku: https://www.facebook.com/occintorun

***
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).

Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details

***
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn 
Montaż odcinka: Klaudia Muca-Małek

Na okładce od lewej: Magdalena Gogulska, Arleta Tuleya i Julita Niedźwiecka-Ambroziak (fot. Ewa Pakalska). 

* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: [email protected].

* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny 
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

[NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #8]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, zajmującymi się na różne sposoby tematyką niepełnosprawności.

Zapraszamy do wysłuchania drugiej części rozmowy z Katarzyną Mikke i Jagodą Wielkiewicz – doktorantkami, które zajmują się reprezentacją spektrum autyzmu w literaturze dla dzieci i dorosłych.

Czy osoby autystyczne muszą „tłumaczyć” swoje doświadczenia, dostosowywać swoje historie do obowiązujących norm i konwencji, by dotrzeć do czytelników? Dlaczego niektóre autystyczne doświadczenia łatwiej trafiają do literatury i mediów niż inne? Czy kanon literacki jest rzeczywiście otwarty na neuroróżnorodność?

W drugiej części rozmowy skupiamy się na samorzecznictwie, autobiografiach osób autystycznych oraz społecznych i politycznych wymiarach diagnozy. Rozmawiamy o nowych formach ekspresji rozwijających się w internecie, o problemie reprezentacji w kulturze, a także o tym, czego wciąż brakuje we współczesnych opowieściach o autyzmie. Wspólnie zastanawiamy się nad znaczeniem emancypacji, etyki badań oraz potrzebą oddawania głosu osobom, których doświadczenia przez długi czas były opisywane z zewnątrz.

* * *
Katarzyna Mikke – absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Jej praca magisterska, obroniona w 2023 roku, poświęcona była sposobom ujmowania spektrum autyzmu w wybranych utworach dla dzieci i młodzieży. Obecnie jest na studiach doktoranckich na Uniwersytecie Warszawskim. 
Jagoda Wielkiewicz – w 2022 roku ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim i obroniła pracę magisterską analizującą pisarstwo autobiograficzne Temple Grandin oraz Doroty Kotas. Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, poświęconą roli języka medycznego w prozie autystycznych pisarek XXI wieku.
Rozmowę przeprowadziła Ewa Pakalska – bibliografka w Instytucie Badań Literackich PAN i w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Naukowo zajmuje się problematyką niepełnosprawności w literaturze dziecięco-młodzieżowej.

 * * *
W rozmowie wspomniano następujące osoby, instytucje, dzieła, prace naukowe:

• Mark Osteen, „Narrating Autism”, w: „Worlds of Autism. Across the Spectrum of Neurological Difference”, red. J. Davidson, M. Orsini
• Dorota Kotas, „Czerwony młoteczek”
• Aoife Dooley, „Świat Frankie”
• „Pasjonatki. O dziewczynach w spektrum autyzmu” pod red. Ewy Furgał [z tekstem Katarzyny Zwolskiej-Płusa], dostęp online: https://dziewczynywspektrum.pl/wp-content/uploads/2021/12/Pasjonatki-O-dziewczynach-w-spektrum-autyzmu_www_rozkladowki.pdf
• Rick Riordan, „Córka głębin”
• Małgorzata Halber, „Hałas”
• „Special Books by Special Kids” kanał na YT: https://www.youtube.com/@SpecialBooksbySpecialKids
• Tadeusz Gałkowski (1936–2020)

Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).

Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details

* * *
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn

* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: [email protected].

* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ 
https://twitter.com/B_Polonistyczny 
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/


https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana

[NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #7]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, zajmującymi się na różne sposoby tematyką niepełnosprawności.

Gościniami siódmego odcinka serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie" są Katarzyna Mikke i Jagoda Wielkiewicz – doktorantki, które zajmują się reprezentacją spektrum autyzmu w literaturze dla dzieci i dorosłych.

Jak literatura opowiada o spektrum autyzmu? Czy doświadczenie osób autystycznych można oddać za pomocą tradycyjnych narzędzi narracyjnych? Jakie stereotypy i uproszczenia pojawiają się w literackich przedstawieniach neuroróżnorodności?

W pierwszej części rozmowy zastanawiamy się nad miejscem autyzmu w literaturze współczesnej. Rozmawiamy o reprezentacjach osób autystycznych, o relacji między diagnozą a tożsamością, a także o tym, jak zmienia się język opisu neuroróżnorodności. Przyglądamy się zarówno tekstom literackim, jak i badaniom z obszaru humanistyki zaangażowanej, pytając o to, kto właściwie opowiada o doświadczeniu autyzmu i jakie konsekwencje mają te narracje dla społecznego rozumienia neuroróżnorodności.

Dyskutujemy o literaturze, a poprzez nią o budowaniu (aktualnej) wiedzy, rozwijaniu empatii oraz wzmacnianiu społecznej widzialności osób w spektrum autyzmu.

* * *
Katarzyna Mikke – absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Jej praca magisterska, obroniona w 2023 roku, poświęcona była sposobom ujmowania spektrum autyzmu w wybranych utworach dla dzieci i młodzieży. Obecnie jest na studiach doktoranckich na Uniwersytecie Warszawskim.

Jagoda Wielkiewicz – w 2022 roku ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim i obroniła pracę magisterską analizującą pisarstwo autobiograficzne Temple Grandin oraz Doroty Kotas. Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, poświęconą roli języka medycznego w prozie autystycznych pisarek XXI wieku.

Rozmowę przeprowadziła Ewa Pakalska – bibliografka w Instytucie Badań Literackich PAN i w projekcie „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Naukowo zajmuje się problematyką niepełnosprawności w literaturze dziecięco-młodzieżowej.

* * *
W rozmowie wspomniano następujące osoby, instytucje, dzieła, prace naukowe:

• Elle McNicoll, „Iskry w mojej głowie”
• seria powieści Rafała Kosika „Amelia i Kuba”
• Temple Grandin i Margaret M. Scariano, „Byłam dzieckiem autystycznym”
• Dorota Kotas, „Cukry”
• Ewa Furgał i Fundacja „Dziewczyny w Spektrum”
• A. Conan Doyle, „Przygody Sherlocka Holmesa”
• Jules Verne, „W 80 dni dookoła świata”
• seria powieści o Harrym Potterze autorstwa J.K. Rowling
• Lucy Maud Montgomery, „Ania z Zielonego Wzgórza”
• Jane Austen, „Duma i uprzedzenie”
• Grunia Suchariewa (1891–1981)
• John Donvan i Caren Zucker, „Według innego klucza. Opowieść o autyzmie”
• Leo Kanner (1894–1981)
• Bruno Bettelheim (1903–1990)
• M. Remi Yergeau, „Authoring Autism: On Rhetoric and Neurological Queerness”
• Julia Miele Rodas, „Autistic Disturbances: Theorizing Autism Poetics from the DSM to Robinson Crusoe”
• Tracie Sydney Smith (Sydney Smith Special Education Advocates)
• Ido Kedar, „Ido w Krainie Autyzmu”
• Amanda Bugs, „In My Language”, dostęp online: https://www.youtube.com/watch?v=JnylM1hI2jc

Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).

Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details

* * *
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn

* * *
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: [email protected].

* * *
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ 
https://twitter.com/B_Polonistyczny 
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/

https://biuletynpolonistyczny.pl/
[email protected]
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana