Szturm sztuk

Od sztucznej inteligencji domagamy się efektywności, szybkości i trafności proponowanych rozwiązań. A co dzieje się z nią, kiedy zapada kurtyna zmierzchu? Jak AI śni, co robi, kiedy nie zadajemy jej pytań? I przede wszystkim: kim jest? Studio Noviki, czyli Katarzyna Nestorowicz i Marcin Nowicki, w ramach tegorocznej edycji „BMW Art Club. Przyszłość to sztuka” stworzyli fascynującą opowieść o naturze sztucznej inteligencji. Technologię przekornie połączyli ze światem natury, w projekt wplatając niezwykłe działania w przestrzeni miejskiego ogrodu. „Sen maszyny” oglądać można od 27 czerwca do 31 sierpnia 2024 roku w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

Projektant książki to ktoś, kogo nie wymienia się nawet na bibliotecznej fiszce. A jednak autorzy okładek, wydawnictw, plakatów i druków potrafią zawładnąć zbiorową wyobraźnią. Dekady później ich dorobek elektryzuje koneserów piękna z całego świata. Renesans polskiego projektowania jest możliwy również dzięki badaniu, popularyzacji i ochronie historycznych dokonań projektantów, m.in. Henryka Tomaszewskiego. O projektowaniu graficznym książek rozmawiamy z Agnieszką Szewczyk, historyczką sztuki, kuratorką, autorką i edytorką publikacji. 

Historia sztuki to nie tylko dopisywanie kolejnych dzieł do kanonu, to także proces zapominania i wymazywania całych dorobków. Doktor Marika Kuźmicz z Fundacji Arton opowiada o pracy z archiwami sztuki. Kiedy badanie materiałów z przeszłości przypomina seans spirytystyczny?

Dr Marika Kuźmicz jest historyczką sztuki, kuratorką i badaczką, dziekaną Wydziału Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wykłada również w Collegium Civitas w Warszawie. Przez wiele lat prowadziła badania nad polską sztuką lat 70., szczególnie zajmując się performansem, fotografią i sztuką wideo.

W 2010 roku założyła w Warszawie organizację non-profit Fundację Arton. Arton zajmuje się opracowywaniem archiwów artystek. Jest także założycielką Fundacji im. Edwarda Hartwiga, której prezeską była do 2024 roku. Od listopada 2022 r. pracuje w Muzeum Susch jako główna kuratorka badań dla Instytutu Susch założonego przez Grażynę Kulczyk. Prowadzi badania skupione na artystkach z Europy Środkowo-Wschodniej.

Na czym wysypują się fałszerze, dlaczego przemalowane obrazy Meli Muter dobrze radzą sobie na rynku, kiedy i gdzie fałszywe obrazy pali się na stosie opowiada ekspertka, starsza specjalista ds. nabywania zbiorów w Muzeum Warszawy Joanna Tarnawska.

Farba i sposób prowadzenia pędzla - to tu tworzą się sensy obrazów, dzieje się malarska magia. Ale to nie koniec. Bywa, że i podłoże obrazu staje się tak ważne jak to, co znalazło się na nim. Karolina Bielawska opowiada o płótnie i pokazuje nowe sposoby patrzenia na malarstwo - z bardzo bliska i rozsadzając uświęcone malarskie kanony.

Malarstwo przegryza się do zbiorowej świadomości nie jako płótno, ale przede jako treść zdjęcia: instagramowego, katalogowego, sesyjnego. Kto stoi za digitalnymi „portretami płócien” i z jakimi wyzwaniami mierzy się dziś fotograf celujący w obraz obiektywem. Kiedy jego praca to reprodukcja, a kiedy - kreacja? O fotografowaniu sztuki i kolekcji we wnętrzach opowiada Tomo Yarmush.

Jak działa instytucjonalna kolekcja sztuki, w znacznej części malarska? Czy kurator wybiera z niej prace jak z restauracyjnego menu? A może sam daje się zaskoczyć temu, co znajduje się w zbiorach? O intelektualnej, zarządczej, kuratorskiej pracy ze zbiorami sztuki opowiada Paulina Olszewska z galerii Studio.

Młode malarstwo biegu przyspiesza i mknie coraz prędzej. Warto w tym czasie wnikliwie przyjrzeć się rynkowi sztuki i spróbować osądzić, co jest sezonową igraszką, co spekulacją, a co trendem. Kiedy spoglądać w stronę świeżych płócien, a kiedy szukać prac klasyków? Na te pytania odpowiada galerzystka Hania Wołoszańska-Bailly.

Rama to miejsce w którym kończy się obraz, a zaczyna prawdziwa rzeczywistość. A może wcale nie? Dlaczego malarze, filozofowie, teoretycy sztuki zastanawiali się nad kwestią obramowania obrazu i jak dziś myśleć o ramie (oraz oprawiać swoje domowe kolekcje) opowiada dr hab. Anna Szyjkowska-Piotrowska.

Kiedy płótno to już za mało, pędzle wędrują na formy 3D. Albo inaczej – w duszy każdego malarza drzemie ukryty designer, wystarczy tylko wywabić go z ukrycia. O nowych malarskich zjawiskach, o popularności sztuki na płótnie i o wielkich malarzach, którzy zapuszczali się w ceramiczne eksperymenty opowiada królowa wazonów i form użytkowych Malwina Konopacka.