โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ ย่อมเกิดขึ้นทั้งหมด เมื่ออริยมรรค หรือ โพธิปักขิยธรรม หมวดใดหมวดหนึ่งเกิดขึ้น

อ.แป๊ะ อธิบายการปฏิบัติธรรม

เมื่อวิเวก สงัดแล้วจากกามสัญญา

ความดำริในกาม พยาบาท เบียดเบียนย่อมไม่มีในสมัยนั้น

การเจริญสติเป็นฐานะที่จะเกิดขึ้นได้

ในปัจจุบันขณะ ก็เช่นกัน หากมีศรัทธา มีฉันทะ ก็เป็นฐานะที่เราจะระลึกถึงคำสอน แล้วโยนิโสมนสิการ จนเห็นแจ้งในธรรมได้

ทั้งนี้จะต้องวิเวก คือสงัดจากกามสัญญา ซึ่งฐานะของฆราวาสนั้น การจะวิเวกในปัจจุบันขณะ ก็อาจจะเกิดขึ้นได้ยาก ตามเหตุปัจจัย

พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๔ หน้าที่ ๒๗

สิ่งใดอาพาธ สิ่งนั้นควรเห็นว่าเป็นอนัตตา

สิ่งที่ไม่อาพาธ สิ่งนั้นควรเห็นว่าเป็นอัตตา

แต่ไม่มีสิ่งนั้นเลยในฝั่งนี้ ไม่มีสิ่งใดเลยในฝั่งนี้ที่ไม่อาพาธ

การเจริญอนุสสติ

ระลึกถึงพระพุทธเจ้า ระลึกถึงสิ่งที่เราศรัทธา แล้วมีความสุข

แต่จะเป็นการเจริญสติ ต้องเห็นธรรม เห็นความจริงของทุกข์ทั้งปวงด้วย

การจะถึงที่สุดแห่งทุกข์ อาศัยสัญญาและใจ ของสัตว์

เราบัญญัติโลก ความเกิดแห่งโลก ความดับแห่งโลก และข้อปฏิบัติ

ปฏิจจสมุปบาท

กุศล อกุศล

อริยสัจ

อาหารสี่

เหล่านี้คือ ความรู้ที่เป็นสัมมาทิฏฐิ

ไม่รู้อริยสัจ ไม่รู้อริยศีล คือ ไม่รู้กุศล ไม่รู้อกุศล

ย่อมไม่อาจไปถึงกุศลธรรม ไม่อาจถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบได้