สนทนาเรื่อง มาร

“ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิจจสมุปบาท และปฏิจจสมุปปันนธรรมแก่เธอ

ปฏิจจสมุปบาท คือความจริงของสังสารวัฏ คือความจริงของธรรมชาติในสังสารวัฏ

ที่ธรรมทั้งปวงในสังสารวัฏ หรือธรรมทั้งปวงในฝั่งนี้ ล้วนเป็นสังขตธรรม เป็นปฏิจจสมุปปันนธรรม

สัทธาสัมปทา

สีลสัมปทา

จาคสัมปทา

ปัญญาสัมปทา

สี่ประการนี้ คือคุณธรรมของอริยสาวก ในพระธรรมวินัย ไม่ทั่วไปในปุถุชน

พระศาสดา ทรงจำแนกธรรมสั่งสอนสัตว์

บรรพชิตสอนอย่างหนึ่ง คฤหัสถ์สอนอีกอย่างหนึ่ง ตามสมควรแก่อินทรีย์และฐานะ

การได้คบพระอริยะ

การได้ฟังสัทธรรมจากพระอริยะ

การโยนิโสมนสิการ

จะเป็นเหตุปัจจัยให้ จิตหลุดพ้น เข้าถึงสมยวิมุตติได้

การได้คบพระอริยะ

การได้ฟังสัทธรรมจากพระอริยะ

การโยนิโสมนสิการ

จะเป็นเหตุปัจจัยให้ จิตหลุดพ้น เข้าถึงสมยวิมุตติได้

การได้คบพระอริยะ

การได้ฟังสัทธรรมจากพระอริยะ

การโยนิโสมนสิการ

จะเป็นเหตุปัจจัยให้ จิตหลุดพ้น เข้าถึงสมยวิมุตติได้

พระศาสดาตรัสสอนให้เรารู้ความจริงของสังสารวัฏ เพราะไม่รู้ความจริง จึงต้องเวียนอยู่ในฝั่งนี้ เมื่อรู้ความจริงแล้ว ก็อยู่อย่างเป็นสุขเพราะเข้าใจว่าตัวเราคืออะไร 

ครั้นตายไปก็รู้ชัดทางที่จะไป เพราะสิ้นสงสัยในธรรมทั้งปวง จึงไม่สะดุ้งแม้ยามจะตาย

พระศาสดาตรัสสอนให้เรารู้ความจริงของสังสารวัฏ เพราะไม่รู้ความจริง จึงต้องเวียนอยู่ในฝั่งนี้ เมื่อรู้ความจริงแล้ว ก็อยู่อย่างเป็นสุขเพราะเข้าใจว่าตัวเราคืออะไร

ครั้นตายไปก็รู้ชัดทางที่จะไป เพราะสิ้นสงสัยในธรรมทั้งปวง จึงไม่สะดุ้งแม้บามจะตาย