เข้าใจภาพรวมก่อน เพื่อเข้าใจปฏิจจสมุปบาท อย่างลึกซึ้ง

หากยังตกอยู่ในอวิชชา มีสัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส

ตายกี่คราว ย่อมเกิด แก่ และตายต่อไป จะหาที่สิ้นแห่งกองทุกข์ ไม่ได้เลย

ทางเพื่อให้เกิดปัญญา เกิดได้ด้วยอริยมรรค

เกิดได้ด้วย การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท

เกิดได้ด้วย การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักธรรมสิบหมวด

อันเป็นสัมมัตตนิยาม อันประเสริฐ

ที่ผู้ใดหยั่งลงแล้ว ย่อมถึงความเป็นอริยะ

การละสังโยชน์สามเบื้องต่ำ เป็นอย่างไร

สนทนากัน ในแก่นธรรม ของพุทธศาสนา

ความรู้เบื้องต้นที่สำคัญ ผู้มีอินทรีย์อ่อนจะไม่ตั้งใจฟัง

ผู้มีบุญเก่า จะตั้งใจฟัง แล้วมนสิการ โดยแยบคาย

ว่าใช่ความรู้ ที่จะพาให้ออกจากทุกข์ ได้จริงหรือไม่

จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน

อาศัย จิต ที่มีอยู่ เพื่อเจริญสติ เพื่อเจริญญาณ

มนสิการโดยแยบคาย ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท

จนเห็นแจ้งในสังขตธรรมทั้งปวง

ตามความเป็นจริง

การเดินมรรค อาศัยมนสิการ อาศัยมโนผัสสะ

คือ ต้องพิจารณา เพื่อให้เห็นแจ้ง ธรรมทั้งปวง ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท

หลักการปฏิบัติมีทางเดียว

หลักนั้นคือ สติปัฏฐานสี่

หลักนั้นคือ กรรมไม่ดำไม่ขาว ที่พระศาสดา ได้ปฏิบัติมาก่อนแล้ว

การเห็นปฏิจจสมุปบาท

คือ การเห็นอริยสัจสี่

คือการเห็นธรรม