ในที่สุดผลแห่งกรรมที่ทั้งสองได้กระทำไว้ก็เผล็ดผล แม้ในภพชาติปัจจุบันท่านจะกระทำความดีไว้ แต่เมื่อถึงคราวแห่งวิบากกรรมอันตนทำไว้ ก็ไม่มีใครสามารถหลีกเลี่ยงได้ แต่ด้วยความที่ทั้งสองมีสุวรรณสามเป็นบุตร จึงได้ปรนนิบัติดูแลท่านอย่างดี

ทุกูลและปาริกาแม้จะแต่งงานแล้วก็มิได้ใส่ใจที่จะเข้าป่าล่าสัตว์ ซึ่งก็มักจะถูกบิดาเคี่ยวเข็ญให้ฝึกฝนอาชีพการล่าสัตว์บ่อยๆ แต่เขาก็ปฏิเสธทุกครั้งโดยเหตุผลว่า ชีวิตของใคร ใครก็รัก สัตว์พวกนั้นมันก็รู้สึกหวาดกลัว รู้สึกเจ็บปวดเหมือนอย่างเรา ลูกสงสาร ไม่อยากจะทำร้ายพวกมัน แล้วในที่สุดทุกูละจึงขออนุญาตจากบิดาว่าว่า หากพ่อกับแม่อนุญาต ลูกและปาริกาก็จะขอออกบวช บิดามารดาได้ฟังถ้อยคำของบุตรแล้วก็จนใจ จึงกล่าวอนุญาตอย่างจำยอมว่า “ถ้าเช่นนั้น เจ้าทั้งสองก็จงออกบวชเถิด”

ในอดีตชาติพระอรหันต์เถรีรูปนี้ท่านเกิดเป็นหญิงในนครหันสะวดีเป็นหญิงนักท่องเที่ยวได้เที่ยวไปตามอารามต่างๆเพื่อแสวงบุญไปเรื่อยๆวันหนึ่งได้เที่ยวไปเรื่อยๆได้พบต้นโพธิ์ใหญ่ซึ่งเป็นต้นไม้สัญลักษณ์แสดงถึงการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าต้นหนึ่งในวันพระข้างแรมเกิดความเลื่อมใสมีใจนึกถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงนั่งลงที่โคนต้นโพธิ์ทำความเคารพยกมือขึ้นประนมไหว้ตั้งจิตอธิฐานว่า ถ้าพระพุทธเจ้ามีพระคุณนับไม่ได้ไม่มีบุคคลใดเสมอเหมือนแล้ว ขอจงแสดงปาฏิหาริย์ของไม้โพธิ์นี้จงเปล่งรัศมีให้เราเห็นด้วยเถิด

ตอนที่ 2 อานิสงส์ การจุดประทีปถวายเป็นพุทธบูชา

พระมังคลสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้มีรัศมีพระกายแผ่ออกไปโดยรอบตลอดหมื่นโลกธาตุเป็นนิจ ในสมัยนึง พระโพธิสัตว์มังคล ได้เสวยพระชาติเป็นมานพหนุ่ม ท่านได้เห็นพระเจดีย์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์หนึ่ง แล้วเกิดจิตศรัทธาเลื่อมใสอย่างยิ่ง ท่านจึงคิดว่าเราจะบูชาพระเจดีย์โดยการถวายประทีปเป็นพุทธบูชายิ่งด้วยชีวิต จึงได้พันร่างกายด้วยไส้ประทีปแล้วก็ชุบเนยใสจนชุ่มดุจพันประทีปคบเพลิง แล้วท่านก็ได้นำถาดทองคำใบใหญ่มีราคา แสน กหาปณะใส่เนยใสเต็มถาดพร้อมกับบรรจุไส้สำหรับจุดประทีป เมื่อจุดประทีปแล้วก็ทูนเอาไว้บนศรีษะ จากนั้นก็จุดประทีปที่ร่างกายให้สว่างไสว ลุกโพลง(เฉพาะบารมีของพระโพธิสัตว์ที่บารมีแก่กล้าแล้วเท่านั้นถึงทำได้) พระบรมโพธิสัตว์มังคลจึงเริ่มเดินเวียนประทักษิณเป็นพุทธบูชารอบพระเจดีย์ (พร้อมกับสวดมนต์ไปด้วย) ท่านได้เดินเวียนประทักษิณรอบพระเจดีย์ตลอดทั้งคืนจนกระทั่งถึงเช้าเลย

1. เป็นวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ ดวงจันทร์เสวยมาฆฤกษ์ (วันเพ็ญเดือน 3 )

หมู่บ้านนายพรานในอดีตกาล 2 หมู่บ้าน ซึ่งอาศัยอยู่ที่สองฟากฝั่งของแม่น้ำ พรานไพรผู้เป็นหัวหน้าหมู่บ้านทั้งสองนั้น เป็นสหายที่รักใคร่กันมาแต่ครั้งยังหนุ่ม    เขาทั้งคู่เคยให้สัญญาต่อกันไว้เมื่อยังหนุ่มว่า ถ้าพวกเรามีครอบครัวและมีลูกแล้ว ถ้าเป็นชายทั้งคู่หรือหญิงทั้งคู่ก็จะพันผูกให้เป็นเพื่อนกัน แต่ถ้าฝ่ายหนึ่งได้ลูกสาว และอีกฝ่ายได้ลูกชาย ก็จะให้ลูกทั้งสองได้แต่งงานกัน

เรื่องราวของภิกษุผู้เลี้ยงดูบิดามารดาได้แพร่ไปในหมู่ภิกษุด้วยกัน ภิกษุทั้งหลายจึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลให้พระบรมศาสดาทรงทราบ พระพุทธองค์จึงรับสั่งให้ประชุมสงฆ์ แล้วตรัสถามก็ทรงทราบว่า ท่านนำอาหารนั้นไปเลี้ยงดูบิดามารดา จึงทรงให้สาธุการแด่ภิกษุรูปนั้น     แล้วจึงตรัสว่า “ภิกษุ เธอทำดีแล้ว เธอดำรงอยู่ในทางที่เราดำเนินแล้ว แม้เราเองเมื่อครั้งที่ยังบำเพ็ญบารมีอยู่ในกาลก่อน ก็ได้บำรุงเลี้ยงบิดามารดาเช่นเดียวกัน” ภิกษุทั้งหลายใคร่จะฟังบุพจริยาที่พระบรมศาสดาทรงบำเพ็ญนั้นว่า มีความเป็นมาอย่างไร จึงได้กราบทูลอาราธนาให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเล่าเรื่องราวนั้นโดยพิสดาร

“บุคคลใดแสวงหาภัตตาหารมาได้โดยชอบธรรม แล้วเลี้ยงดูบิดามารดา เขาผู้นั้นย่อมได้บุญมาก เมื่อละจากโลกแล้วย่อมไปสู่สุคติโลกสวรรค์” ท่านเกิดความร่าเริงยินดีว่า “เราเข้าใจผิดมานานว่า คนที่จะสามารถปฏิบัติบำรุงบิดามารดาได้ ต้องเป็นคฤหัสถ์เท่านั้น แต่พระศาสดาได้ตรัสแล้วว่า แม้จะเป็นบรรพชิตก็สามารถทำอุปการะแก่บิดามารดาได้ ...ช่างดีจริง หากเราไม่ได้มาเข้าเฝ้าพระพุทธองค์แล้วไซร้ ป่านนี้เราก็คงต้องเสื่อมจากชีวิตสมณะ คงต้องลาสิกขาไปแล้วเป็นแน่

จากนี้ไป เราจะได้ศึกษาประวัติการสร้างบารมีของพระโพธิสัตว์อีกพระชาติหนึ่ง ซึ่งเป็นชาติที่สำคัญ ที่พระองค์ทรงสร้างบารมีชนิดเอาชีวิตเป็นเดิมพัน แม้จะถูกประทุษร้ายจนปางตาย แต่ดวงใจนั้นมิได้ถอยห่างจากเมตตาเลยการเพิ่มพูนเมตตาของพระองค์นั้น อุปมาเหมือนกับน้ำย่อมแผ่ขยายความเย็นไปสู่คนดีและคนเลวได้เสมอกัน และยังสามารถชำระล้างมลทินให้แก่คนได้พระโพธิสัตว์ทั้งปวงก็ย่อมเพิ่มพูนเมตตาต่อสรรพสัตว์ทั้งหลาย ในชนทั้งที่เกื้อกูลและไม่เกื้อกูลแก่ตน โดยไม่เลือกชนชั้น วรรณะ เพศวัย หรือเผ่าพันธุ์ใดๆ ด้วยคิดว่าสัตว์โลกก็คือหมู่ญาติ มีความปรารถนาจะพาข้ามวัฏสงสารไปให้หมด ฉันนั้นแต่ก่อนที่จะไปถึงตรงนั้น จะขอเล่าเรื่องของพระภิกษุรูปหนึ่งในสมัยพุทธกาล ซึ่งเป็นพระภิกษุที่เลี้ยงบิดามารดาประดุจสุวรรณสามโพธิสัตว์ในกาลก่อน ซึ่งเป็นเหตุสำคัญทำให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสเล่าเรื่องราวของสุวรรณสามชาดก ดังที่จะกล่าวต่อไปนี้